Cẩm Thanh là vùng quê sông nước đặc thù ở Hội An. Tiềm năng du lịch sinh thái nơi đây từng bước được khơi dậy, tạo thêm điểm khám phá, trải nghiệm mới cho du khách khi đến tham quan di sản văn hoá thế giới – đô thị cổ Hội An. Vừa qua, HĐND tỉnh đã thống nhất chủ trương cho Hội An thực hiện phương án bán vé tham quan di tích lịch sử – văn hóa rừng dừa nước Cẩm Thanh.
Mới đây (ngày 3/9), tại khu vực sông Đình, mương Xã Tiếp và các đồng ruộng cận kề thuộc khu vực thôn Võng Nhi, xã Cẩm Thanh đã diễn ra sự kiện đêm gala dinner “Chợ ẩm thực nông nghiệp thế kỷ 19” do Công ty TNHH Emic Hospitality tổ chức với sự tham dự của hơn 60 du khách đa quốc tịch trên thế giới. Đây là lần thứ 2 sự kiện được tổ chức và đã để lại những dư vang tốt đẹp. Lần thứ nhất vào ngày 7/3/2013, sự kiện cũng diễn ra tại khu vực này với sự trải nghiệm của 100 vị khách thuộc một số công ty lữ hành trong và ngoài nước. Sự kiện diễn ra trong một không gian “sống” mang đậm nét văn hóa và kiến trúc làng quê với những phong tục cổ truyền đặc sắc của người Hội An xưa.
Một phiên chợ quê xuất hiện giữa những đồng lúa đang trổ đòng xanh và những con đường nhỏ với cầu tre gập ghềnh, rơm vàng quẩn chân người. Bốn bề ngát thơm khói rạ gợi nhớ mùa đốt đồng, quyện hoà với mùi hương lúa là lạ nao lòng. Rồi thấp thoáng bóng những nông dân làm cỏ lúa, thăm đồng, văng vẳng tiếng hò khoan, hát dân ca nghe lắng sâu, diệu vợi tạo nên bức tranh đượm hồn quê hương, dân tộc… Sự kiện đã mang lại hiệu quả tích cực trong việc quảng bá và phát huy giá trị văn hóa ẩm thực và văn hóa nông nghiệp truyền thống của người dân Hội An, nhận được sự hưởng ứng của cộng đồng địa phương cùng tham gia và hưởng lợi từ việc phát triển du lịch.
Du khách đạp xe tham quan vùng sinh thái xã Cẩm Thanh- Ảnh: Đỗ Huấn
Cẩm Thanh, vùng quê sông nước của Hội An hiện còn lưu giữ nhiều nét đặc thù với hệ sinh thái vùng ngập mặn “cửa sông-ven biển”, có nhiều cồn bàu bao bọc, rừng dừa nước quanh năm xanh tốt cùng các làng nghề truyền thống như: làm tre – dừa nước, câu cá mập, câu mực khơi, nuôi tôm, nuôi cá và nhiều nét đẹp văn hoá làng, vạn còn lưu giữ khá phong phú… là tiềm năng, lợi thế hơn hẳn các địa phương khác để phát triển du lịch sinh thái kết hợp với du lịch cộng đồng. Nhiều du khách tỏ ra rất khoái chí khi được trải nghiệm bơi thuyền thúng, bắt tôm, cá với các loại lưới, chài cùng những người dân chân chất, thiệt thà. Được gặp những du khách đến từ Anh quốc trở lại tham quan rừng dừa Cẩm Thanh lần thứ 2, họ cho biết: “Cảm nhận của chúng tôi trở lại lần này là thấy mọi việc thú vị hơn rất nhiều. Chúng tôi thấy mình như là người Việt Nam thực sự vì được trải nghiệm đời sống của người dân ở đây thân thiện và an toàn…”
Những năm gần đây, hình ảnh và thương hiệu du lịch sinh thái Cẩm Thanh dần được nhiều du khách trong và ngoài nước biết đến với những tình cảm tốt đẹp. Một số doanh nghiệp, đơn vị kinh doanh du lịch trong và ngoài thành phố đã về đây, phối hợp cùng cư dân địa phương tổ chức các tour du lịch khám phá đời sống, văn hoá, ẩm thực và sản xuất nông – ngư nghiệp, tham quan ruộng vườn, sông nước quê hương. Mảnh ruộng, con thuyền, đàn trâu, ao cá… vốn gắn bó thân thiết thường ngày giờ tiếp tục đồng hành cùng người dân làm nên các “sản phẩm” đầy thích thú đối với khách ngoại quốc.
Tour du lịch sinh thái bằng xe đạp trong nội vùng xã Cẩm Thanh do Trung tâm Hành động vì Sự phát triển Đô thị phối hợp mở thử nghiệm trước đây giờ đã phổ biến và trở thành sản phẩm khá độc đáo, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước tham gia nhờ hệ thống được lộ trình và có các điểm tham quan tương đối đa dạng. Du khách được tự do khám phá và tận hưởng không khí trong lành, chiêm ngưỡng khung cảnh thiên nhiên thơ mộng với nhiều nét dân dã, gần gũi của vùng quê sông nước.
Bơi thuyền thúng khám phá rừng dừa nước Cẩm Thanh ngày càng được du khách ưa thích- Ảnh: Đỗ Huấn
Nhờ vậy, chỉ trong một thời gian ngắn du lịch Cẩm Thanh đã phát triển đột biến. Toàn xã hiện có 42 cơ sở dịch vụ du lịch đang hoạt động với 594 phòng (gồm 5 khách sạn – khu nghỉ dưỡng, 16 biệt thự, 21 homestay). Dịch vụ nhà cho người nước ngoài thuê phát triển mạnh, hiện có 397 nhà. Phương tiện thuyền thúng cũng tăng lên đáng kể với gần 500 chiếc, chủ yếu tập trung tại thôn Vạn Lăng, thôn Thanh Tam Đông và thôn Cồn Nhàn… Lượng khách tham quan, nghỉ dưỡng, lưu trú tăng bình quân xấp xỉ 20%. Doanh thu từ vận chuyển khách du lịch cũng tăng gần 50%. Song kết quả đó vẫn chưa thực sự tương xứng với tiềm năng lợi thế hiện có. Sự phát triển mang tính tự phát và “quá nóng” đã làm ảnh hưởng đến trật tự, môi trường và cảnh quan sinh thái vùng quê đặc thù cũng như đặt ra nhiều áp lực cho công tác bảo tồn đa dạng sinh học, sự phát triển bền vững của vùng cửa sông ven biển Cửa Đại. “Vấn đề khó khăn nhất cũng là nan giải mà chúng tôi sẽ cố gắng tìm ra những giải pháp giải quyết triệt để đó là tệ nạn cò mồi, chèo kéo bu bám khách vẫn còn diễn ra khá phổ biến. Cần có giải pháp triệt để và lâu dài để môi trường du lịch tốt hơn!”, ông Lê Hùng Linh – Phó Chủ tịch UBND xã Cẩm Thanh nói.
Mới đây, HĐND tỉnh Quảng Nam đã đưa vào Nghị quyết nội dung thống nhất cho Hội An thực hiện phương án bán vé tham quan di tích lịch sử – văn hóa rừng dừa nước Cẩm Thanh, với mức giá 30 ngàn đồng/1 vé. UBND thành phố cũng đang xây dựng kế hoạch và triển khai phương án thực hiện chủ trương này và phương án tham quan nội vùng xã Cẩm Thanh bắt đầu từ đầu năm 2018. Đây là điều kiện cần thiết để Cẩm Thanh tập trung đẩy mạnh phát triển du lịch – dịch vụ và thương mại trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong những năm tới, trong đó du lịch sinh thái gắn với du lịch cộng đồng được xác định là hướng phát triển chủ đạo. Để thực hiện đạt hiệu quả, theo ông Nguyễn Thế Hùng – Phó Chủ tịch UBND thành phố, Cẩm Thanh cần tập trung khắc phục những hạn chế hiện tồn. “Việc tập trung đầu tư hạ tầng để phục vụ cho sự phát triển là quan trọng nhưng việc gìn giữ cảnh quan, môi trường sông nước, kiến trúc, giữ gìn sự bình yên của thôn xóm, nét hiền hòa mến khách của Cẩm Thanh mới là yếu tố quyết định cho sự phát triển bền vững. Nói vậy để thấy rằng, tình trạng lấn chiếm đất đai, lấp ao tôm, lấn dòng chảy xây dựng trái phép vẫn còn xảy ra đây đó. Hoạt động du lịch khu vực Vạn Lăng, Thanh Tam Đông chỉ mới bắt đầu chuyển mình nhưng cũng đã bắt đầu xuất hiện những hiện tượng không lành mạnh. Đó là tệ cò mồi, chèo kéo du khách. Sự thiếu bài bản, thiếu chặt chẽ trong quản lý, trong đào tạo, hỗ trợ người dân trong tham gia hoạt động du lịch, tâm lý “ăn xổi ở thì” của một bộ phận người kinh doanh chính là nguyên nhân của tình trạng này”, ông Hùng nói.
Rõ ràng, giữ gìn nếp sống làng quê và bảo vệ cảnh quan thiên nhiên, môi trường sông nước, cồn bãi là yếu tố quyết định để xây dựng Cẩm Thanh trở thành vùng sinh thái mang đậm bản sắc, dấu ấn truyền thống nhưng văn minh, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững trong tương lai.
Đỗ Huấn