Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ XVII, nhiệm kỳ 2015 – 2020 đã quyết định điều chỉnh phân vùng phát triển Hội An thành 3 khu vực gồm: đô thị, biển – đảo và làng quê.
Thực tế, đây là sự kế thừa và phát huy từ định hướng phân vùng phát triển đã được xác định từ Đại hội XVI. Trước đây, với sự đầu tư đúng hướng, sự chỉ đạo linh hoạt và kịp thời, vai trò của 5 tiểu vùng kinh tế – xã hội của thành phố thể hiện khá rõ nét. Khu vực đô thị trung tâm tiếp tục giữ vai trò trọng điểm về phát triển kinh tế dịch vụ; hạ tầng đô thị được đầu tư ngày càng hoàn thiện hơn, mở ra không gian phát triển mới của thành phố. Khu vực đô thị cận trung tâm tiếp tục định hình về mặt đô thị theo hướng phát triển công nghiệp sạch, thương mại, dịch vụ du lịch và nông nghiệp sinh thái. Khu vực đô thị bờ biển – ven sông được quy hoạch và từng bước hình thành các khu dân cư mới theo hướng đô thị dịch vụ, phát triển kinh tế biển. Khu vực làng quê đã có những đổi thay đáng kể khi hạ tầng được tiếp tục đầu tư; đặc biệt việc xây dựng xã nông thôn mới ở Cẩm Thanh, Cẩm Hà gắn với chủ trương mở rộng không gian du lịch, phát triển làng nghề, nông nghiệp sạch đã mang lại hiệu quả tích cực. Khu vực Cù Lao Chàm – vùng lõi Khu dự trữ sinh quyển thế giới đã có sự phát triển đột phá về du lịch, dịch vụ theo hướng gắn kết sinh thái – nhân văn.
Bảo vệ tài nguyên biển, rừng gắn với phát triển du lịch sinh thái đảo Cù Lao Chàm- Ảnh: Đỗ Huấn
Đồng chí Trần Ánh – PBT thường trực Thành ủy cho biết một số thành tựu quan trọng là: trong 5 năm qua, thành phố đã xây dựng mới và nâng cấp hơn 43km đường với tổng kinh phí 672 tỷ đồng. Hệ thống hạ tầng kỹ thuật phục vụ kinh tế biển gắn với du lịch được đầu tư nâng cấp. Một số khu du lịch, khu dân cư, khối hạ tầng cơ sở được đầu tư đồng bộ. Các công trình cấp thoát nước được chú trọng đầu tư. Hệ thống cây xanh được tăng cường. Mạng lưới điện, bưu chính viễn thông được phát triển ngày càng hoàn chỉnh và hiện đại
Theo điều chỉnh, 3 khu vực phát triển gồm: đô thị, biển – đảo, làng quê trong 5 năm tới phải bảo đảm đúng định hướng thành phố sinh thái, văn hóa và du lịch, phát triển năng động, giàu bản sắc, hiện đại và bền vững. Khu vực đô thị lấy khu phố cổ làm trung tâm, gồm các phường Minh An, Cẩm Phô, Sơn Phong, Tân An, Cẩm Châu, Cẩm Nam, Thanh Hà. Khu vực này cần bảo vệ nghiêm ngặt và phát huy tối ưu các giá trị của khu phố cổ, xác định khu phố cổ là nhân tố quyết định sự phát triển kinh tế – xã hội của thành phó; phát triển Tân An, Thanh Hà trở thành những khu đô thị, dịch vụ, chất lượng, hiện đại; kết hợp các yếu tố đặc trưng về sản xuất nông nghiệp, sông nước, cồn bãi, xây dựng Cẩm Nam, Cẩm Châu phát triển theo hướng vừa đô thị vừa làng quê, tổ chức không gian đô thị hài hòa với thiên nhiên và đảm bảo phát triển bền vững. Từ thực tiễn phát triển của phường trung tâm có khu phố cổ, ông Nguyễn Văn Vinh – Bí thư Đảng ủy phường Minh An chia sẻ: “Cần nhận thức đúng đắn rằng, để phát triển Hội An thì cần phải giữ gìn nguyên vẹn khu phố cổ với tư cách là một bảo tàng sống thực sự những đồng thời phải có sự gắn kết vùng lõi khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm và các khu vực làng quê của Hội An để tạo nên không gian phát triển rộng lớn hơn, bền vững hơn”.
Khu vực biển – đảo được xác định gồm có các phường Cửa Đại, Cẩm An và xã đảo Tân Hiệp, phát triển theo hướng bảo vệ bền vững môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu, đặc biệt là sự xâm thực biển ngày càng mạnh; tăng tỷ trong ngành dịch vụ, du lịch, giảm tỷ trọng nông – ngư nghiệp, phát triển du lịch sinh thái biển đảo. Đầu tư nâng cấp các bãi biển, bờ biển phục vụ du lịch; tranh thủ các nguồn lực, giải quyết căn bản hạ tầng kỹ thuật thiết yếu nhằm nâng cao chất lượng phát triển tuyến du lịch Cù Lao Chàm; hoàn thiện các khu dân cư, chỉnh trang đô thị ven biển, xây dựng khu dân cư sinh thái hải đảo Cù Lao Chàm và khai thác hợp lý tài nguyên biển đảo để phát triển.
Hiện nay, sản phẩm du lịch Cù Lao Chàm chỉ mới hình thành, chưa hoàn thiện, phát sinh nhiều vấn đề về quy mô, loại hình, không gian khai thác… vẫn còn nhiều hạn chế và giá trị thấp so với giá trị tài nguyên có thể khai thác được. Bà Đinh Thị Thu Thủy – Trưởng Phòng TM-DL thành phố đề nghị: “Tiếp tục triển khai các chương trình bảo vệ tài nguyên biển, rừng, gắn với phát triển dịch vụ du lịch theo hướng du lịch sinh thái đảo. Nghiên cứu ban hành cơ chế chính sách phát triển dịch vụ du lịch cộng đồng, du lịch đảo nhằm thu hút, phát huy năng lực tại chỗ theo hướng bền vững. Nghiên cứu thu hút đầu tư các điểm tham quan, giới thiệu giá trị Khu dự trữ sinh quyển Cù Lao Chàm, các giá trị văn hóa lịch sử đặc trưng nhằm làm phong phú tuyến tham quan và làm cơ sở tăng giá trị nguồn thu tham quan lâu dài…”.
Còn khu vực làng quê bao gồm các xã Cẩm Thanh, Cẩm Hà, Cẩm Kim được định hướng xây dựng các làng quê sông nước gắn với các ngành nghề truyền thống như sản xuất nông nghiệp, thủ công mỹ nghệ, làng nghề… trở thành sản phẩm du lịch độc đáo. Quy hoạch không gian phát triển, kiến trúc xây dựng đảm bảo phù hợp, không bị phá vỡ bởi tác động đô thị hóa, phát huy môi trường sinh thái – nhân văn để xây dựng nông thôn mới và phát triển kinh tế – xã hội bền vững.
Bảo đảm cảnh quang sinh thái làng quê ở các xã- Ảnh: Đỗ Huấn
Điều chỉnh phân vùng phát triển Hội An thành 3 khu vực gồm: đô thị, biển đảo và làng quê là nhằm mục tiêu vừa bảo tồn nguyên trạng khu phố cổ – di sản văn hóa thế giới, vừa chỉnh trang mở rộng liên hoàn các khu đô thị sinh thái mới, các đô thị biển, các khu vực cảnh quan sinh thái làng quê.
Đỗ Huấn