KHAI THÁC DU LỊCH CÙ LAO CHÀM: Sản phẩm du lịch cần đa dạng, khác biệt, đột phá

Nằm trong tuyến trình du lịch “Con đường di sản miền Trung” (Huế – Đà Nẵng – Hội An – Mỹ Sơn), Cù Lao Chàm đã và đang là điểm đến có sức hút mạnh mẽ, thu hút đông đảo du khách đến tham quan du lịch hằng năm. Nhưng sự đồng hành của các doanh nghiệp trong việc tạo ra sản phẩm mới vẫn còn hạn chế, nghèo nàn.

Tour du lịch của khách ở đảo Cù Lao Chàm chủ yếu là đi về trong ngày

Sự phát triển của ngành du lịch Cù Lao Chàm trong những năm qua có thể nói không tách rời với thương hiệu của Khu sinh quyển mang tầm quốc tế. Sau 13 năm trở thành vùng lõi Khu DTSQ thế giới, cơ cấu kinh tế xã đảo đã có sự chuyển dịch mạnh mẽ và đóng góp 70% vào sinh kế của người dân, trong đó nhiều doanh nghiệp cũng được hưởng lợi rõ rệt. Hiện nay có khoảng 40 doanh nghiệp tham gia hoạt động kinh doanh lữ hành – vận chuyển tuyến Hội An – Cù Lao Chàm, với hơn 70 phương tiện tàu thuyền có sức vận chuyển 3000 khách mỗi ngày.

Trong những năm qua, cùng với các hoạt động quảng bá của lãnh đạo các cấp, các ngành của thành phố và Ban quản lý Khu bảo tồn biển, Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm – Hội An trên các phương tiện truyền thông qua báo chí, phát thanh, truyền hình, các trang mạng xã hội…, các doanh nghiệp đã tăng cường thông tin, giới thiệu về tiềm năng, vẻ đẹp của Khu sinh quyển qua các website du lịch, hoặc thông qua các sự kiện du lịch, các chương trình hoạt động có liên quan, các tour tuyến lữ hành, tham quan trong và ngoài nước… Các ấn phẩm sách và đĩa phim du lịch giới thiệu về Cù Lao Chàm được các doanh nghiệp tiếp nhận và chuyển phát đến du khách trong những cơ hội, những trải nghiệm du lịch tại đảo, góp phần làm cho thương hiệu du lịch Cù Lao Chàm ngày càng ấn tượng, hấp dẫn.

Bên cạnh đó, cộng đồng doanh nghiệp cũng đã có nhiều hoạt động cùng chung tay với nhân dân bảo vệ hiệu quả tài nguyên thiên nhiên trên rừng, dưới biển, giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa lịch sử của cư dân vùng biển đảo cũng như nâng cao hiệu quả những việc làm hay, phong trào tự quản sáng tạo ở địa bàn dân cư như: “Nói không với túi ni-lông”, giảm thiểu sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần…

Dù đã và đang phát triển, hứa hẹn nhiều triển vọng nhưng nhìn chung uy tín chất lượng hoạt động của các doanh nghiệp chưa cao, vẫn còn tình trạng cạnh tranh kinh doanh không lành mạnh, tùy tiện tăng giá, hạ giá dịch vụ, trình độ năng lực quản lý, nguồn nhân lực tại chỗ chưa theo kịp yêu cầu, sản phẩm du lịch còn đơn điệu, nghèo nàn… Bà Phạm Thị Mỹ Hương – Chủ tịch UBND xã Tân Hiệp trao đổi: “Chương trình tour chủ yếu là tour đi về trong ngày, thời gian du khách tiếp cận với cộng đồng và các giá trị văn hóa lịch sử, tri thức bản địa rất ít. Đây là hạn chế lớn nhất đối với du lịch Cù Lao Chàm vì chưa khai thác hết tiềm năng hiện có cũng như du khách không có thời gian trải nghiệm các giá trị tại Cù Lao Chàm”.

Giá trị văn hóa lịch sử, tri thức bản địa và tài nguyên thiên nhiên trên đảo Cù Lao Chàm rất đa dạng và đặc sắc nhưng chưa được khai thác hiệu quả

Thực tế thời gian qua, tỷ lệ khách tham gia đông đảo nhất vẫn là tour ra đảo và về lại đất liền trong ngày. Cũng có vài doanh nghiệp như: Khoa Trần, Hội An Xanh… đã cho ra vài sản phẩm trải nghiệm nhưng chưa thực sự khởi sắc, vẫn dậm chân tại chỗ, chưa nhân rộng được. Nhiều ý kiến của các nhà quản lý và nghiên cứu cho rằng, cách đưa đón khách, kinh doanh cũ kỹ này nếu không được thay đổi, cứ mỗi ngày đón hàng ngàn du khách ra tham quan, tận hưởng vẻ đẹp thiên nhiên, thưởng thức các món hải sản tươi ngon rồi về thì sẽ đến một ngày nào đó Cù Lao Chàm sẽ trở thành mảnh đất khô cằn, nguồn sinh vật trên bờ, dưới biển bị suy giảm nguy hại do chịu những tác động phức tạp đến môi trường sinh thái…

Ông Nguyễn Văn Sơn – Chủ tịch UBND thành phố cho rằng, phải nghiên cứu, có chiến lược lâu dài về sản phẩm du lịch để tạo ra sự đa dạng, khác biệt. “Tôi nhấn mạnh đến sự khác biệt, chứ hiện nay hơn 40 doanh nghiệp họa chăng sản phẩm mới chỉ đếm trên đầu ngón tay ở một vài doanh nghiệp, còn lại na ná như nhau, không có sản phẩm độc đáo để người ta lựa chọn. Tôi nghĩ tất cả doanh nghiệp phải mạnh dạn đột phá sản phẩm chứ đừng đi theo lối mòn!”, ông Sơn nói.

Cù Lao Chàm thuộc vùng lõi Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm – Hội An. Phát triển du lịch Cù Lao Chàm không thể tách rời riêng biệt mà cần gắn kết chặt chẽ với không gian văn hóa khu phố cổ Hội An, khu vực ven biển Cửa Đại – Cẩm An, vùng hạ lưu sông Thu Bồn, rừng dừa ngập mặn xã Cẩm Thanh để tạo sự phát triển liên hoàn. Phải luôn gắn công tác bảo tồn với phát huy giá trị di sản thì thương hiệu Khu sinh quyển Cù Lao Chàm mới phát triển bền vững và xứng tầm. Từng doanh nghiệp phải tự làm mới bằng cách nâng cao trình độ hiểu biết về sự thay đổi trong nhận thức con người, sự thay đổi về thói quen và sở thích của du khách cũng như việc tiếp cận với các hình thức du lịch hiện đại; cùng chung tay giữ gìn cảnh quan thiên nhiên, môi trường sinh thái, phát huy giá trị văn hóa của vùng biển đảo Đại Chiêm hải khẩu… để tạo nên những sản phẩm du lịch mới, trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách gần xa.

Ông Phan Xuân Thanh – Chủ tịch Hiệp hội du lịch tỉnh Quảng Nam trao đổi: “Cù Lao Chàm như một viên ngọc quý, nếu chúng ta không biết trau chuốt thì nó sẽ đi vào ngõ cụt. Từ khi du lịch phát triển đã mang lại nguồn lợi rất lớn cho người dân cũng như nhiều doanh nghiệp nhưng manh nha đâu đó cũng còn nhiều việc chưa hoàn thiện lắm. Du lịch của thế giới hiện nay đang phát triển theo xu hướng bền vững. Bền vững ở đây là sự dung hòa tất cả các yếu tố, trong đó có môi trường, có cộng đồng, có tự nhiên, có lợi ích của doanh nghiệp”.

Phát triển du lịch Cù Lao Chàm, nâng cao thương hiệu Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm – Hội An là nhu cầu bức thiết mà cộng đồng chính quyền, cư dân và các doanh nghiệp ở Hội An nói chung phải có trách nhiệm thực hiện.

ĐỖ HUẤN