Mặc dù gặp nhiều khó khăn và bất lợi nhưng nghề khai thác thủy hải sản ở Hội An vẫn giữ vững ổn định sản xuất, tạo chuyển biến mới trong ứng dụng mô hình sản xuất mới.
Bến neo đậu tàu thuyền của ngư dân làng biển Cửa Đại, TP.Hội An
Những năm gần đây, sản xuất ngư nghiệp của ngư dân thành phố cũng không tránh khỏi những tác động bất lợi như ngư dân các tỉnh miền Trung. Tình trạng ô nhiễm môi trường biển ở các tỉnh ven biển miền Trung đã làm ảnh hưởng nặng đến nghề khai thác hải sản của bà con ngư dân. Cạnh đó, tình hình thời tiết diễn biến phức tạp, bão lũ, áp thấp nhiệt đới xảy ra thất thường đã gây thêm khó khăn cho ngư dân.Tình trạng sạt lở bờ biển, cửa biển Cửa Đại bị bối lấp, tàu thuyền ra vào bị trở ngại, làm ảnh hưởng lớn đến đời sống của ngư dân.
Tuy vậy, bà con ngư dân vẫn không quản ngại khó khăn, nỗ lực vượt qua thách thức, giữ vững tinh thần và duy trì sản xuất, ổn định đời sống. Bà con phát huy tính tự quản, phát triển sản xuất theo hướng cộng đồng, thành lập 16 tổ đoàn kết khai thác thủy sản với hơn 220 phương tiện, trong đó có gần 10 chiếc tàu đăng ký đánh bắt ở vùng biển xa bờ. Công suất tàu thuyền ngày càng được nâng cao, tạo điều kiện để ngư dân vươn ra khơi xa, bám biển dài ngày, đánh bắt các loại hải sản xuất khẩu. Năm 2019, sản lượng khai thác thủy sản của ngư dân thành phố đạt khoảng 12.270 tấn (hoàn thành kế hoạch đề ra), trong đó sản lượng có khả năng xuất khẩu đạt 4.060 tấn.
Ngư dân ở Cù Lao Chàm đầu tư khai thác theo hướng kiêm nghề để nâng cao hiệu quả và bảo vệ nguồn lợi thủy sản
Tuy chỉ là ngành kinh tế thứ yếu nhưng chính quyền thành phố luôn quan tâm đầu tư đúng mức cho ngành thủy sản. UBND thành phố đã thực hiện tốt các chính sách hỗ trợ cho ngư dân nhằm nâng cao hiệu quả đánh bắt, tăng cường bám biển dài ngày, phòng chống thiên tai trên biển như: hỗ trợ máy thu trực canh, hỗ trợ đánh bắt ở vùng biển xa, rồi hỗ trợ đóng mới, cải hoán tàu thuyền đánh bắt xa bờ… với kinh phí vài ba tỷ đồng mỗi năm. Công tác đào tạo, tập huấn nghề cho ngư dân cũng được quan tâm, hoạt động dịch vụ nghề cá, hạ tầng các bến cá, khu neo đậu tàu thuyền tránh trú bão được đầu tư nâng cấp và sửa chữa, đáp ứng yêu cầu của ngư dân.
Việc chuyển đổi cơ cấu nghề và kiêm nghề khai thác có sự chuyển biến tích cực, nhiều tàu thuyền và nghề khai thác được đầu tư cải tiến theo hướng hiện đại nhằm nâng cao hiệu quả khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản như nghề vây ngày, nghề lưới rê 3 lớp, nghề lưới quét, nghề giã đôi cao tốc, chụp mực… Nhờ vậy, trong thời điểm khó khăn nghề biển Hội An vẫn giữ vững sản xuất. Ông Nguyễn Sinh – Bí thư Đảng ủy phường Cửa Đại cho biết: “Thời gian qua, lãnh đạo địa phương hết sức quan tâm vận động nhân dân phát triển nghề ngư nghiệp và nhân dân phường Cửa Đại vừa qua cũng đã tích cực đầu tư sắm mới vừa để phát triển kinh tế vừa góp phần bảo vệ chủ quyền biên giới quốc gia”.
Nghề nuôi trồng thủy sản cũng có sự chuyển biến đáng kể về công tác đầu tư thâm canh và đã trở thành hướng đa nghề của một bộ phận ngư dân trong những năm gần đây chứ không chỉ của các hộ gia đình ở vùng “cửa sông ven biển”. Toàn thành phố hiện có khoảng 15 tổ nuôi tôm cộng đồng. Việc thử nghiệm các đối tượng nuôi mới cũng được chú trọng và bước đầu cho kết quả khả quan. Đáng chú ý là các mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng, tu hài, tôm càng xanh, cua biển, cá dìa, cá điêu hồng, cá đối. Sản lượng nuôi trồng thủy sản ở Hội An năm 2019 đạt khoảng 288 tấn, chủ yếu là tôm nuôi.
Là một ngành kinh tế “chim trời cá nước”, mang tính “cha truyền con nối” có đặc điểm phức tạp trong quá trình sản xuất nên lãnh đạo thành phố đã quan tâm ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất để nâng cao hiệu quả và tăng giá trị sản xuất. Với gần 4 tỷ đồng từ các nguồn khác nhau, những năm qua thành phố đã đầu tư triển khai thực hiện các mô hình, đề tài trong sản xuất như: ứng dụng nghề lưới rê đánh bắt cá chim vụ Đông tại Cẩm Nam, nuôi xen cá dìa và tôm sú với rong câu, nuôi cá rô phi đơn tính, cá đối, cua biển tại Cẩm Thanh và Cẩm Châu, đồng quản lý trong nuôi trồng thủy sản tại Cẩm Hà, nuôi tu hài tại Tân Hiệp, nuôi cá thác lác cườm tại Cẩm An, phối hợp với các cơ quan cấp tỉnh thực hiện mô hình nuôi tôm áp dụng tiêu chí GapP tại Cẩm Hà và Cẩm Châu…
Tiếp tục đẩy mạnh đánh bắt và nuôi trồng thủy sản của bà con ngư dân và những người làm nghề sông nước ở Hội An trong thời gian tới, ông Nguyễn Thế Hùng – Phó Chủ tịch UBND thành phố cho rằng, cần tiếp tục tăng cường áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật để nâng cao sản lượng khai thác và nuôi trồng, nâng cao chất lượng sản phẩm. Ứng dụng công nghệ mới trong đóng tàu, khai thác, nuôi trồng, bảo quản, chế biến thủy hải sản… Tăng cường bám biển, mở rộng ngư trường và nghề đánh bắt, kết hợp tốt giữa khai thác và tái tạo để bảo vệ nguồn lợi đi đôi với bảo vệ chủ quyền biên giới biển đảo. Nâng cao năng lực ứng phó với thiên tai, đảm bảo an toàn khi sản xuất trên biển. Tranh thủ các nguồn vốn để đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng nghề cá; thực hiện tốt các chính sách hỗ trợ, ưu đãi phát triển của nhà nước trên lĩnh vực thủy sản.
Nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu để phát triển ngành kinh tế ngư nghiệp trong năm 2020 này, thành phố xác định chú trọng công tác chuyển đổi cơ cấu nghề và kiêm nghề, khai thác những sản phẩm có giá trị kinh tế cao gắn với bảo vệ nguồn lợi thủy sản, bảo vệ môi trường biển. Tiếp tục phát huy vai trò của các tổ đoàn kết và vận động thành lập mới các tổ đoàn kết khai thác để hỗ trợ với nhau trong quá trình sản xuất trên biển. Trong nuôi trồng thủy sản, tập trung sắp xếp hoạt động nuôi cá lồng bè trên sông theo đúng phương án đã đề ra, chú trọng các mô hình nuôi theo hướng sinh thái, quản lý chặt các hoạt động nuôi trồng thủy sản kết hợp với du lịch, dịch vụ…
Đỗ Huấn