Giữ gìn lối sống tao nhã của người Hội An

Lối sống tao nhã cũng là một nét rất riêng, làm nên tính cách giản dị nhẹ nhàng nhưng vẫn phóng khoáng của người Hội An.

Đọc sách cũng là một thú vui tao nhã của người Hội An- Ảnh: Lê Hiền

Trong ngôi nhà cổ ở đường Bạch Đằng nối liền với đường Trần Phú, mỗi ngày vợ chồng cụ Phan Quốc Hoành đều giữ những sinh hoạt dung dị, mộc mạc, đó là trò chuyện với các cháu, rồi đọc sách, uống trà, chăm sóc cây cảnh trong sân trời và cho bầy chim sẻ ăn trên mái ngói ngôi nhà cổ. Ông bà chia sẻ, sống trong phố, không có không gian sân vườn, hàng rào cây xanh như các gia đình có đất rộng ở vùng ven, vì vậy, ông bà cũng tìm cách tự tạo cho mình một góc riêng để có được những thú vui tao nhã của người cao tuổi. Một góc sân được người xưa thiết kế bên trong không gian ngôi nhà để đón nắng trời, chỉ rộng chừng mười mét vuông, ông bà cũng tận dụng để treo mấy lồng chim cảnh và trồng vài ba chậu mai, kết hợp vài giò phong lan treo trên bờ tường. Cùng với thú vui đó, ngày hai buổi sáng chiều, vợ chồng ông Hoành đều vãi cơm khô lên mái ngói để nuôi bầy chim sẻ. Ông kể, từ đời bà nội của ông còn sống trong ngôi nhà này, bầy chim đã xuất hiện, được gia đình cho ăn nên cho đến tận bây giờ, mỗi ngày chúng đều bay về đây. Ông Phan Quốc Hoành cho rằng, những công việc hàng ngày đó tuy đơn thuần nhưng lại là cách để ông bà giao hòa với thiên nhiên, với môi trường, đem lại niềm vui cho tuổi già.

Người dân sống trong phố cổ kéo gần thiên nhiên vào đời sống- Ảnh: Lê Hiền

Cũng như gia đình ông Phan Quốc Hoành, trong không gian khu phố cổ Hội An có rất nhiều người vẫn giữ gìn lối sống bình dị, gần gũi, gắn bó với thiên nhiên. Trong cách thức sinh hoạt, đi lại, ăn mặc của nhiều người thể hiện lối sống chậm đặc trưng của người phố Hội. Chỉ cần tinh tế một chút, giữa đường phố có hàng trăm du khách, thoáng qua, ta vẫn có thể nhận ra người Hội An trong trang phục kín đáo, nhã nhặn truyền thống. Đó có thể là bóng dáng các mẹ, các chị bán hàng trong chiếc áo bà ba, áo dài đằm thắm, dịu dàng hay những người đàn ông trung niên trong trang phục lịch thiệp, từ tốn, chậm rãi; có khi đó còn là những chàng trai, cô gái mới lớn vẫn giữ được cách ăn mặc, cách trang điểm đầu tóc hài hòa. Không giống như nhiều nơi khác, dù sống ở đô thị nhưng phần lớn các bạn trẻ trong phố cổ không chọn cách sống sang chảnh, chạy theo thời trang. Tuổi teen của các em thanh thiếu niên ở đây vẫn còn khá giản dị. Chính điều đáng quý đó đã tạo nên vẻ đẹp riêng cho những công dân trẻ trong khu phố cổ, nơi mà hàng ngày hàng giờ họ tiếp xúc với sự phá cách trong trang phục, trang điểm của hàng trăm khách lạ phương xa. Giữ được cho mình không lẫn vào trào lưu sang chảnh, lôi sống ảo, đó mới là điều là vẻ đẹp mà không phải các bạn trẻ ở đô thị nào cũng làm được. Chính bản chất mộc mạc chân chất, lối sống thuần phong trong mỗi gia đình đã giúp các bạn trẻ giữ được mình như thế.

Không chỉ giản dị trong hình thức, bản chất sống chậm của người Hội An còn thể hiện trong cách ứng xử giữa mình với mọi người, trong giao tiếp, trong mua bán và trong cả cách hưởng thụ cuộc sống. Nói về điều này, ông Võ Như Hoa, một người dân ở phường Minh An đã rút ra những nhận định sâu sắc về người phố Hội:

Người Hội An không vội vàng không bon chen, dù có giàu có hay là nghèo thì cũng gần gần ngang như nhau, chứ người ta không sống vội vã, sống gấp. Sống phải bình tĩnh từ từ, ai cũng như nhau, người ta thấy anh giàu cũng như anh nghèo. Sở thích họ răng họ làm thì họ làm rứa, không giấu giếm, thực thà theo cái ý của họ. Họ không phô trương, không khoe khoang ta đây giàu có khá giả chơi kiểu ni kiểu kia. Nhiều anh có đeo tấc vàng mô đâu có nhưng mà ảnh giàu có, rứa mà vẫn sống bình thường như người khác.

Gần đây, khi Thành ủy Hội An khởi thảo xây dựng chuyên đề: Xây dựng và phát triển văn hóa, con người Hội An đáp ứng yêu cầu xây dựng thành phố sinh thái, văn hóa, du lịch và xây dựng đề án nhân tình thuần hậu, những giá trị, bản chất tốt đẹp của người phố Hội được phân tích, bàn luận, chọn lọc, gìn giữ, phát huy. Nhiều ý kiến cho rằng, người Hội An có những nét riêng không lẫn vào vùng khác. Trong giai đoạn hiện nay, việc giữ gìn những giá trị ấy hết sức cần thiết, nhất là khi Hội An đang hội nhập ngày càng sâu rộng thông qua con đường du lịch. Với sự giao lưu, tiếp biến về văn hóa cũng như quy luật phát triển tất yếu của đời sống xã hội, rồi đây, người phố Hội cũng sẽ có những bước chuyển mình trong cách sống, lối sống, bắt kịp xu hướng chung của cộng đồng. Việc nghiên cứu, khởi xây những đề án chuyên đề liên quan đến phẩm chất người Hội An trong giai đoạn hiện nay là cách làm phù hợp. Điều đó được ví như một sự dừng lại đúng lúc để nhìn nhận, gìn giữ những giá trị truyền thống cốt lõi tốt đẹp của người Hội An trước xu thế phát triển, để có một Hội An đổi mới mà không đổi màu, hòa nhập mà không hoa tan. Nhà nghiên cứu Trần Văn An, Phó Giám đốc Trung tâm QLBTDSVH Hội An cho rằng: “Người Hội An người ta có cách ứng xử dung dị nhưng mà nó thanh nhã, bình dân nhưng mà tinh hoa. Tôi nghiệm cái này từ nhiều khía cạnh khác nhau. Ví như truyền thống về văn hóa đọc, rất nhiều những gia đình có các tủ sách cá nhân, rồi cái việc đờn hát của người Hội An, những người trung niên rất nhiều người biết đờn biết hát. Hàng đêm trước dãy phố, dưới những mái hiên, tiếng đờn ghi – ta vang lên rất là hay. Trong các ngôi nhà cổ, ta đừng nghĩ là người ta chỉ buôn bán không, người ta còn thư giãn ngắm trăng, chơi cây cảnh, cá cảnh, nuôi chim, kéo thiên nhiên lại gần với con người để tạo nên tâm tính hiền hòa. Đó là những thú chơi tao nhã, mang tính văn hóa, hưởng thụ văn hóa, chứ không phải cắm cúi đi buôn, làm theo lợi ích.”

Như vậy có thể nói việc gìn giữ lối sống nhân tình thuận hậu, thanh tao giản dị của người phố Hội trong giai đoạn hiện nay là hết sức cần thiết. Giữ được điều đó chính là giữ được nét tính cách, phẩm chất nổi bật của người Hội An.

Lê Hiền

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *