Lan tỏa một cách làm

Được khởi đầu từ mô hình điểm, đến nay sau gần 10 năm, chương trình “Giảm thiểu sử dụng túi nilon” đã lan tỏa khắp thành phố Hội An, thu hút sự hưởng ứng tích cực của các ban ngành, đoàn thể, địa phương, người dân và kể cả cộng đồng doanh nghiệp. Hội An chính là địa phương tiên phong thực hiện và nay trở thành điểm sáng tiêu biểu về chương trình “Giảm thiểu sử dụng túi nilon” trên cả nước.

Từ mô hình điểm ở vùng lõi Khu Sinh quyển thế giới…

Tháng 5 năm 2009, lần đầu tiên, người dân xã đảo Tân Hiệp được phát động thực hiện một chương trình rất mới lạ (bấy giờ còn chưa đề cập trên các phương tiện truyền thông, chưa có địa phương nào trên cả nước thực hiện), đó là chương trình “Giảm thiểu sử dụng túi nyon”.

 Hơn ai hết, từng sống nhiều năm trên đảo, những người dân trong vùng lõi của khu Dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm – Hội An càng hiểu sâu sắc ý nghĩa, giá trị của chương trình này. Bởi từ khi túi nylon xuất hiện nhiều trong đời sống sinh hoạt, người dân Tân Hiệp đã tận mắt chứng kiến hình ảnh bờ biển và khu vực san hô, các thảm cỏ biển lềnh bềnh những túi nilon đã qua sử dụng, trôi dạt từ đất liền hoặc do cư dân địa phương thải ra. Không chỉ ảnh hưởng đến mỹ quan bờ biển mà quần thể san hô và các thảm cỏ biển cũng khó phát triển, vì bị túi nylon quấn chặt. Thuyền, ghe của ngư dân xã đảo đi trên biển bị túi nylon bó vào cánh quạt hoặc mắc vào lưới đánh cá…

Hội phụ nữ Hội An gấp túi giấy cho tiểu thương các chợ bán buôn, thay thế túi nylon- Ảnh: Lê Hiền

Đúng lúc đó, chương trình “Giảm thiểu sử dụng túi nylon” được thành phố Hội An chủ trương phát động, với sự vào cuộc tuyên truyền nâng cao nhận thức của chính quyền xã đảo và các cơ quan chức năng, cư dân Tân Hiệp đã nhận thức được vấn đề, hưởng ứng, đồng thuận thực hiện. Cho đến nay, việc không sử dụng túi nylon đã trở thành thường xuyên trong cộng đồng dân cư Cù Lao Chàm. Người dân chỉ sử dụng những vật liệu khác như giấy, các loại lá môn, lá chuối, giỏ xách, túi lưới, rổ rá để đi chợ. Biển Cù Lao Chàm đã sạch, san hô mọc sát vào trong bờ. Đây là những thành quả đạt được từ chiến dịch nói không với túi nylon tại Cù Lao Chàm – Hội An trong gần 10 năm nay.

Bà Trần Thị Tám, một người dân thôn Bãi Hương, xã Tân Hiệp phấn khởi nói:“Ở cả xã Tân Hiệp nói chung và thôn Bãi Hương nói riêng, từ năm 2009 đến nay không sử dụng túi nylon nữa. Hồi xưa chị em mình cái gì cũng bỏ vô túi nylon nhưng bây giờ, một là xách rổ, hai là xách giỏ, túi giấy đi chợ. Chị em buôn bán, mua sắm thì xin sách báo cũ, vở cũ của học sinh, về cắt bấm lại thành túi giấy. Mua một lon đậu, mua một cân bún hoặc những thứ vặt như rau, cà, hành, thơm ớt ngò… thì bỏ vào túi giấy đó, không còn ai bỏ vào túi nylon nữa. Cả làng ai cũng làm như thế thành quen. Ngay cả khi gặp khách du lịch nào đó đến đây, họ mang theo túi nylon, chị em chúng tôi sẵn sàng lại gặp khách để nhắc họ không dùng túi nylon, rồi đổi cho họ túi giấy, nói với họ thông cảm trên đảo không dùng túi nylon để bảo vệ môi trường. Ở đây, chi hội phụ nữ của thôn cũng thường đứng ra xin giấy báo cũ cho chị em buôn bán làm túi giấy thay thế túi nylon nên chị em cũng phấn khởi”.

Lan tỏa, nhân rộng toàn thành phố…

Không dừng lại ở riêng xã đảo Tân Hiệp – vùng lõi Khu Dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm – Hội An, Hội An từng bước mở rộng phạm vi thực hiện chương trình này. Chỉ sau một năm (năm 2010), UBND thành phố tiếp tục thực hiện chương trình “Giảm thiểu sử dụng, phát thải túi nylon” trên địa bàn phường Minh An và khu vực chợ Hội An. Đến năm 2014, Hội An triển khai nhân rộng chương trình “Giảm thiểu sử dụng túi nylon” trên toàn địa bàn thành phố. Lần này chương trình được triển khai sâu, rộng đến các doanh nghiệp, tiểu thương, cửa hàng, cửa hiệu… Làm đến đâu, Phòng TN&MT đã phối hợp với Ban Tuyên giáo Thành ủy tổ chức điều tra xã hội học về hiệu quả của chương trình giảm thiểu túi nylon trên địa bàn thành phố đến đó. Từ đó có cơ sở tham mưu Chỉ thị cho Ban Thường vụ Thành ủy Hội An chỉ đạo thực hiện công tác tuyên truyền “Giảm thiểu sử dụng túi nylon” trên toàn thành phố.

Qua nhiều năm tuyên truyền, phát động và tổ chức thực hiện; chương trình “Giảm thiểu sử dụng túi nylon” đã nhận được sự đồng thuận, ủng hộ của cả hệ thống chính trị của thành phố. Ngày 9/9 hàng năm đã trở thành ngày “Nói không với túi nylon” của thành phố với hàng loạt các hoạt động thiết thực về giảm thiểu sử dụng túi ni lông đã được triển khai rộng khắp trên địa bàn toàn thành phố.

 Cù Lao Chàm kêu gọi mọi người cùng chung tay bảo vệ môi trường, không sử dụng túi nylon- Ảnh: Chu Mạnh Trinh

Nhờ sự vào cuộc của các ngành, các cấp và các tổ chức hội đoàn thể, ý thức của người dân, hộ kinh doanh, khách du lịch được nâng lên một cách rõ rệt. Qua điều tra đã có đến 89,5 % ý kiến được thăm dò có thói quen hạn chế sử dụng túi nylon. Năng lực quản lý của cán bộ, đảng viên, quân dân chính được tăng cường. Chủ trương của Đảng và chính quyền thành phố được mọi người hưởng ứng tích cực, cộng đồng hình thành thói quen hạn chế sử dụng túi nylon từ sau khi có cuộc vận động giảm thiểu sử dụng túi nylon.

Điều đáng ghi nhận là qua quá trình thực hiện, từ cấp thành phố đến cơ sở đã xuất hiện nhiều cách làm hay, nhiều nhân tố điển hình để giảm thiểu sử dụng túi nylon. Ngoài việc cổ động trực quan tại các chợ và khu vực công cộng, nhiều khối phố, địa phương đã mời các hộ buôn bán, tiểu thương đến tuyên truyền, vận động, ký cam kết không sử dụng túi nylon như khối Hà Trung, phường Cẩm Nam hay UBND phường Cẩm Châu, Minh An… Các tổ chức hội như Cựu chiến binh, hội Liên hiệp phụ nữ các cấp cũng tổ chức nhiều chương trình như gấp túi giấy tặng phụ nữ tiểu thương, vận động hội viên đăng ký thực hiện, cấp phát giỏ xách đi chợ, thay thế túi nylon trong sinh hoạt hàng ngày. Tại phường Cẩm Phô, ông Nguyễn Tấn Dũng, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh phường cho biết: “Đến cuối năm ngoái, tất cả các chi hội Cựu chiến binh khối phố đã phát động thực hiện mô hình “Cựu chiến binh nói không với túi nilon”, trong đó, vợ con hội viên gương mẫu thực hiện việc xách giỏ, cà mèn đi chợ. Hội viên làm trước rồi vận động bà con trong khối cùng thực hiện. Bây giờ nhà Cựu chiến binh nào cũng thực hiện việc xách giỏ đi chợ. Hình ảnh đó trở thành hình ảnh đẹp mỗi ngày”.

Không chỉ các hội đoàn thể, chương trình giảm thiểu sử dụng túi nylon tại Hội An đã thu hút các doanh nghiệp nhiệt tình hưởng ứng. Điển hình như Công ty Yaly, Á Đông Silk, Công ty Vĩnh Hưng và hàng loạt khách sạn, nhà hàng, tất cả đang từng bước thay thế túi nylon bằng các loại túi giấy, túi vải thân thiện với môi trường trong hoạt động kinh doanh, từ đó xây dựng hình ảnh doanh nghiệp vì cộng đồng, tạo thiện cảm trong du khách. Đặc biệt, một số doanh nghiệp còn đưa ra ý tưởng khá mới lạ, đó là tổ chức tour du lịch cho du khách vớt rác (nylon) trên sông. Hoạt động ý nghĩa này đã đem lại sự thích thú và cảm hứng cho nhiều du khách.

Theo đánh giá của ông Nguyễn Đình Hùng, Trưởng Phòng Tài nguyên và môi trường thành phố, những thành công bước đầu của chương trình đã góp phần nâng cao nhận thức trong người dân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, để chương trình thật sự đạt hiệu quả như mong đợi, chặng đường tiếp theo, thành phố Hội An rất cần sự chung sức, chung lòng, trách nhiệm hơn nữa của mỗi người, mỗi nhà, mỗi doanh nghiệp, nhất là khi rác thải từ sinh hoạt, du lịch, dịch vụ ngày càng quá tải. Có như vậy túi nylon mới dần được loại bỏ ra khỏi cuộc sống của cộng đồng cư dân Hội An một cách hữu hiệu, để bảo vệ môi trường cũng như sức khỏe của mỗi người dân.

Lê Hiền

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *