Lo cháy khu phố cổ Hội An

Từ năm 2016 đến nay, tại Hội An đã xảy ra 12 vụ cháy, phần lớn xảy ra trong khu di sản văn hóa thế giới. Cháy là nỗi lo thường trực không chỉ của chính quyền mà cả cộng đồng cư dân địa phương.

Người dân tích cực tham gia chữa cháy một ngôi nhà trên đường Trần Phú- Ảnh: Quốc Hải

Nguy cơ thường trực

Sinh sống tại khối phố An Thái – Phường Minh An, phường trung tâm của khu phố cổ, ông Phạm Ngọc Lực đúc kết nguyên nhân cháy chủ yếu là do chập điện, hoặc do bà con, chủ các cửa hàng thuê nhà cổ kinh doanh thắp hương dẫn đến phát hỏa. Đường phố chật hẹp, người dân và du khách đi lại đông đúc nên lực lượng cứu hỏa cũng gặp nhiều cản trở, khó khăn khi tiếp cận hiện trường cháy. Hầu hết các vụ cháy đã xảy ra đều do bà con tự xoay xở, dùng bình chữa cháy mini khống chế và dập tắt bước đầu. “Trong khu phố cổ bây giờ toàn hàng dễ cháy mà điện đài toàn đồ cũ không, nhất là hệ thống điện phục vụ buôn bán. Cháy bất cứ lúc nào, rất là nguy hiểm” – Ông Lực, nói.

Còn ông Lê Minh Kim, nhà ở đường Bạch Đằng – Phường Minh An, cho rằng, để xảy ra cháy thì mất mát vô kể: “Nhà cửa tiêu tan, dãy phố còn đống tro tàn, tôi không dám hình dung. Tôi cho rằng có 4 nguyên nhân chính dẫn đến cháy. Một là do bếp ăn, hai là chập điện, ba là thờ cúng và cuối cùng nhà nào cũng có vật liệu dễ bắt lửa. Trước đây, Công An phòng cháy chữa cháy (PCCC) có đi vào từng hộ dân kiểm tra về điện, việc này nên làm thường xuyên”.

Tại Hội An có gần 1.400 di tích, trong đó tập trung nhiều nhất là khu phố cổ với 1.142 di tích. Di tích trong khu phố cổ phân bổ với mật độ dày đặc, chất liệu chủ yếu từ vật liệu gỗ và các chất hữu cơ dễ cháy khác. Mỗi di tích đều gắn liền với sinh hoạt thường ngày của người dân như: nấu ăn, thờ cúng, buôn bán,… Cùng với sự phát triển của du lịch, số lượng khách tham quan đến với khu phố cổ ngày càng tăng, hoạt động buôn bán kinh doanh nhất là những mặt hàng dễ cháy ngày càng nhiều. Hàng năm còn có hàng chục lễ hội liên quan đến tín ngưỡng, thu hút đông đảo du khách tham gia lễ bái. Đây là những yếu tố rất dễ gây cháy cho di tích nếu không có sự kiểm soát chặt chẽ.

Ông Nguyễn Cường – Cán bộ Trung Tâm quản lý bảo tồn di sản văn hóa Hội An, cho biết: “Hàng năm, Trung tâm đều gặp mặt chủ di tích để trao đổi nội dung cụ thể về phòng cháy chữa cháy, phối hợp với cơ quan chức năng kiểm tra, chấn chỉnh trật tự kinh doanh, trưng bày hàng hoá trong khu phố cổ”. Tại 7 điểm bảo tàng, di tích trong khu phố cổ do Trung Tâm quản lý, nhân viên nhắc nhở không hút thuốc lá bên trong, trang bị 35 bình chữa cháy, 7 bộ nội quy và tiêu lệnh phòng và thành lập 7 đội phòng cháy chữa cháy thường trực”.

Thực tế qua 10 lần kiểm tra của Công an phòng cháy chữa cháy các cấp, các điểm bảo tàng, di tích này luôn được đánh giá cao về khâu chuẩn bị. Trong quá trình tu bổ di tích, Trung tâm đều yêu cầu các đơn vị thi công phải trang bị phương tiện đầy đủ và luôn nâng cao ý thức để sẵn sàng chữa cháy và xem đây là một yêu cầu bắt buộc để thi công công trình. “Dù vậy, nguy cơ cháy các di tích là rất cao, cho nên công tác phòng tránh phải thường xuyên, liên tục và cấp thiết” – Ông Nguyễn Cường, nói thêm.

Nguy cơ cháy lan rất cao trong khu phố cổ Ảnh: Quốc Hải

Chủ động PCCC

Ông Lê Quang Trung – Chủ tịch UBND phường Minh An cho hay, khu phố cổ Hội An chỉ có diện tích hơn 0,5km vuông nhưng có đến 1.200 di tích kiến trúc, gần 1.400 hộ kinh doanh, sinh sống và 976 hộ kinh doanh tại Chợ Hội An. Nguy cơ xảy ra cháy ở đây là rất cao, khi cháy dễ dẫn đến cháy lan, cháy lớn, gây thiệt hại về người và tài sản, công tác tổ chức chữa cháy cũng gặp nhiều khó khăn”.

Những vụ cháy xảy ra ở khu phố cổ phần lớn là do chập điện, thắp hương dẫn đến phát hỏa. Đơn cử như vụ cháy thiêu rụi tầng 1 cửa hàng may mặc trên đường Nguyễn Thái Học vào tháng 11.2016 do sự cố chập điện; vụ cháy ngôi nhà cổ 134 Trần Phú vào năm 2013 thiêu rụi hoàn toàn cửa hàng bán đồ lưu niệm. Vụ cháy rạng sáng ngày 15.2.2017 tại một quán bar-café nằm trên tuyến đường Nguyễn Thái Học, một trong những tuyến đường trung tâm tiếp tục báo động nguy cơ cháy trong khu phố cổ Hội An.

Để triển khai công tác PCCC, hằng năm, Phòng Cảnh sát PCCC & cứu hộ cứu nạn – PC66 Công An Quảng Nam đều tổ chức “Diễn đàn lắng nghe ý kiến của Nhân dân về đảm bảo phòng cháy chữa cháy trong khu phố cổ – Hội An” và khuyến cáo các biện pháp PCCC. Người dân nên sử dụng bếp đun nấu an toàn, tổng kiểm tra hệ thống điện, khi đốt trầm hương, vàng mã phải có người trông coi và phải đốt trong thùng bằng vật liệu không cháy, không đốt trong khu vực kinh doanh, gần hàng hóa. Trong mỗi nhà, khám thờ thần tài phải đặt xa hàng hóa và các vật liệu dễ cháy khác; bát hương phải có đĩa lót bằng vật liệu không cháy đặt dưới để tránh tàn hương rơi xuống. Trước khi ra khỏi nhà, người dân phải cắt điện, trước khi đi ngủ cần kiểm tra hệ thống điện, bếp gas, hương đèn,… Cùng với đó, mỗi nhà phải trang bị 2 bình chữa cháy loại khí 4kg và loại bột 4kg, 1 lu nước dự trữ và các vật dụng để phá dỡ như rìu, búa, kìm động lực,…

Đối với nhà ở, nhà ở kết hợp kinh doanh, ngoài cửa ra vào phải tạo lối thoát dự phòng để thoát nạn khi có cháy. Các hộ kinh doanh phải hạn chế tích trữ hàng hóa, không biến nơi kinh doanh thành kho chứa; các thành viên trong hộ gia đình và nhân viên bán hàng phải biết sử dụng thành thạo các bình chữa cháy, biết xử lý khi có cháy và có kỹ năng thoát nạn khi có cháy xảy ra. Mỗi người dân phải có trách nhiệm cùng với Ban bảo vệ dân phố, khối phố, UBND phường duy trì các điều kiện an toàn PCCC; phối hợp các hộ gia đình, lực lượng PCCC tại chỗ để chữa cháy khi có cháy xảy ra.

Thượng tá Trần Công Triết – Trưởng Phòng PC66 Công An Quảng Nam, nói: “Chúng tôi hướng tới 2 mục tiêu. Thứ nhất là làm sao để nhân dân thấy được các nguy cơ cháy trong khu phố cổ và tự mình chủ động các giải pháp PCCC. Thứ hai, lực lượng Cảnh sát PCCC cũng từng bước củng cố, hoàn thiện các giải pháp để tổ chức quản lý tốt hơn về công tác PCCC gắn với việc PCCC từ trong gia đình, hộ sản xuất kinh doanh nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối cho khu phố cổ.”

                                                                             Quốc Hải