Tạo nguồn vốn để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng là động lực chủ yếu để phát triển KTXH của Hội An nên cần được lãnh đạo thành phố nghiên cứu kỹ lưỡng, thực hiện bằng các quy định pháp luật, cơ chế chính sách để từng bước tháo gỡ khó khăn, mang lại hiệu quả cao.
Bằng sự nỗ lực tích cực, hơn 5 năm qua thành phố đã đầu tư khoảng 675 tỷ đồng xây mới gần 44 km đường (chiếm 44% tổng chi đầu tư). Kết cấu hạ tầng kỹ thuật đô thị, đặc biệt là hạ tầng giao thông được tập trung đầu tư và phát huy hiệu quả. Nhiều công trình giao thông quan trọng, kết nối giữa nông thôn và hải đảo được hoàn thiện, tạo tiền đề cho sự phát triển đồng bộ giữa các khu vực. Hệ thống hạ tầng kỹ thuật phục vụ kinh tế biển gắn với dịch vụ du lịch được đầu tư nâng cấp. Một số khu đô thị, dân cư với hạ tầng cơ bản đồng bộ đã làm diện mạo thành phố ngày càng khang trang, sạch đẹp hơn. Bên cạnh đó, thành phố cũng đã ban hành các cơ chế hợp lý để xã hội hóa nguồn vốn xây dựng công viên biển Cẩm An, Cửa Đại, xây dựng, cải tạo đường giao thông, trồng cây xanh. Tuy vậy, đây chỉ là kết quả bước đầu, còn rất thấp so với nhu cầu đòi hỏi. Sự đóng góp và tham gia xây dựng cơ sở hạ tầng của các thành phần kinh tế và các tầng lớp nhân dân cũng như từ nguồn vốn ngân sách và các nguồn vốn khác vẫn còn nhiều mặt khó khăn.
Tuyến đường kè ven sông Hoài kết nối phát triển phố với vùng ven phía đông nam Hội An- Ảnh: Đỗ Huấn
Trong những năm đến, lãnh đạo thành phố xác định tiếp tục ưu tiên đầu tư, tạo bước đột phá về xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng theo hướng đồng bộ và phát triển, bảo đảm tăng trưởng kinh tế bền vững gắn hài hòa với tiến bộ, công bằng xã hội và bảo vệ môi trường. Thành phố tiến hành lập quy hoạch chỉnh trang các khu dân cư hiện có, quy hoạch thiết kế các khu đô thị mới ở các phường và quy hoạch chi tiết các điểm. các cụm dân cư ở các xã, hoàn thành các dự án quy hoạch dân cư đô thị dở dang, hạn chế tối đa việc giải tỏa, di dời quá nhiều hộ dân để hình thành đô thị mới.
Dự kiến nguồn vốn đầu tư mỗi năm để phát triển cơ sở hạ tầng thành phố cần khoảng 700 tỷ đồng. Vì vậy cùng với nguồn vốn của trung ương, của tỉnh, thành phố cần tìm ra những giải pháp huy động nguồn lực phù hợp để đáp ứng nhu cầu. “Tập trung huy động các nguồn lực để đầu tư các công trình trọng điểm nhằm tạo động lực thúc đẩy cho sự phát triển lâu dài của địa phương. Bây giờ phải tìm nguồn và giao cho các nhà đầu tư, đối tượng nào lo được 50% thì còn lại 50% Hội An và Quảng Nam sẽ làm được”, ông Kiều Cư – Bí thư Thành ủy nói.
Trước hết, nói đến nguồn vốn ở Hội An, ai cũng nghĩ ngay đến các nguồn thu chính bảo đảm ổn định cho ngân sách của thành phố nhiều năm qua. Đó là nguồn bán vé tham quan, khai thác yến sào, các nguồn thu từ thuế… Do đó, thành phố cần có giải pháp hết sức căn cơ để hạn chế thất thu và tiếp tục nuôi dưỡng, phát triển, đồng thời phải tiết kiệm chi thường xuyên một cách hợp lý để tập trung nguồn vốn đầu tư.
Đường bê tông và đường điện thắp sáng ở thôn Võng Nhi (xã Cẩm Thanh)- Ảnh: Đỗ Huấn
Có một nguồn thu khác nếu khai thác hiệu quả thì sẽ góp phần tăng thu ngân sách rõ rệt. Đó là nguồn kinh phí cho thuê đất của các doanh nghiệp, cho thuê quảng cáo ở các không gian công cộng, tiền thu phí vỉa hè… Bên cạnh đó là nguồn kinh phí cho thuê nhà thuộc sở hữu nhà nước. Chính quyền thành phố cần tính toán điều chỉnh giá thuê nhả trong khu phố cổ cho phù hợp với giá thị trường, sắp xếp và đấu giá một số cơ quan nằm ngoài khu phố cổ nhưng không sử dụng hoặc sử dụng không hiệu quả.
Từ thực tiễn thực hiện xã hội hóa nguồn vốn xây dựng các công viên biển ở Cẩm An, Cửa Đại thời gian qua, thành phố cần phát huy bằng các cơ chế chính sách để đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, hoặc có thể dành đất các bãi đỗ xe, bãi tắm nước ngọt, khu vệ sinh… cho các doanh nghiệp đầu tư hoàn chỉnh và khai thác trong thời hạn nhất định trên nguyên tắc đảm bảo tỷ lệ xã hội hóa trong cơ cấu nguồn vốn và mô hình quản lý.
Tư nhân là thành phần kinh tế khá giàu tiềm lực nhưng từ trước đến nay chưa được huy động đúng mức. Chính quyền thành phố cần có các chính sách khuyến khích thành phần kinh tế tư nhân tham gia đầu tư xây dựng công trình theo hình thức ký kết hợp đồng và thu phí trong thời gian nhất định, hoặc có thể thiết kế, xây dựng, hỗ trợ cho công trình và thu tiền thanh toán theo hợp đồng, đồng thời cải thiện môi trường pháp lý, tăng cường hiệu quả quản lý và giám sát đầu tư bởi hiện nay, việc đầu tư các công trình chủ yếu trông chờ vào kinh phí bố trí trong kế hoạch trung hạn và hằng năm theo kế hoạch từ ngân sách nhà nước là chính.
Còn đối với cấp xã phường, ông Trần Chương – Trưởng Phòng Quản lý đô thị nêu đề nghị, Hằng năm chủ động đăng ký các công trình với phương châm “Nhà nước và nhân dân cùng làm” trong các lĩnh vực như xây dựng, sửa chữa vỉa hè, đường hẻm, đường nhỏ nội thành, đường làng nông thôn, điện chiếu sáng, thủy lợi nhỏ, nạo vét kênh mương nội đồng… theo phương thức nhà nước đầu tư từ 30% đến 50%, phần còn lại do nhân dân đóng góp để làm theo từng dự án. “Đóng góp trong dân có thể thực hiện dưới hình thức bằng tiền hoặc ngày công. Tuy nhiên, cần phải xem xét và đánh giá khả năng đóng góp của người dân, tránh huy động quá sức dân và phải đảm bảo yếu tố công bằng và dân chủ cơ sở”, ông Chương nói.
Cũng theo ý kiến ông Chương, muốn tạo nguồn lực đầu tư có hiệu quả cũng cần đặc biệt coi trọng việc đầu tư đúng trọng điểm, trọng tâm, bảo đảm cho các công trình mang tính động lực của sự phát triển vùng, ngành và toàn thành phố. Bên cạnh đó cũng cần tăng cường công tác cải cách hành chính, rút ngắn trong thủ tục chuẩn bị đầu tư và phê duyệt. Đẩy mạnh công tác đấu thầu hiệu quả theo đúng quy định của nhà nước…
Đỗ Huấn