Đa dạng các điểm du lịch cộng đồng

Trong những năm qua, mô hình du lịch cộng đồng ở Hội An có chiều hướng phát triển mạnh, góp phần cải thiện sinh kế, mang lại lợi ích cho người dân. Lãnh đạo thành phố đang chủ trương đa dạng các điểm du lịch này để đẩy mạnh phát triển du lịch Hội An trong thời gian đến.

Hình thành sớm và tạo được sản phẩm đặc sắc là du lịch cộng đồng ở các làng nghề truyền thống như: rau Trà Quế, gốm Thanh Hà, mộc Kim Bồng. Du khách rất thích thú khi được đến những nơi này, hòa vào cuộc sống thực tại của người dân, được xới đất trồng rau, nhào đất chuốt gốm, cưa xẻ gỗ… và tìm hiểu nét đẹp văn hóa làng nghề như nếp ăn ở, truyền dạy nghề, các ngày hội lễ tổ nghề, lễ cầu mùa, cầu an…

Du khách xem ngư dân lắc thúng chai khi khám phá đời sống sông nước ở rừng dừa Cẩm Thanh- Ảnh: Đỗ Huấn

Ở Cù Lao Chàm, loại hình này bắt đầu triển khai từ năm 2009 với mô hình lưu trú cùng dân (homestay) ở Bãi Hương, đến nay đã lan rộng đến các cụm dân cư trên đảo. Hơn 3 năm qua, mô hình du lịch cộng đồng tiếp tục mở rộng đến 2 thôn Vạn Lăng và Thanh Tam Đông (xã Cẩm Thanh) với loại hình du lịch sinh thái gắn với rừng dừa nước và hệ sông lạch vùng hạ lưu Thu Bồn cùng một số khu vực khối Thanh Tây, An Mỹ, Sơn Phô 2 (phường Cẩm Châu) với loại hình du lịch nghỉ ngơi, thăm thú dạo chơi… UBND thành phố và các ngành đã xây dựng các chương trình, đề án, kế hoạch về phát triển cơ sở lưu trú, quản lý và khai thác các tiềm năng du lịch trên địa bàn. Trên cơ sở đó, ưu tiên đầu tư phát triển hạ tầng du lịch cho khu vực biển – đảo – làng quê, chú trọng việc bảo tồn, phát huy các giá trị sinh thái – nhân văn của từng địa phương, gắn với đẩy mạnh phát triển các loại hình du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng tại các khu vực này, tạo điều kiện cho nhân dân tham gia và được hưởng lợi từ du lịch. Ông Lê Thanh – Chủ tịch UBND xã Cẩm Thanh cho biết: Trước đây với bản tính của người nông dân, bỏ tiền ra người ta tính đồng này đồng khác, vấn đề tiếp cận du lịch có bước chậm nhất định. Nhưng đến hôm nay, xác định được tiềm năng lợi thế và nguồn lợi thu nhập từ lĩnh vực dịch vụ thương mại, người dân đã mạnh dạn đầu tư vốn tự có và các vốn tín dụng khác để làm villa, homestay và một số dịch vụ khác phụ trợ cho lĩnh vực lưu trú, rồi kết hợp với nhau để tổ chức các dịch vụ tour tuyến. Đặc biệt Cẩm Thanh đã hình thành các tổ du lịch cộng đồng để nâng cao thu nhập cho người dân”.

Du khách chụp ảnh lưu niệm khi tham quan làng rau Trà Quế- Ảnh: Đỗ Huấn

Chính quyền thành phố cũng đã tuyên truyền, phổ biến, nâng cao nhận thức của cộng đồng trong công tác bảo tồn các loại hình tài nguyên, bởi đây là vốn quý để sinh lợi; đồng thời tiến hành các hoạt động hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao nghiệp vụ để cộng đồng dân cư thực sự là chủ thể các hoạt động du lịch tại chỗ. Ngoài ra, chính quyền còn khuyến khích cộng đồng dân cư xây dựng mô hình lưu trú homestay và các cụm homestay, đặc biệt tại các làng nghề, làng quê sinh thái; đồng thời khuyến khích, gắn kết tổ chức chương trình du lịch với các dịch vụ cộng đồng nhằm tạo việc làm, thu hút lao động và cải thiện thu nhập ngay tại cộng đồng. “Kể từ khi có chính sách cho làm homestay, gia đình tôi đã làm được 4 năm. Cuộc sống so với trước đây làm nghề biển thì được trang trải hơn, công ăn việc làm cũng nhẹ nhàng hơn, có thể giúp đỡ thêm cho các nhân viên là người ở quê hương”, ông Trần Văn Tài – chủ một cơ sở homestay ở An Bàng nói.

Tiềm năng, thế mạnh du lịch cộng đồng ở Hội An không chỉ dừng lại như hiện tại và sức hấp dẫn còn lớn hơn khi biết khơi dậy nguồn lực tại chỗ, phát huy bản sắc riêng có. Lãnh đạo thành phố đã và đang tạo cơ chế phù hợp để hình thành thêm và đa dạng hóa các điểm du lịch cộng đồng theo đặc trưng của địa phương như: làng du lịch biển An Bàng (Cẩm An), làng nông nghiệp An Mỹ (Cẩm Châu), làng nghề sông nước Vạn Lăng, làng rau hữu cơ Thanh Đông, làng dừa nước Thanh Nhứt, Thanh Nhì (Cẩm Thanh), làng chài Bãi Hương (Tân Hiệp), làng cá Cửa Đại, làng bắp Cẩm Nam, làng vườn phố Thanh Nam Đông, Thanh Nam Tây (Cẩm Nam), làng cây cảnh An Phong (Tân An), làng hoa, quật cảnh Cẩm Hà… Ông Trần Ánh – Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố trao đổi: “Những năm gần đây, thành phố có chủ trương đẩy mạnh du lịch cộng đồng. Thay vì phát triển du lịch cao cấp, có sao như trước đây thì những năm qua thành phố cho phát triển rất nhiều loại hình lưu trú trong dân, homestay đang rất phát triển, kể cả các biệt thự du lịch ở các vùng ven. Sắp tới,  thành phố sẽ mở rộng hơn nữa những quy định để tạo điều kiện tối đa cho các chủ hộ kinh doanh cũng như các doanh nghiệp đầu tư phát triển mạnh hơn nữa nhằm  làm thế nào đó để đem lại lợi ích cho nhiều người dân nhất”.

Tuy vậy để phát triển bền vững, du lịch cộng đồng ở Hội An cần gắn kết hài hòa  giá trị nguồn tài nguyên nhân văn và tài nguyên văn hóa dồi dào, phong phú; đồng thời chú trọng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, trình độ dân trí của cộng đồng dân cư – chủ thể hoạt động của loại hình du lịch này. Bên cạnh đó, các cấp chính quyền và ngành chức năng cần tạo ra mối liên kết, hợp tác chặt chẽ giữa các doanh nghiệp với cộng đồng dân cư trong việc giới thiệu thị trường, quảng bá sản phẩm, đào tạo nghề, hướng dẫn kỹ năng hoạt động, khắc phục tình trạng tự phát, cục bộ, chạy theo lợi nhuận như hiện nay…

Đỗ Huấn