Hội An thí điểm mô hình “Giảm thiểu rác thải tại cơ sở Tôn giáo”

Nhận thấy cộng đồng các tôn giáo ở Hội An nói chung và cộng đồng đạo hữu Phật tử nói riêng có tiềm năng và đủ nội lực để đồng hành cùng chính quyền và nhân dân thành phố trong việc chung tay giảm thiểu rác thải nhựa, ngày 26/4/2023 Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam và Phòng Tài nguyên – Môi trường TP.Hội An đã phối hợp ban hành kế hoạch liên tịch số 20 về việc triển khai thực hiện mô hình “Giảm thiểu rác thải tại cơ sở Tôn giáo” trên địa bàn thành phố. Chùa Pháp Bảo được chọn làm cơ sở tôn giáo đầu tiên để triển khai thí điểm mô hình này.

Lãnh đạo Ủy ban Mặt trận TP.Hội An trao tặng thiết bị triển khai mô hình giảm thiểu rác thải nhựa tại chùa Pháp Bảo

Sau khi kế hoạch được ban hành, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố đã kết nối các bên liên quan tiến hành xây dựng lộ trình thí điểm và thống nhất các hoạt động. Cùng với Phòng TN-MT, Ủy ban Mặt trận thành phố còn nhận được sự phối hợp của Câu lạc bộ S.E.A Club (Vì môi trường Hội An), Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam của thành phố, chùa Pháp Bảo và Thầy Đại đức Thích Thông Lưu
Khởi đầu cho mô hình là hoạt động truyền thông tại khóa tu mùa hè do Giáo hội Phật giáo TP.Hội An tổ chức tại Tổ đình Vạn Đức với sự tham gia của 300 khóa sinh. Với cách thức biên soạn tài liệu mới mẻ, lồng ghép các lý thuyết Phật pháp cũng như trình chiếu tài liệu sinh động về ô nhiễm môi trường tại địa phương đã khơi dậy được sự quan tâm của các bạn trẻ. Qua đây, 300 khóa sinh trong độ tuổi từ 15 đến 22 tuổi được trang bị kiến thức về ảnh hưởng của rác thải đến môi trường và các cách thức chung tay giảm thiểu.
Đồng thời, để có được thông tin về nguồn phát thải và hệ thống xử lý rác thải tại chùa Pháp Bảo, trong 2 tuần từ ngày 18/9 đến 1/10/2023 với sự hỗ trợ kỹ thuật của chuyên gia và sự tham gia của các tình nguyện viên, hoạt động kiểm toán đã diễn ra giúp thu thập dữ liệu cần thiết về thành phần rác thải phát sinh của chùa. Từ đó, kết quả kiểm toán được báo cáo thông qua để có cơ sở đề xuất hỗ trợ thiết thực cho chùa triển khai thực hiện.

Các hoạt động giao lưu chia sẻ và truyền thông đến các đạo hữu Phật tử được chú trọng trong quá trình triển khai thực hiện mô hình.

Trong đó, mô hình đã hỗ trợ chùa Pháp Bảo 3 thùng phân loại rác, 1 thùng ủ phân hữ cơ và 1 hệ thống máy lọc nước. Các trang thiết bị này được trao tặng và lắp đặt theo nhu cầu thực tế của chùa. Các thùng phân loại rác được nhà chùa lựa chọn đặt tại vị trí phù hợp, có bảng hướng dẫn để mị người tiện thực hành phân loiạ theo quy định. Thùng rác ủ phân hữu cơ giúp xử lý bớt các rác thải tại nhà bếp. Kết quả kiểm toán cho biết, chai nước nhựa dùng một lần chiếm tỷ lệ lớn trong thành phần rác thải tại chùa, do đó hệ thống lọc nước đã giúp giảm thiểu tình trạng phát sinh chai nhựa và khuyến khích đạo hữu Phật tử mang theo bình nước cá nhân khi tham gia sinh hoạt tại chùa
Ngoài ra, các hoạt động giao lưu chia sẻ và truyền thông đến các đạo hữu Phật tử rất được chú trọng. Chẳng hạn như buổi chia sẻ ngày 11/11 về ô nhiễm nhựa và các giải pháp giả thiểu đã nhận được sự tham gia của hơn 100 đạo hữu và ngày 27/11 chương trình hướng dẫn phân loại rác tại nguồn trong khóa tu Bát Quan Trai của chùa Pháp Bảo đã tiếp cận và truyền nđạt kiến thức về phân loại rác đến hơn 60 đạo hữu. Ông Võ Nể – Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố cho biết, với sự đồng hành của Thầy Đại đức Thích Thông Lưu, các giáo lý của Đạo Phật được trình bày để chỉ ra mối tương quan giữa con người và môi trường sống, khơi dậy lòng từ bi bác ái và tạo nền tảng cho sự chuyển hóa tâm thức của cộng đồng đạo hữu Phật tử tại chùa Pháp Bảo. “Từ đó để giới thiệu các giải pháp và kêu gọi sự chung tay hành động của mọi người từ những hành động nhỏ hàng ngày. Ngoài ra, nhóm làm việc cũng không quên hỗ trợ các sản phẩm thay thế như bình nước cá nhân, túi đi chợ… cho người tham gia lắng nghe tại các buổi chia sẻ”, ông Nể nói.
Để thông điệp chung tay giảm thiểu rác thải nhựa đến gần hơn với thế hệ trẻ, trong khuôn khổ mô hình, Ủy ban Mặt trận thành phố và nhóm công tác đã phối hợp với Gia đình Phật tử tổ chức cuộc thi “Tìm hiểu về nhựa và Sức khỏe” tại chùa Pháp Bảo. Thông qua cuộc thi, 60 thí sinh đến từ Gia đình Phật tử được ôn tập kiến thức về các chủ đề: ô nhiễm nhựa, ảnh hưởng của ô nhiễm nhựa đến sức khỏe con người, thực trạng ô nhiễm tại địa phương cùng các kiến thức Phật giáo có liên quan… Ngoài việc tạo sân chơi lành mạnh, bổ ích, cuộc thi còn khuyến khích các đoàn sinh Gia đình Phật tử chùa Pháp Bảo tìm hiểu và nâng cao kiến thức về thực trạng ô nhiễm môi trường và xác định, đề xuất các giải pháp để bảo vệ môi trường, giảm thiểu rác thải dưới góc độ là một người Phật tử.

Trong các buổi truyền thông, nhóm công tác còn hỗ trợ các sản phẩm thay thế như bình nước, túi đi chợ… cho các đoàn sinh, đạo hữu Phật tử

Ông Nguyễn Thanh Sơn – Phó Trưởng Phòng TN-MT thành phố đánh giá, đối với các hoạt động truyền thông, việc nghiên cứu và lồng ghép các yếu tố của Phật giáo để thiết kế các bài giảng là một điểm sáng tạo của mô hình. Ngoài việc cung cấp các kiến thức hữu ích, điều này còn mang lại tác động to lớn đối với nhận thức của các đạo hữu Phật tử. “Đặc biệt, các bài truyền thông hướng đến đối tượng Phật tử trẻ tại khóa tu mùa hè và tổ chức tìm hiểu về ảnh hưởng của rác thải nhựa đối với sức khỏe dưới hình thức cuộc thi sinh động đã khuyến khích thế hệ trẻ tham gia tìm hiểu các kiến thức về môi trường và rác thải nhựa. Thông qua đó, năng lực nhận thức được nâng cao, giáo dục được các em về tình yêu và trách nhiệm của mỗi người con Phật đối với tự nhiên và môi trường sống”, ông Sơn nói.
Những năm qua, các tôn giáo và bà con đạo hữu ở Hội An luôn đồng hành, góp phần tích cực vào sự phát triển của TP.Hội An. Với cuộc chiến chống rác thải nhựa hiện nay, sự khởi đầu thí điểm mang lại nhiều triển vọng tại chùa Pháp Bảo đã tạo tín hiệu lac quan cho cộng đồng nhân dân trên địa bàn thành phố. Trong đó, các bậc tôn túc Tăng ni và Phật tử cần khơi dậy sự từ bi của chính mình và nhận lấy trách nhiệm đối với môi trường. Đại đức Thích Thông Lưu – Phó Thường trực Ban trị sự Giáo hội Phật giáo TP.Hội An nói: “Chung tay góp phần cùng với xã hội bảo vệ môi trường chính là bảo vệ hơi thở, sự sống của chính mình và cho tương lai con cháu. Đó cũng là sự tu tập, tính từ bi của đạo hữu Phật tử đối với tương lai mai sau”.
Trong thời gian tới, Ủy ban Mặt trận TP.Hội An sẽ tiếp tục phối hợp hoàn thiện hơn nữa các hạng mục trong mô hình thí điểm tại chùa Pháp Bảo và tạo sức lan tỏa mô hình đến các cơ sở tôn giáo tự viện, tịnh xá của Phật giáo cũng như các tôn giáo khác: Công giáo, Cao Đài, Tin Lành…

ĐỖ HUẤN