Mùa Xuân loan báo niềm hân hoan muôn nơi, từ đất liền cho đến hải đảo xa xôi, sức Xuân dâng tràn nhựa sống. Ngay trong dịp năm mới Canh Tý, chúng ta cùng trao đổi xung quanh câu chuyện về thu nhập bình quân đầu người tại xã đảo Tân Hiệp.
Nét Xuân trên đảo Cù Lao Chàm – Ảnh: Trần Quý Tây
Ở biển thường sớm thấy mặt trời và buổi sớm đầu Xuân, hướng đông bừng sáng, báo hiệu một năm mùa màng bội thu đối với cư dân trên đảo Cù Lao Chàm.
Thường ngày, bà Đỗ Thị Sinh ở thôn Cấm, buôn bán hàng hải sản gần với khu vực giếng cổ tại thôn Bãi Làng. Sáng nay, lòng bà cảm thấy vui hơn khi cảnh sắc quê hương tươi mới, tiếng sóng biển như reo ca hân hoan.
Bà Sinh, chia sẻ:“Kinh tế cuộc sống người dân ở đây cũng khá hơn mấy năm, cũng đỡ. Làm ăn nhờ khách du lịch ra thì dân ở đây hằng ngày làm ăn cũng phát triển nhiều”.
Nhiều năm hành nghề xe ôm phục vụ du khách đến tham quan trên đảo, ông Trương Quang Tâm, ở thôn Bãi Ông, cho rằng, chính nhờ hoạt động du lịch mà cuộc sống của người dân có nhiều thay đổi. “Nói chung là có thay đổi nhiều. Nhờ du lịch phát triển nên có công ăn việc làm. Người dân đi xe, đi cộ ngày kiếm thêm năm chụcc, một trăm. Lúc trước không có du lịch làm nghề biển là không có chi rồi.” – Ông Tâm, nói.
Du khách đến đảo ngày càng đồng giúp người dân có thêm công ăn việc làm– Ảnh: Quốc Hải
Rõ rằng, với việc thành lập Khu Bảo tồn Biển Cù Lao Chàm vào tháng 12 năm 2005 và sau đó là Khu dự trữ sinh quyển được UNESCO công nhận vào tháng 5 năm 2009, hoạt động du lịch sinh thái tại Cù Lao Chàm đã phát triển ngày một mạnh mẽ, góp phần tăng thu nhập cho người dân trên đảo.
Có thể thấy, du lịch phát triển đã tạo nên một sự thay đổi về cơ cấu ngành nghề của địa phương. Chỉ tính riêng năm 2013, trên 485 người dân Cù Lao Chàm từ 169 trong tổng số 560 hộ gia đình đã tham gia trực tiếp vào hoạt động du lịch sinh thái với hơn 12 loại hình sinh kế mới. Thu nhập bình quân đầu người khoảng 6 triệu đồng/năm vào năm 2005, đến năm 2012 đã tăng lên 24 triệu đồng. Tuy chỉ có 10% tổng số du khách từ Hội An đến với Cù Lao Chàm hàng năm, nhưng lợi ích mang lại cho dịch vụ du lịch trong đất liền từ lượng khách đến đảo là rất lớn.
Lao động ngư nghiệp cũng phục vụ du lịch– Ảnh: Quốc Hải
Những con số thống kê bình quân thu nhập sau đây minh chứng điều đó. Năm 2016, thu nhập bình quân đầu người đạt trên 32 triệu đồng, dẫn đầu các xã xây dựng nông thôn mới của tỉnh về thu nhập và mức sống của người dân. Đến năm 2018, thu nhập bình quân đầu người đạt 42,07 triệu đồng người và thời điểm năm ngoái đã tăng lên trên 52 triệu đồng/người/năm. Đánh giá theo tiêu chí số 10 về thu nhậpcủa bộ tiêu chí quốc gia, thu nhập bình quân đầu người năm 2019 tại xã đảo Tân Hiệp ước đạt 52,52 triệu đồng/người/năm; thu nhập tăng thêm so với thời điểm công nhận xã đạt chuẩn Nông thôn mới là9.9 triệu đồng.
Theo điều tra mới đây, tổng số lao động trong độ tuổi lao động có việc làm tại xã tân Hiệp là1.092 người; số lao động có việc làm tăng thêm so với thời điểm địa phương được công nhận Xã đạt chuẩn Nông thôn mớivà tỷ lệ lao động trong độ tuổi có việc làm hiện nay là93,17 %.
Tỷ lệ lao động này tương đương với cơ cấu dân số Vàng theo quy định cơ cấu dân số. Điều này cho thấy cơ cấu dân số và cơ cấu lao động ở Cù Lao Chàm hiện đang là thời kỳ phát triển tốt nhất đối với kinh tế Cù lao Chàm. Dù trên thực tế, chất lượng nguồn lao động chủ yếu là lao động phổ thộng, trình độ học vấn thấp nhưng cơ cấu lao động tập trung chủ yếu vào phục vụ du lịch với lực lượng lao động trong ngành thương mại dịch vụ chiếm 70%. Đặc biệt, lao động trong các ngành nghề khác cũng phục vụ cho du lịch.
Bà Phạm Thị Mỹ Hương – Chủ tịch UBND xã Tân Hiệp vui mừng cho biết: ”Chưa tính tiền công, tiền lương thì thu nhập bình quân đạt 53 triệu đồng. Người dân tham gia vào du lịch rất nhiều. Ví dụ trước đây người dân đi biển, con cá ít nhưng phát triển du lịch thì giá trị của nó tăng cao, ít nhiều đã cộng hưởng vào với nhau”.
Hiện nay, hầu hết lao động trên đảo đều tham gia làm ăn, buôn bán nhà hàng tại các bãi biển, dịch vụ xe máy vận chuyển, kinh doanh hộ hộ homestay, vận chuyển bằng thuyền, hàng lưu niệm, hàng thuỷ sản khô, bánh ít, nước giải khác, thủy sản tươi sống, quần áo lưu niệm, … Thêm vào đó, nhiều mô hình phát triển du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng tại đã và đang tạo sinh kế bền vững.
Có thể kể đến các mô hình cộng đồng tham gia phục hồi rạn san hô, cộng đồng tham gia phân loại rác tại nguồn, khai thác và bảo tồn cua đá, nói không với túi nilon hay các mô hình du lịch sinh thái, lưu trú trong nhà dân, cộng đồng tham gia phục hồi rạn san hô,… Các mô hình này đã và đang bổ sung hữu ích cho nguồn tri thức địa phương, giúp người dân tự giới thiệu và hướng dẫn trực tiếp cho du khách, tạo thêm niềm hứng khởi và tin tưởng của du khách đối việc phát triển du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng.
Hiện Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù lao Chàm – Hội An đang vận hành mô hình tham gia của 4 nhà, đó là Nhà nước – Nhà Nông – Nhà khoa học và Doanh nghiệp trong quản lý, khai thác và bảo tồn các giá trị văn hóa và đa dạng sinh học. Đây là một mô hình thể hiện được cơ chế chia sẻ quyền và lợi ích thông qua việc đồng quản lý tài nguyên, môi trường hướng tới phát triển bền vững, phát huy thương hiệu Khu sinh quyển, ngày càng nâng cao thu nhập cho người dân./.
Quốc Hải