Để thăng hoa hết mình trên từng vở diễn

Đến Hội An vào bất kỳ ngày nào trong năm, đặc biệt là dịp tết, chúng ta có thể thưởng thức loại hình nghệ thuật cổ truyền do các ca sỹ, diễn viên là người địa phương biểu diễn. Với sự trình bày, thể hiện của họ, các chương trình nghệ thuật của Hội An luôn có hồn, trở thành sản phẩm văn hóa đặc trưng, làm nên chất riêng cho vùng đất Hội An.

Biểu diễn rối nước trong ngày 4 tết Nguyên đán Canh Tý

Bảo tồn nghệ thuật cổ truyền…

Đến Hội An vào dịp tết, dù đã tham quan phố phường nhưng những đoàn khách nước ngoài vẫn chọn vé xem chương trình nghệ thuật tại Nhà biểu diễn nghệ thuật cổ truyền, số 66, đường Bạch Đằng.

Hòa theo từng tiết mục, các vị khách say sưa thưởng thức, theo dõi từng động tác, từng bài ca, tiếng nhạc của diễn viên. Chất liệu dân gian của các thể loại tuồng cổ, múa chăm, hò khoan đối đáp, hát bội, độc tấu, hòa tấu,… được các diễn viên thể hiện một cách chuyên nghiệp và đam mê, thực sự trở thành một bữa tiệc âm nhạc cổ truyền đối với du khách. Dù bất đồng về ngôn ngữ nhưng khi theo dõi cách thức biểu diễn, du khách đã phần nào hiểu được thông điệp của từng tiết mục và hình dung, liên tưởng, suy ngẫm về đời sống âm nhạc, những giá trị nghệ thuật truyền thống của người Hội An, Việt Nam.

Một du khách chia sẻ :«Tôi rất thích chương trình nghệ thuật này. Có rất nhiều thể loại âm nhạc dân gian, các bạn đã truyền cảm hứng đến chúng tôi. Tôi cảm nhận được sự khác biệt rất lớn về nguồn gốc văn hóa, về đời sống tinh thần nơi này, hoàn toàn khác những chương trình âm nhạc đương đại, khác với những điệu nhảy dạ hội ở đất nước chúng tôi. Màu sắc văn hóa cổ truyền trong từng tiết mục của đất nước các bạn thể hiện rất đậm nét, rất tuyệt vời”.

Từ vài chục năm nay, Hội An đã có chủ trương bảo tồn nghệ thuật cổ truyền trong đời sống cộng đồng. Thành phố đã thành lập Nhà Biểu diễn Nghệ thuật cổ truyền, có cơ chế đào tạo, thu hút các diễn viên và cộng tác viên tham gia biểu diễn, sáng tác ở nhiều loại hình nghệ thuật khách nhau. Nhờ cách làm phù hợp, Hội An đã có được đội ngũ diễn viên, cộng tác viên đam mê nghệ thuật, có khả năng biểu diễn ăn ý, làm thấm đẫm, tỏa sáng những giá trị của nghệ thuật dân gian.

Trong nhiều lễ hội, sự kiện của thành phố, các chương trình nghệ thuật dân gian cổ truyền luôn được ưu tiên từ 70 đến 80% thời lượng, tạo nên sắc màu riêng, thu hút người xem. Nhiều tác phẩm được cải biên, có nội dung phù hợp với nhịp sống đương đại, được thể hiện trên nền tảng nghệ thuật cổ truyền đã tạo thêm sức hút cho các chương trình biểu diễn nghệ thuật.

Ngoài các chương trình phục vụ du khách Hội An, phục vụ các lễ hội, sự kiện tại chỗ, các diễn viên, cộng tác viên còn biểu diễn ở các sự kiện giao lưu văn hóa lớn do thành phố phối hợp tổ chức tại các tỉnh thành trong nước như Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Thanh Hóa, Đồng Tháp và nhiều chương trình nghệ thuật cổ truyền được biểu diễn ở các nước bạn như Hàn Quốc, Italia, Nhật Bản,… nhận được sự yêu mến và đánh giá cao của công chúng.

Là một diễn viên gắn bó với nghệ thuật dân gian, tham gia biểu diễn nghệ thuật bài chòi, ca cảnh, múa dân gian, anh Đinh Minh Nhanh, diễn viên của Trung tâm VHTT&TTTH thành phố Hội An, chia sẻ: “Tôi rất là yêu môn nghệ thuật này ngay từ nhỏ. Sau này được tham gia vào nhà biểu diễn nghệ thuật cổ truyền, điệu múa dân gian, ca nhạc cổ truyền và dân ca bài chòi đã gợi lên ký ức giống như ngày xưa nên tôi càng yêu mến hơn. Từ đó chúng tôi mới có cảm hứng để mình truyền thụ ngôn ngữ múa dân gian và những câu hát dân ca bài chòi gửi đến khán giả những gì mà mình tâm huyết nhất trong lòng ».

Một tiết mục biểu diễn tại Nhà biểu diễn nghệ thuật cổ truyền

Thu hút cộng tác viên, diễn viên tại chỗ..

Không chỉ có đội ngũ diễn viên, cộng tác viên, trong cộng đồng cư dân Hội An còn có rất nhiều người có khả năng biểu diễn và sáng tác các làn điệu âm nhạc dân gian, cổ truyền, trong đó có bài chòi.

Anh Nguyễn Lập, một người dân làm nghề buôn bán kinh doanh ở khối Phước Trạch, phường Cửa Đại, từ nhỏ đã được xem các thế hệ anh chị biểu diễn nghệ thuật bài chòi, thắp lên niềm đam mê, để rồi bài chòi ngấm vào máu thịt, vào đời sống tâm hồn anh. Giờ đây, ở tuổi ngoài 40, anh trở thành người hát bài chòi có tiếng ở Hội An, từng biểu diễn nghệ thuật bài chòi ở nhiều nơi thuộc các tỉnh thành khu vực Miền Trung. Mới đây nhất, tại quê nhà Hội An, anh Lập tham gia, đạt thành tích cao tại Hội thi bài chòi do thành phố tổ chức. “Bài chòi tôi thấy hay, thấm đượm tình người. Làn điệu mượt mà, cảm nhận rất mê. Nói chung là tôi rất yêu thích bài chòi. Nhiều câu làm cho mình vui tươi. Với tôi bài chòi mãi mãi đẹp hay và mong được lưu truyền mãi mãi để đời sống văn hóa vui tươi lành mạnh”- Anh Nguyễn Lập, chia sẻ.

Cùng với việc thu hút, đào tạo diễn viên, cộng tác viên biểu diễn nghệ thuật cổ truyền, nhiều năm nay, thành phố Hội An đã mở các lớp dạy hát dân ca đường phố và trường học. Ở cộng đồng, các địa phương cũng chú trọng mở các hội thi, hội diễn. Từ đó hình thành, ươm mầm và mở hướng cho thế hệ trẻ kế tục loại hình âm nhạc dân ca cổ truyền.

Là người tâm huyết và có công phục dựng loại hình nghệ thuật cổ truyền, ông Võ Phùng, nguyên giám đốc Trung tâm VHTT&TTTH thành phố Hội An, cho rằng, bí quyết làm nên sự thành công, khác biệt trong các chương trình nghệ thuật của Hội An so với các chương trình mang đầy màu sắc đương đại ở các nơi khác chính là Hội An đã khai thác nguồn lực và những giá trị nghệ thuật tại chỗ, có cơ chế đặc thù để các diễn viên, cộng tác viên chuyên và không chuyên thăng hoa hết mình trong từng vở diễn.

Nhờ cách làm phù hợp Hội An luôn có lực lượng diễn viên biểu diễn nghệ thuật dân gian

Ông Phùng chia sẻ:“Bây giờ chúng ta có lực lượng như thế không phải là một sớm một chiều có ngay đâu, cũng phải trên dưới 30 năm. Nhìn vô chúng ta thấy, các em đã làm nên một cái đặc trưng. Nói về văn hóa, nói về du lịch đó là một sản phẩm du lịch đặc trưng, riêng có của Hội An. Mà trong du lịch, cái đặc trưng riêng có sẽ tạo điểm đến. Nhìn lại gần 30 năm, tôi nói riêng nghệ thuật cổ truyền, nghệ thuật dân gian đã làm  nên cái rạng rỡ tại chỗ, bên cạnh đó còn mang chuông đi đánh xứ người, không chỉ trong nước mà hơn 10 quốc gia. Điều đó khẳng định các em đã đạt trình độ thăng hoa, giá trị rất là cao, gần như một vốn quý mà Hội An chăm lo. Tôi tin rằng lớp lãnh đạo kế cận sẽ tiếp tục chăm lo theo cách đó và có thể sẽ sáng tạo hơn nữa, làm thế nào để cho nghệ thuật Hội An, đặc biệt là nghệ thuật cổ truyền Hội An ngày càng khẳng định, thăng hoa và làm cho mảnh đất này ngày càng rạng rõ.”

Dù đã chọn hướng đi riêng, bảo tồn và giới thiệu đến hàng ngàn lượt du khách các chương trình nghệ thuật cổ truyền, vừa phát triển hài hòa du lịch, vừa gìn giữ các giá trị văn hóa phi vật thể của dân tộc song trước những thay đổi trong đời sống âm nhạc hiện nay, âm nhạc dân gian cổ truyền của Hội An cũng không tránh khỏi những thách thức nhất định. Hội An đang tiếp tục có cơ chế phù hợp bảo tồn các giá trị nghệ thuật đặc sắc này, nhất là sẽ xây dựng, “nuôi dưỡng” đội ngũ kế cận đủ tâm huyết và tài năng, phát huy hơn nữa thành công của các chương trình nghệ thuật bấy lâu, tạo nên sắc màu riêng trong sản phẩm du lịch văn hóa địa phương.

Bài & ảnh: Lê Hiền

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *