Trong định hướng phát triển sản xuất CN-TTCN ở Hội An, lãnh đạo thành phố có chủ trương quy hoạch, xây dựng và bố trí cụm công nghiệp Thanh Hà thành nơi sản xuất công nghiệp tập trung nhằm khắc phục tình trạng gây ô nhiễm môi trường của các cơ sở sản xuất ở trong khu dân cư và góp phần phát triển ngành công nghiệp sạch phù hợp với định hướng xây dựng Hội An trở thành thành phố sinh thái.
Tiếp tục đầu tư hoàn chỉnh hạ tầng cụm công nghiệp Thanh Hà- Ảnh: Đỗ Huấn
Phương án di dời sản xuất công nghiệp tập trung tại cụm công nghiệp Thanh Hà được thiết lập từ năm 2014 và bắt đầu triển khai từ năm 2016. Đây là dự án được Tỉnh và Trung ương xác định là công trình đầu tư trung hạn thuộc nhóm B, bố trí vốn theo 2 giai đoạn: giai đoạn 1 từ 2016 – 2017, giai đoạn 2 từ 2018 – 2020.
*Hạ tầng chưa đồng bộ:
Đến nay, UBND thành phố đã hoàn thành việc điều chỉnh Quy hoạch cụm công nghiệp Thanh Hà đáp ứng nhiệm vụ di dời tập trung các cơ sở sản xuất. Thành phố cũng đã đầu tư đưa vào sử dụng hạng mục: giao thông thuộc công trình hệ thống hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp Thanh Hà, triển khai thi công khắc phục đoạn tường chắn đất bị sạt lở do ảnh hưởng mưa lũ trong thời gian qua và gia cố đoạn tường còn lại, thực hiện bồi thường thiệt hại – giải phóng mặt bằng tại cụm công nghiệp, hoàn thiện các hạng mục san nền – tường chắn đất…
Qua khảo sát, kiểm tra, thành phố cũng đã bố trí 11 cơ sở có khoảng 210 lao động vào hoạt động với tổng diện tích hơn 193.100m2, trong đó có 5 cơ sở mộc, 1 cơ sở may mặc, 1 cơ sở sản xuất trà và tinh dầu, 1 cơ sở gốm, 1 công ty cấp nước. Tổng nguồn vốn đầu tư của các doanh nghiệp, hộ sản xuất thực hiện dự án là 34 tỷ đồng. Năm 2019 giá trị sản xuất theo giá hiện hành đạt 87,475 tỷ đồng, trong đó Công ty CP Cấp thoát nước Quảng Nam đạt 49,575 tỷ đồng, chiếm gần 56,7% và nộp vào ngân sách Nhà nước hơn 9,660 tỷ đồng.
Công tác đầu tư cụm công nghiệp trong những năm gần đây tuy có sự tập trung hơn, song hạ tầng vẫn chưa đồng bộ; thủ tục đầu tư phức tạp, phải điều chỉnh, bổ sung kéo dài và còn những bất cập cần khắc phục nhanh. Ông Trần Trung Xê – chủ cơ sở sản xuất mộc Thiên Phong cho biết, hệ thống cấp thoát nước trong khu vực chưa được hoàn chỉnh, thường gây ô nhiễm môi trường và ngập úng khi có mưa, một số đoạn dây điện bị đứt, bị sà, rất nguy hiểm, cần sớm được khắc phục.
Các cơ sở chế biến gỗ, mộc ở khu dân cư được di dời vào cụm công nghiệp Thanh Hà- Ảnh: Đỗ Huấn
*Sử dụng sai:
Mặt khác có tình trạng phát sinh rất đáng quan ngại trong thời gian qua là bên cạnh một số doanh nghiệp đã đầu tư hoàn thiện và đi vào hoạt động ổn định, cơ bản thực hiện đúng các quy định hiện hành như: Công ty CP Cấp thoát nước Quảng Nam, Công ty gốm sứ Sông Hoài, Công ty TNHH sản xuất mỹ phẩm thiên nhiên Việt Nam… vẫn còn một số doanh nghiệp, hộ SXKD lấn chiếm, sử dụng đất không đúng mục đích, xây dựng không đúng quy định, không đúng giấy phép xây dựng, vi phạm khoảng lùi xây dựng, khoảng lùi biên… Bà Nguyễn Thị Xuân Vui – Phó trưởng Phòng Kinh tế thành phố thông tin: “Hoạt động đầu tư và sản xuất kinh doanh của các cơ sở đã bố trí giai đoạn 1 chuyển biến chậm, nhất là các cơ sở sản xuất kinh doanh mộc. Nhiều cơ sở được cấp đất từ năm 2013 đến nay vẫn chưa hoàn thành việc xây dựng. Đặc biệt nhiều cơ sở qua thanh tra, sử dụng đất sai mục đích, đầu tư sai giấy phép, thậm chí kinh doanh sai mục đích”.
Nguyên nhân chính là sự chủ quan, thiếu sâu sát trong công tác quản lý nhà nước mà trực tiếp là của Ban Quản lý cụm công nghiệp cho dù hoạt động theo hình thức kiêm nhiệm. Năm 2020 là năm cuối thực hiện giai đoạn 2 của dự án. UBND thành phố tập trung chỉ đạo, lập hồ sơ điều chỉnh Dự án hạ tầng cụm công nghiệp; đồng thời đẩy nhanh triển khai đầu tư hoàn thiện các hạng mục: mương thoát nước – vỉa hè, hệ thống xử lý nước thải, giao thông phát sinh, vận động các cơ sở sản xuất trồng cây xanh trên các tuyến đường giao thông nội bộ, tiến hành trồng cây xanh theo quy hoạch… Chính quyền và các ngành chức năng của thành phố cũng sẽ tiến hành thanh tra, giải quyết tình trạng sử dụng đất sai quy định của các tổ chức, cá nhân được Nhà nước cho thuê đất tại cụm công nghiệp Thanh Hà; chú trọng quản lý chặt chẽ, hiệu quả việc xây dựng, sử dụng đất gắn với các giải pháp bảo vệ môi trường; nâng cao năng lực, công nghệ sản xuất của các cơ sở, cải thiện chất lượng, mẫu mã, bao bì và tính thương mại hàng hóa sản phẩm. Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Thế Hùng nói:“Năm nay thành phố cố gắng tiếp tục đầu tư hạ tầng từ nguồn ngân sách bố trí, trong đó ưu tiên hệ thống thoát nước và xử lý nước thải, đồng thời phải hoàn thành việc di dời (đợt 1) để các cơ sở đi vào hoạt động trong năm 2020”.
Căn cứ kết quả khảo sát, sau khi lấy ý kiến đóng góp của lãnh đạo các cấp, các ngành, năm 2020 TP.Hội An có kế hoạch và triển khai phương án di dời vào cụm công nghiệp Thanh Hà 46 cơ sở sản xuất gây ô nhiễm môi trường – đây là những cơ sở có phạm vi gây ô nhiễm rộng (về bụi, tiếng ồn, mùi độc hại…) trên các tuyến đường trọng yếu hoặc ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị hoặc nằm trong các khu dân cư trung tâm thành phố, chủ yếu là các cơ sở chế biến gỗ, sản xuất giường, bàn ghế, tủ; cắt đá granit, sản xuất cơ khí…
Đỗ Huấn