Dấu ấn mới cho sản phẩm yến sào Cù Lao Chàm

Tháng 11.2020 vừa qua, sản phẩm yến sào Cù Lao Chàm – Hội An, đã được Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam cấp giấy chứng nhận đăng ký Chỉ dẫn địa lý số 00091 do UBND thành phố Hội An quản lý với tên gọi là “Cù Lao Chàm – Hội An”. Đây là dấu ấn mới cho sản phẩm yến sào Cù Lao Chàm – Hội An vốn đã có uy tín từ lâu đời…

Nhà ở và phương tiện hành nghề của thợ khai thác yến trên các đảo Cù lao Chàm

Khu vực địa lý được xác định gồm: các đảo Hòn Lao, Hòn Khô Mẹ, Hòn Khô Con, Hòn Lá, Hòn Dài, Hòn Mồ, Hòn Tai thuộc xã Tân Hiệp, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam. Giấy chứng nhận đăng ký còn xác định tính chất, chất lượng đặc thù của sản phẩm (gồm Yến Quan, Yến Thiên, Yến Bài), tính chất đặc thù về điều kiện địa lý, quy trình kỹ thuật khai thác…

*Xác nhận Chỉ dẫn:

Ông Nguyễn Thế Hùng – Phó Chủ tịch UBND thành phố cho biết: mặc dù tình hình chung trên thế giới và trong nước gặp rất nhiều khó khăn nhưng giá trị yến sào Cù Lao Chàm – Hội An vẫn đứng vững trên thị trường kể cả trong nước và quốc tế. Trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ, công việc liên quan đến công tác bảo vệ, khôi phục, phát huy các giá trị của nghề yến, của sản phẩm yến sào, từ đầu năm 2018 được sự thống nhất của tỉnh, Hội An xúc tiến lập hồ sơ trình xin cấp Chỉ dẫn địa lý yến sào Cù lao Chàm – Hội An. Đến tháng 11.2020 chính thức đã được cấp giấy chứng nhận Chỉ dẫn địa lý, bảo hộ thương hiệu.

Yến sào là tên thường gọi của tai yến. Tổ yến được đan từ những sợi nước miếng mà chim tiết ra từ hạch dưới lưỡi. Những sợi nước miếng màu trắng hồng được đan xen, dính vào nhau, khô lại kết thành những tổ yến hình nửa quả cầu, trông tựa vành tai ngoài (nên người ta thường gọi là tai yến).

Vì giàu dinh dưỡng nên yến sào là loại thuốc chữa bệnh và bồi bổ sức khỏe tốt cho con người. Hàng trăm năm trước, yến sào được coi như một mặt hàng đặc sản của xứ Đàng Trong Việt Nam, là một trong số loại hàng xuất khẩu chủ yếu từ thương cảng Hội An, được khai thác từ những hòn đảo ven biển Quảng Nam, Bình Định, Khánh Hòa. Song, yến sào Hội An, khai thác từ Cù Lao Chàm được đánh giá là quý hơn. Những tai yến xếp chồng lên nhau được cột bằng sợi dây ngô đồng – loài cây đặc biệt riêng có ở đảo này, làm say lòng những lái buôn từ các nước đến giao thương buôn bán…

Theo một số bậc lão làng hiểu nghề, cách đây vài trăm năm 1 tạ yến sào trị giá tương đương hơn 10 tạ hồ tiêu hoặc 1 tấn đường trắng. Ngày nay nhờ những công dụng của yến sào trong ẩm thực và y học nên giá trị càng cao gấp nhiều lần. Một ký yến sào loại tốt giá vài ngàn đô-la (Mỹ). Chính vì thế mà có người gọi yến sào là vàng trắng.

Nhiều năm qua, chính quyền và các ngành chức năng của thành phố luôn tìm tòi, tìm cách cải tiến các điều kiện sinh tồn của chim yến, thay đổi cách thức chăm sóc, khai thác để bảo vệ, phát triển đàn chim, ổn định và cố gắng nâng cao sản lượng thu hoạch; đồng thời nỗ lực tìm nhiều cách tiếp cận thị trường, mở rộng mạng lưới bán buôn, đa dạng hình thức tiêu thụ để góp phần tăng thu cho ngân sách thành phố. Với giá trị quý hiếm mà “trời ban cho”, việc tiêu thụ mặt hàng yến sào Cù Lao Chàm nhiều năm trước đây luôn “thuận buồm xuôi gió”. Nhưng những năm gần đây, lợi nhuận sau thuế nộp vào ngân sách nhà nước từ yến có xu hướng giảm dần do sản lượng khai thác sụt giảm đáng kể trước những tác động phức tạp, khôn lường của biến đổi khí hậu và môi trường vùng biển đảo chưa thể tính toán, đo lường được.

TS. Nguyễn Quang Hải – Phó Viện trưởng Viện Thổ nhưỡng Nông hóa bàn giao Chứng nhận đăng ký Chỉ dẫn địa lý sản phẩm yến sào Cù Lao Chàm cho Phó Chủ tịch UBND TP.Hội An Nguyễn Thế Hùng

*Khởi đầu quan trọng:

Vì vậy, việc được cấp chứng nhận đăng ký Chỉ dẫn địa lý “Cù Lao Chàm – Hội An” cho sản phẩm yến sào là dấu mốc quan trọng, là thành tố có giá trị đặc biệt để TP.Hội An tiếp tục triển khai thực hiện Đề án phục hồi và phát triển sản phẩm yến sào trong thời gian tới do UBND thành phố chủ trì, Ban quản lý khai thác yến Hội An làm nòng cốt. Ông Phạm Viết Tích – Giám đốc Sở NN-PTNT tỉnh Quảng Nam cho rằng: “Sản phẩm mang Chỉ dẫn địa lý là một sản phẩm có nguồn gốc xuất xứ từ một địa phương, một khu vực mà chính điều kiện tự nhiên, con người và những nét văn hóa truyền thống quyết định nên giá trị, chất lượng đặc thù của sản phẩm đó. Và giá trị chất lượng đặc thù ấy chỉ sản phẩm đó mới có, còn các sản phẩm khác cùng loại không có được. Vì vậy, TP.Hội An và các cơ quan liên quan có điều kiện thuận lợi để tổ chức quản lý và phát triển sản phẩm về sau này”

Hiện nay, UBND TP.Hội An phối hợp với Viện Thổ nhưỡng Nông hóa tiến hành công bố các Quyết định của Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam về việc cấp giấy chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý, về việc chấp nhận đơn hợp lệ cho sản phẩm yến sào Cù Lao Chàm – Hội An và các Quyết định của UBND thành phố về ban hành Quy chế kiểm soát chất lượng sản phẩm yến sào Cù Lao Chàm – Hội An, Quy chế quản lý Chỉ dẫn địa lý, Quy trình kỹ thuật khai thác, vận chuyển, sơ chế và bảo quản sản phẩm yến sào, Quy chế trao quyền sử dụng Chỉ dẫn địa lý “Cù Lao Chàm – Hội An” cho sản phẩm yến sào. Đồng thời, Viện Thổ những Nông hóa cũng đã giới thiệu và thu thập thêm ý kiến để hoàn thiện Hệ thống nhận diện; mô hình tổ chức quản lý, sử dụng và khai thác; quy chế quản lý và sử dụng chỉ dẫn địa lý “Cù Lao Chàm – Hội An” (như kiểm tra, giám sát việc khai thác, chế biến và chất lượng sản phẩm, kỹ năng quản lý và kiểm soát việc sử dụng, cấp quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý…). TS. Nguyễn Quang Hải – Phó Viện trưởng Viện Thổ nhưỡng Nông hóa trao đổi: “Sau khi Chỉ dẫn địa lý đã được cấp, các nông đặc sản sẽ tạo được uy tín và giữ được uy tín trên thị trường rất tốt, thông qua đấy giá trị thương hiệu sản phẩm cũng sẽ được nâng lên. Tuy nhiên việc cấp Chỉ dẫn địa lý cũng chỉ là bước khởi đầu, còn phát triển như thế nào là câu chuyện còn dài, bước tiếp theo cần phải hình thành hệ thống quản lý và phát triển!”

Trong hệ thống nhận diện Chỉ dẫn địa lý “Cù Lao Chàm – Hội An” cho sản phẩm yến sào có các quy định bắt buộc là: Biểu tượng (Logo), Quy cách đóng gói, Tem Qrcode xuất xứ nguồn gốc cùng các loại Túi đựng sản phẩm, Hệ thống quảng cáo (như Tờ gấp, Bảng hiệu nơi công cộng, Đại lý bán hàng) cũng như Hệ thống triển lãm, hội chợ…

                                                                                          Đỗ Huấn        

       

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *