Trong hành trình tham quan, khám phá di sản văn hóa thế giới Hội An, nhiều du khách trong và ngoài nước đã chọn làng rau Trà Quế là một điểm đến không thể thiếu được. Được trải nghiệm đời sống thực tại của người nông dân “chân lấm tay bùn” ở làng nghề truyền thống đặc sắc này cùng với cảm giác được hòa mình trong khung cảnh thiên nhiên xanh mát, hữu tình là những điều khiến cho du khách, nhất là khách đến từ các nước công nghiệp phát triển cảm thấy yêu thích, khoái chí. Tờ nhật báo Le Figaro của Pháp đã từng bình chọn làng rau Trà Quế là 1 trong 10 điểm không thể bỏ qua nếu du lịch tới Việt Nam.
Du khách khám phá cảnh quan làng rau Trà Quế- Ảnh: Đỗ Huấn
Du lịch cộng đồng làng nghề từ đó đã phát triển mạnh trong những năm qua. Lượng khách đến tham quan làng rau không ngừng tăng, mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho nhân dân và địa phương. Bộ mặt làng rau Trà Quế nay đã đổi thay nhiều. Đường làng cơ bản đã được bê tông hóa, đường nội bộ các vườn rau được lát gạch tinh tươm, sạch đẹp, nhà cửa, vườn tược được chỉnh trang vuông vức, ngay hàng thẳng lối… Ông Nguyễn Văn Sơn – Phó Chủ tịch UBND thành phố trao đổi, trong định hướng phát triển du lịch của Hội An những năm tới, làng rau Trà Quế được xác định là trọng điểm phát triển du lịch làng nghề, sinh thái và cộng đồng nên cần tập trung đầu tư đúng mức và khắc phục nhanh những thiếu sót trong quản lý, tổ chức phục vụ, từng bước nâng tầm chuyên nghiệp và thương hiệu. “Sắp tới chính quyền thành phố sẽ tiếp tục đầu tư cơ sở vật chất về bãi xe, nhà đón tiếp, các cơ sở hạ tầng khác để nơi đây xứng đáng là điểm du lịch hấp dẫn như du khách đã ghi nhận thời gian qua”. Ông Sơn nói: UBND thành phố cũng đã chỉ đạo lập phương án hình thành cụm du lịch homestay cộng đồng đặc thù tại làng rau này với các vị trí nằm xa khu vực trình diễn nghề trồng rau và nhà hàng phục vụ hiện nay, chỉ cho phép số phòng đón khách của mỗi nhà từ 1 đến 3 phòng mà thôi.
Là một làng nghề truyền thống, gắn chặt cuộc sống mưu sinh của bao người dân quê với cái nghề “gánh nước 2 gàu chai vai” nên phát triển du lịch Trà Quế không thể tách rời khỏi gánh rau, mớ lá bán ra thị trường. Nổi tiếng thơm ngon, sạch đẹp nhờ cát trắng, nguồn nước ngầm của đầm Trong, đầm Ngoài con sông Đế Võng và sự cần cù, chịu thương chịu khó của người dân làng nên rau Trà Quế nhiều năm qua đã khẳng định được chỗ đứng trên thị trường, tạo được thương hiệu và niềm tin cho du khách. Người Trà Quế bón phân thúc nuôi rau chủ yếu là phân chuồng và vớt rong từ vùng cuối sông Đế Võng để làm bổi bón lót, hạn chế sử dụng phân hóa học và thuốc trừ sâu nên rau luôn có hương vị đặc trưng, không lẫn vào đâu được, lại bảo đảm an toàn.
Vun luống trồng rau ở Trà Quế- Ảnh: Đỗ Huấn
Hiện nay, mỗi ngày người dân làng rau Trà Quế cung cấp cho các siêu thị, cửa hàng thực phẩm mi-ni ở Đà Nẵng, Quảng Nam khoảng 2 tấn rau các loại và cũng bán chừng đó sản lượng ra thị trường tự do, phục vụ tiêu dùng. Ổn định được giá cả, thu nhập từ nghề trồng rau ở đây đã góp phần cải thiện tích cực đời sống. Tuy vậy, theo phản ánh của một số hộ trồng rau thì việc bán ra thị trường theo kiểu tự sản tự tiêu vẫn còn gặp những khó khăn nhất định. Ông Lê Xưa người trồng rau ở tổ 5 thôn Trà Quế trao đổi: “Muốn du lịch cộng đồng tiếp tục phát triển mạnh mẽ thì đầu ra cho cây rau là điều kiện quan trọng đối với người dân, làm ra mà bán không được thì rất khó, chúng tôi mong muốn cấp trên quan tâm. Ở chợ Hội An nên dành một số vị trí nhất định để bà con đem rau vào ngồi bán, còn lại bỏ cho các đầu mối là khác rồi. Khi bà con nhân dân vô ngồi bán mà không có chỗ thì đầu ra cũng còn bấp bênh”.
Tìm “đầu ra” cho rau Trà Quế gắn với phát triển du lịch đã trở thành ý thức thường trực của các cấp chính quyền thành phố với những chương trình căn bản lâu dài hơn. Ông Nguyễn Văn Dũng – Chủ tịch UBND thành phố còn đặt vấn đề, cần nâng cấp mô hình sản xuất rau an toàn ở đây thành chương trình cao cấp hơn để ổn định lâu dài. Mới đây, UBND thành phố cũng chính thức có ý kiến chỉ đạo Phòng Kinh tế nghiên cứu phương án bảo tồn giống rau và kỹ thuật trồng trọt để tạo điều kiện hỗ trợ thúc đẩy nghề trồng rau tại làng Trà Quế phát triển bền vững và giữ vững thương hiệu trên thị trường.
Đỗ Huấn