Nghề trồng quật ở Cẩm Hà

Từ một loại cây ban đầu chỉ cung cấp sản phẩm thuần về thực phẩm đến nay cây quật trở thành một sản phẩm mang tính văn hóa gắn liền với vùng đất và con người Hội An mỗi khi tết đến xuân về. Cùng với các vùng cát như: Thanh Hà, Tân An, Cẩm Châu, quật ở Cẩm Hà ngày càng khẳng định được thương hiệu quật tết của di sản Hội An.

Các vườn quật trĩu quả chín vàng ở Cẩm Hà- Ảnh: Đỗ Huấn

Cẩm Hà là 1 trong 4 xã nông thôn của thành phố, đời sống kinh tế chủ yếu là nông nghiệp, với diện tích đất nông nghiệp 222,43 ha, có hơn 65 ha trồng quật và hoa cây cảnh với hơn 460 hộ trồng hoa cây cảnh..

Năm 2019, các hộ sản xuất trong xã mạnh dạn tiếp tục đầu tư vốn, chọn giống có chất lượng, áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất kinh tế vườn – hoa, cây cảnh. Toàn xã có hơn 70.000 chậu quật, trồng mới hơn 22.000 cây quật đất, nâng tổng số cây quật đất lên hơn 170 ngàn cây. Thu nhập từ kinh tế vườn – hoa, cây cảnh đạt 39,5 tỷ đồng, tăng hơn năm trước 2 tỷ đồng.Những năm qua thu nhập từ kinh tế vườn mà đặc biệt là cây quật ngày càng tăng cao. Chính nguồn thu nhập này đã góp phần đắc lực cho việc cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân trên địa bàn xã.

Nhờ cây quật, người dân vùng cát Cẩm Hà nói riêng và các phường Thanh Hà, Tân An, Cẩm Châu của TP.Hội An nói chung từ nghèo khó đã vươn lên khá giả và mỗi năm nghề làm quật ở Hội An đã tăng lên hàng tỷ đồng. Dẫu đang gặp phải những khó khăn, thách thức nhưng thương hiệu quật Cẩm Hà, quật Hội An đã và đang khẳng định được uy tín trong khu vực miền Trung và cả nước nhờ cách làm riêng, sáng tạo của người sản xuất. Ông Mai Kim Phương – Chủ tịch UBND xã Cẩm Hà cho biết: “Đối với cây quật hiện nay là ngành kinh tế mũi nhọn, là nguồn thu nhập chính của bà con trong một năm do đó bà con rất quan tâm và đầu tư để nâng cao chất lượng, kỹ, mỹ thuật. Số lượng ít hơn nhưng chất lượng cây quật, đặc biệt là kỹ thuật, mỹ thuật rồi tạo thế, tạo dáng nên giá trị của cây quật mỗi ngày cao hơn. Địa phương cũng đã tuyên truyền, vận động bà con không nên phát triển mạnh về số lượng mà tập trung phát triển về chất lượng với hình dáng độc đáo, tăng cường quật thế, quật lớn để tăng giá trị, tăng thu nhập”.

Ở Cẩm Hà, quật được trồng chủ yếu tập trung tại các thôn Trảng Suối, Bàu Ốc… Nghề trồng quật là nghề vốn đã vất vả, nhọc nhằn lại chịu tác động phức tạp của tình hình thời tiết. Mưa gió thất thường, sâu rầy xuất hiện là những mối lo thường trực của người sản xuất. Nhưng với kinh nghiệm tích lũy “cha truyền con nối”, “trước bảo sau nghe” cùng sự chủ động ứng phó của người nông dân nên giảm thiểu được những thiệt hại. “Người nông dân trồng quật phải dự báo, biết được thời tiết hết sức khắc nghiệt, mùa nắng cố gắng thực hiện nguồn phân đúng mức đồng thời đảm bảo lượng nước. Gần vào mùa mưa, trước khi mưa người ta dùng thuốc bảo vệ thực vật chống nấm bơm trước cho nên những vùng ít lụt thì hạn chế được bệnh trên cây, còn những vùng ngập lụt thì chúng ta có giải pháp khác!”, ông Nguyễn Bình ở thôn Trảng Suối nói.

Các chậu quật “thế” được tạo hình độc đáo– Ảnh: Đỗ Huấn

Năm nay, từ tháng 10 âm lịch, các thương lái từ Đà Nẵng, Huế, Bình Định, Kon Tum… đổ xô đến các vườn nhà ở Cẩm Hà đặt cọc tiền mua quật chờ qua rằm tháng Chạp sẽ đến chuyển đi tiêu thụ.Tính đến thời điểm hiện tại, lượng quật cảnh trên địa bàn xã được đặt mua khá lớn. Được biết giá quật năm nay có tăng và tìm được thị trường tiêu thụ sớm nên người nông dân đỡ lo. Các chậu quật tương đối hợp mắt giá bán sỉ từ 1,2 triệu đến 1,5 triệu/chậu. Quật thế cổ thụ, cao từ 3 – 4m có giá bán từ 10 – 30 triệu đồng/chậu, thậm chí 60 triệu đồng. Thông thường, những cây quật thế chủ yếu bán lẻ cho doanh nghiệp, khách sạn… hoặc cho thuê chưng tết với giá từ 20 – 25 triệu đồng.

Với nhiều giá trị về lịch sử – văn hóa nghề và giá trị kinh tế, nhiều năm qua cây quật đã được nhân dân và chính quyền địa phương đặt lên hàng đầu trong mục tiêu chuyển đổi cây trồng trên cát ở quê hương. Các mô hình sản xuất được nhân rộng, phát huy tối đa lợi thế của địa phương. Thế nhưng, hiện tại nghề trồng quật ở Cẩm Hà cũng đang đối mặt với những khó khăn, trở ngại. Trong điều kiện tác động mạnh mẽ của quá trình đô thị hóa, diện tích đất sản xuất nông nghiệp của thành phố nói chung và Cẩm Hà nói riêng, trong đó chủ yếu là diện tích đất trồng quật ngày càng bị thu hẹp, nguồn đất cấp vào chậu cũng giảm dần nên không dễ gì giữ vững ổn định giá trị sản xuất hằng năm. Hơn nữa, việc sử dụng hóa chất trong quá trình khử trừ sâu rầy dù ít dù nhiều đều ảnh hưởng đến môi trường sinh thái của một đô thị đang xây dựng thành phố sinh thái, văn hóa, du lịch. Ông Nguyễn Thế Hùng – Phó Chủ tịch UBND thành phố trao đổi: “Cách đây mấy năm thành phố cũng đã tính đến hướng quy hoạch một số điểm sản xuất tập trung nhưng đến bây giờ vẫn chưa triển khai được. Chắc chắn một điều là phải có suy nghĩ, có giải pháp thật phù hợp để giúp người dân phát triển nghề này. Vấn đề là từng bước phải thay đổi trong phương thức sản xuất và canh tác để giữ nghề hoa cây cảnh nhưng trong điều kiện phải phù hợp với môi trường cho nên phải tìm ra được giải pháp để giảm thiểu dần việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật”.

Ngày hội quật cảnh lần thứ V của Cẩm Hà được tổ chức (vào ngày 3 và 4.1.2020 nhằm ngày mồng 9, mồng 10 tháng Chạp năm Kỷ Hợi) cũng là sự kiện báo hiệu một mùa quật tết lại về. Chơi quật cảnh là một nét đẹp văn hóa khó có thể thiếu trong mỗi dịp tết đến xuân về, bởi theo quan niệm cây quật với nhiều trái trĩu nặng, chín vàng tượng trưng cho sự may mắn, bội thu, sung túc trong năm mới.

                                                                                                Đỗ Huấn

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *