Là thành phố du lịch, Hội An có các làng nghề truyền thống là những điểm đến yêu thích đối với du khách. Tuy nhiên, dịch bệnh Covid-19 cũng đang tác động đến hoạt động và đời sống của người dân trong các làng nghề.
Khoảng cách thưa nên bà con an tâm sản xuất rau như trước- Ảnh: Lê Hiền
Lò gốm tạm ngừng đỏ lửa
Từ khi tạm ngưng đón khách quốc tế, sau đó là cách ly xã hội phòng chống dịch, làng gốm Thanh Hà vắng hẳn du khách. Bàn chuốt gốm ngừng xoay, lò gốm ngừng đỏ lửa, người dân làng nghề không đón tiếp, phục vụ du khách trải nghiệm nặn, chuốt gốm. Tò he nhiều nhà nặn, phơi, nung sẵn, không có khách nhận quà, đành xếp gọn vào các sọt, để yên trong góc sân, nhà. Trong làng, chỉ một số ít cơ sở sản xuất gốm gia dụng còn duy trì hoạt động, với số lượng ít, cung cấp cho bạn hàng bán các chợ.
Vốn thường ngày nhộn nhịp, dập dìu khách vào ra, giờ đây làng Gốm Thanh Hà vắng vẻ, yên ắng. Người thì mắc võng nằm hóng mát dưới gốc cây, người uống trà, đọc sách, nghe đài, xem phim hoặc trò chuyện với hàng xóm. Không ai bảo ai, mọi người tự cách ly với nhau bằng những việc rất đỗi bình thường nhưng lại ít khi thực hiện khi khách du lịch tham quan đông như trước. Ngưng làm gốm khá lâu, nhiều người không khỏi thổn thức, băn khoăn. Chị Nguyễn Thị Thu, một người làm gốm ở khối Nam Diêu, phường Thanh Hà chia sẻ: “Dịch bệnh như ri, lò trại sẵn đây mà ở không chứ có làm chi đâu. Hàng ngày qua lò dọn dẹp thôi. Nghề gốm ni bị ảnh hưởng theo khách du lịch rất nhiều nên đời sống khó khăn. Hai tháng ni không có khách, không làm chi hết”.
Vốn sống bằng nghề gốm, trình diễn nghề, phục vụ du khách, lâu nay, mỗi ngày có vài ngàn lượt khách vào làng, người dân làm nghề Gốm Thanh Hà nhờ đó cũng có đời sống thu nhập ổn định. Thế nhưng, dịch bệnh kéo dài từ sau tết đến nay, lượng khách giảm dần rồi ngưng hẳn, đời sống bà con cũng gặp khó, vì các hộ không ruộng vườn, đất đai, nghề nghiệp gì khác. Có những gia đình 3 đến 4 người đều nghỉ việc, không có thu nhập hàng ngày. Nhìn nhận về đời sống hiện tại và mong mỏi của bà con, ông Nguyễn Văn Xê, một nghệ nhân làng gốm Thanh Hà cho biết: “Dịch bệnh, khách không đến, thu nhập của bà con thất thu hoàn toàn. Bà con ai cũng đang mong muốn, ngóng chờ. Chờ gì? Ai cũng trông bệnh dịch tiêu đi, khách du lịch trở lại để tiếp tục sản xuất, bà con mới có thu nhập. Thực tế cuộc sống của bà con hiện nay gặp nhiều khó khăn. Sau dịch bệnh, du lịch chưa trở lại thì rất đáng lo. Nếu như không sớm có du lịch thì một số bà con trở lại đói, chứ chưa dám nói là không thể xóa đói được, cho nên một số bà con đang trông chờ sự hỗ trợ của Nhà nước, chờ đợi du lịch hồi sinh, phát triển trở lại”.
Rau Trà Quế vẫn phát triển tốt do thời tiết thuận lợi- Ảnh: Lê Hiền
Làng rau vẫn duy trì sản xuất…
Khác với làng Gốm, ở làng rau Trà Quế, xã Cẩm Hà, may mắn là dịch bệnh ít tác động đến đời sống, việc làm của bà con. Dù không có khách du lịch đến tham quan như trước nhưng ngày 2 buổi sáng, chiều, trên cánh đồng của làng Trà Quế, bà con vẫn tiếp tục duy trì lao động sản xuất, trồng và thu hoạch rau, nhập cho siêu thị Đà Nẵng và bán ở các chợ Hội An. Thời tiết từ sau tết đến nay thuận lợi nên rau phát triển tốt. Vườn nhà nào nhà nấy đều có từ 1 đến 2 người làm việc. Bên những luống rau thơm, đậm mùi hương rau của làng nghề, ông Mai Cử, nông dân thôn Trà Quế, xã Cẩm Hà nói: “Nói chung những ngày gần đây việc phòng ngừa dịch bệnh ở địa bàn, ở gia đình, người dân đều thực hiện tốt. Khi ra vườn thì khoảng cách giữa vườn này vườn kia rất xa, khoảng từ 20 đến 30 mét nên bà con an tâm sản xuất như trước. Dù giá cả thời gian gần đây so với trước có giảm hơn chút ít nhưng cũng không ảnh hưởng đến thu nhập và đời sống bà con. Việc sản xuất và phòng ngừa dịch bệnh vẫn rất đảm bảo đối với nông dân Trà Quế.”
Hiện nay, các làng nghề khác ở Hội An như làng Mộc Kim Bồng (Cẩm Kim), làng rau An Mỹ (Cẩm Châu), Thanh Đông (Cẩm Thanh), một số hộ dân vẫn duy trì sản xuất, dù không có khách tham quan và lượng hàng tiêu thụ giảm sút do các nhà hàng, khách sạn, trường học ngừng hoạt động. Riêng đối với các hộ dân khó khăn thực sự do ngưng trệ sản xuất, chính quyền các địa phương cũng đang thống kê danh sách, tổng hợp, xét hưởng chế độ Chính phủ quy định.
Và cũng tranh thủ thời gian vắng du khách, hiện nay, các hộ cũng như chính quyền các địa phương và các ngành hữu quan cũng đang chuẩn bị cơ sở vật chất, cải tạo cảnh quan làng nghề. Riêng ở làng Trà Quế, xã Cẩm Hà, các hạng mục chỉnh trang làng nghề đã cơ bản hoàn tất. Những luống hoa nở đẹp, hòa lẫn sắc màu của những luống rau, cùng những tên đường, khu dừng chân… tất cả đều sẵn sàng tâm thế, đón đợi du khách khi hết dịch bệnh.
Lê Hiền