Quy hoạch Hội An: “Thành phố trong Vườn – Vườn trong thành phố”

Đồ án đề xuất giải pháp cho quy hoạch tổng thể thành phố trung tâm của Hội An là thành phố sinh thái với hành lang giao thông đa phương thức kết hợp đô thị mới với cấu trúc “Thành phố trong vườn – Vườn trong thành phố

Khi phân tích, đánh giá hiện trạng quy hoạch chung của thành phố Hội An, bà Pauline – Trưởng nhóm quy hoạch củaViện Kiến trúc Quốc gia và Công ty Arep Ville – Cộng hoà Pháp cho rằng, Hội An là động lực phát triển kinh tế vùng Đông Quảng Nam, nằm trong cụm động lực số 1. Tuy nhiên, điểm yếu là đô thị Hội An thường xuyên bị ảnh hưởng của thiên tai, giao thông kết nối chưa liên tục, hạ tầng quá tải, cơ cấu doanh thu nội bộ ngành du lịch chưa hợp lý, quỹ đất hạn chế, thiếu sự kết nối và sự liên kết giữa đô thị – nông thôn- dòng sông – mặt biển.

Theo hiện trạng dân số năm 2015 thì mật độ dân số Hội An tập trung cao tại các phường trung tâm, chiếm trên 30% tổng dân số thành phố. Minh An có 9.980 người, Sơn Phong 6.130 người, Cẩm Phô 8.836 người/km2,… trong khi đó, mật độ dân số bình quân cả nước là 243 người/km2, thành phố HCM 3.400 người, Hà Nội 2.000 người, Đà Nẵng 70 người/km2. Điều này gây áp lực lớn lên cơ sở hạ tầng cận khu phố cổ và tình trạng ô nhiễm môi trường, nguồn nước.

Mục tiêu, tầm nhìn của đồ án- Ảnh: Quốc Hải

Hiện tốc độ tăng dân số hàng năm tại Hội An không ổn định, tổng lượng dân cư tăng cơ học giảm trong 5 năm qua. Vì vậy, thành phố cần phải có chính sách và điều kiện tốt nhằm giữ người dân bản địa ở lại vì nếu người dân bản địa đi khỏi Hội An càng nhiều thì di sản văn hóa sẽ mất đi càng nhiều. Bên cạnh đó, du lịch phát triển nhưng cơ cấu doanh thu trong ngành không đồng đều; đất đai không thuận lợi để phát triển đô thị; giao thông, hạ tầng đô thị chưa đảm bảo.

Đồ án đề xuất cấu trúc đô thị Hội An là “Thành phố trong Vườn – Vườn trong thành phố” với 5 dự án đầu tư trọng điểm là Công viên cửa ngõ phía Đông, kết nối thành phố và dòng sông, cải tạo chỉnh trang không gian công cộng, liên kết giao thông linh hoạt, nâng cao giá trị cảnh quan và khai thác du lịch các khu “Vườn Hội An”.

Bà Pauline, nói:“Chúng tôi đánh giá Hội An có giá trị về văn hóa, cảnh quan rất giá trị. Trong ý tưởng của chúng tôi luôn dựa vào những giá trị đó. Giá trị văn hóa chúng tôi ở đây muốn nói đến ngoài các di tích, chúng ta có giá trị văn hóa về cách sống, văn hóa của người Hội An. Đó là thứ không thể hiếu và đó là cái để thu hút du khách đến với Hội An. Để thực hiện chiến lược này thì chúng ta sẽ phát triển du lịch trên toàn bộ lãnh thổ Hội An chứ không chỉ tập trung trong khu vực phố cổ vì toàn bộ vùng đất Hội An đều có tiềm năng để phát triển du lịch. Chúng ta phải xác định rõ các bản sắc khác nhau của từng khu vực một để nâng tầm du lịch. Khi nâng tầm chúng ta sẽ có nguồn thu lớn hơn chứ không thể chủ yếu từ lưu trú như hiện nay. Nếu chỉ dựa vào lưu trú thì trong tương lai sẽ phát vỡ kiến trúc Hội An”.

Đại diện nhóm quy hoạch của Viện Kiến trúc Quốc gia và Công ty Arep Ville – Cộng hoà Pháp trình bày đồ án trước Hội đồng tuyển chọn- Ảnh: Quốc Hải

Với tầm nhìn xây dựng thành phố sinh thái – văn hóa – du lịch thì mục tiêu đồ án hướng đến là xây dựng hình ảnh Hội An – Thành phố di sản với một lịch sử, văn hóa truyền thống, cảnh quan kiến trúc, bảo tồn và phát huy bẳn sắc duy nhất của Hội An; nâng cao vai trò vị thế, tính cạnh tranh của Hội An về chuyên ngành du lịch; xây dựng mô hình chính quyền đô thị, tự chủ nhằm tạo sự năng động trong công tác quản lý đô thị và thu hút đầu tư.

Với 3 yếu tố quyết định để thành phố phát triển bền vững là sinh thái – văn hóa – du lịch, định hướng chiến lựơc phát triển cho Hội An trong tương lai là “Phát triển thông minh – Tăng trưởng chất lượng với liên kết linh hoạt”.

Với định hướng này, KTS. Đặng Xuân Tiến – Viện Kiến Trúc Quốc gia nói: “Đồ án đề xuất giải pháp cho quy hoạch tổng thể thành phố trung tâm của Hội An là thành phố sinh thái với hành lang giao thông đa phương thức kết hợp đô thị mới với cấu trúc “Thành phố trong vườn – Vườn trong thành phố”. Quy hoạch mở rộng và liên kết mạng lưới du lịch, tạo sự cân bằng giữa các khu vực. Giảm tải sức ép dân số vào trung tâm thành phố, mở rộng đô thị mới. Nâng cao liên kết toàn thành phố, kết nối thành phố với dòng sông để nâng cao bản sắc và giá trị của các khu vực”.

Khái niệm “Vườn Hội An” do đồ án đề xuất- Ảnh: Quốc Hải

Đồ án dự báo đất xây dựng phù hợp với cấu trúc phát triển đô thị “Vườn Hội An” năm 2017 là 794ha với dân số 95 nghìn người thì mật độ 83m2/người, đến năm 2030, đất xây dựng tăng lên 935ha với dân số 110 nghìn người thì mật độ 85m2/người. Như vậy, đất xây dựng đô thị mới đến năm 2030 cần 141ha.

Để liên kết linh hoạt, tạo sự phát triển cho du lịch Hội An cần phải có hành lang kết nối đô thị với sông nước, tăng cường hành lang liên kết mặt nước – cây xanh, tạo hành lang xanh bảo vệ môi trường và đô thị hóa với không gian chuyển tiếp giữa đô thị và cảnh quan.

Với chiến lược gia tăng liên kết thành phố và dòng sông, Đồ án quy hoạch giai đoạn đầu tiên với điểm liên kết tốt nhất là bờ kè khu phố cổ và vùng lân cận, trên trục liên kết có 3 khu vực quan trọng đóng vai trò kết nối. “Để phục vụ ý tưởng phát triển Hội An, chúng tôi đưa ra 4 chiến lược. Thứ nhất là chúng ta phải giảm tải áp lực về dân số đối với thành phố, phát triển về phía Tây Bắc, tạo ra sự kết nối để có động lực cho sự phát triển dân số về phía này. Tiếp theo nữa là chúng ta sẽ phát triển theo mô hình cụm, tức là phải tìm ra đặc tính, đặc điểm, lợi thế của từng cụm một để phát triển theo mô hình cụm về du lịch, quỹ đất ở. Một chiến lược rất quan trọng là thành phố Hội An phải kế nối với dòng sông. Chúng tôi đánh giá hiện nay dòng sông có vai trò rất lớn đối với Hội An nhưng sự kết nối đó chưa tốt và chỉ có một chút trong không gian phố cổ mà thôi. Chúng tôi gọi đó là sự kết nối linh hoạt, sự kết nối thông minh, kết nối toàn bộ các điểm, địa danh để phát triển du lịch” -Bà Pauline – Trưởng nhóm quy hoạch của Viện Kiến trúc Quốc gia và Công ty Arep Ville – Cộng hoà Pháp nói.

Quốc Hải