Hội An nỗ lực ứng phó với biến đổi khí hậu

Dưới tác động của biến đổi khí hậu (BĐKH), tần suất và cường độ thiên tai ngày càng gia tăng, gây nhiều tổn thất to lớn về người, cơ sở hạ tầng, kinh tế, văn hóa, xã hội, tác động xấu đến môi trườngHội nghị triển khai thực hiện Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu tại các tỉnh miền Trung – Tây Nguyên, nhấn mạnh.

Nằm ở vùng hạ lưu sông Thu Bồn, di sản văn hóa thế giới đô thị cổ Hội An đang phải đối mặt với những mối đe dọa của thiên tai. Những ngôi nhà bằng gỗ hàng trăm năm tuổi nhiều lần bị nhấn chìm trong nước. Lũ lụt diễn ra với tần suất ngày một dày hơn. Biển đang tiến sâu vào đất liền với một tốc độ mà con người không thể ngờ được. Trong suốt hàng trăm năm qua, người dân Hội An đã học thích nghi với thiên tai, thế nhưng, những nỗ lực của con người khó có thể giữ cho Hội An nguyên vẹn trước sự biến đổi mạnh mẽ của tự nhiên.

Cách khu phố cổ Hội An chừng 5km, không ai còn nhận ra biển Cửa Đại – một trong những bãi biển đẹp nhất miền Trung hơn 10 năm về trước. Tuyến đường Âu Cơ nằm song song với biển Cửa Đại trước đây cách biển 200m thì giờ chỉ còn 40m. Nguyên nhân của sự xói lở hay lũ lụt gia tăng là do thay đổi của dòng chảy sông Vu Gia, sông Thu Bồn nhưng nguyên nhân sâu xa hơn, đó chính là biến đổi khí hậu.

Hệ thống cồn bãi trên sông ở Hội An đang bị tác động bởi nhiều yếu tố- Ảnh: Quốc Hải

Nhiều cuộc hội thảo, tọa đàm mang tầm quốc tế đã được tổ chức nhưng đến nay vẫn chưa có phương án khả thi, tổng thể và ổn định lâu dài. Trước tình hình đó, nhiều nỗ lực nhằm hạn chế tình trạng sạt lở nghiêm trọng bờ biển Cửa Đại đã được thực hiện. Hàng chục tỷ đồng của Chính phủ, tỉnh và thành phố; hàng vạn công lao động của cán bộ và nhân dân đã đổ xuống Cửa Đại để cho bờ biển có dấu hiệu bồi lắng dần trong những ngày qua.

Trong nỗ lực đó, Trường Cao Đẳng Kinh tế, Thủy lợi miền Trung đã và đang thực hiện một đề tài nghiên cứu khoa học về giải pháp kè mềm cho tình trạng sạt lở bờ biển Cửa Đại. Ông Lê Hữu Dõng – Hiệu Trưởng nhà trường cho biết: “Về tác động của BĐKH đối với phát triển kinh tế địa phương thì Trường chúng tôi thực hiện Đề tài nghiên cứu giải pháp kè mềm để bảo vệ bờ biển Cửa Đại. Trường chúng tôi cũng đã đầu tư kinh phí để xây dựng hệ thống quan trắc, giám sát bờ biển. Hiện chúng ta thấy hệ thống camera giám sát giúp chúng tôi đo đạc các thông số biến động tại Cửa Đại”.

Ngày 28/7 vừa qua, tại TP. Hội An, Bộ TN&MT phối hợp với UBND tỉnh Quảng Nam đã tổ chức Hội nghị triển khai thực hiện Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu tại các tỉnh miền Trung – Tây Nguyên theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Hội nghị nhấn mạnh, dưới tác động của BĐKH, tần suất và cường độ thiên tai ngày càng gia tăng, gây nhiều tổn thất to lớn về người, cơ sở hạ tầng, kinh tế, văn hóa, xã hội, tác động xấu đến môi trường. Chỉ tính từ năm 2010-2016, thành phố Hội An đã thực hiện Chương trình Môi trường quốc gia ứng phó với BĐKH; Chương trình hỗ trợ ứng phó với BĐKH và các chương trình giảm nhẹ, phòng chống thiên tai ứng phó với BĐKH của các tổ chức phi chính phủ như Wap, Swim Việt Nam, Jica, Đông Tây hội ngộ, Ngân hàng Thế giới…. Các nghiên cứu cho thấy, xu thế chung mực nước biển của tỉnh Quảng Nam thời kỳ từ năm 1980- 2014 là tăng, trong đó mực nước biển trung bình tăng 0,3cm/năm.

Sạt lở bờ biển Cửa Đại đang tạo nhiều lo ngại- Ảnh: Quốc Hải

Trên thực tế, cảnh quan sinh thái của Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm – Hội An đang gặp quá nhiều khó khăn, thách thức từ thiên nhiên và con người. Các hệ sinh thái hiện tại đang chịu tác động rất lớn từ hoạt động của con người suốt chiều dài từ thượng nguồn sông Vu Gia – Thu Bồn cho đến tận quần đảo Cù Lao Chàm. Hệ thống đập thủy điện bậc thang, việc khai thác rừng, khai thác cát, khoáng sản; sử dụng hóa chất trong sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, chất thải sinh hoạt, chất thải thương mại, dịch vụ du lịch,… chính là nguồn phát thải, gây ô nhiễm và đang tạo ra áp lực rất lớn so với khả năng chịu đựng của các hệ sinh thái.

Thêm vào đó, xu thế đầu tư các công trình để phát triển các loại hình dịch vụ, du lịch có sử dụng tài nguyên thiên nhiên đang ngày càng gia tăng. Hiện tại thành phố đang nhận được rất nhiều dự án đầu tư tại các khu vực nhạy cảm về sinh thái và môi trường, đặc biệt các dự án xây dựng trực tiếp trên hầu hết hệ thống cồn bãi tự nhiên ven sông, ven biển thuộc vùng đệm và kể cả vùng lõi của Khu dự trữ sinh quyển Cù Lao Chàm – Hội An.

Với xu thế này, Khu sinh quyển Cù Lao Chàm – Hội An sẽ khó thực hiện được sứ mệnh đảm bảo sự hài hòa giữa con người với thiên nhiên, bảo tồn và phát huy giá trị tài nguyên của địa phương nhưng mang ý nghĩa toàn cầu. Chính vì vậy, UBND thành phố và Ủy Ban quốc gia Chương trình Con người và Sinh quyển đã tổ chức cuộc đối thoại với chủ đề “Vai trò sinh thái của hệ thống cồn bãi tự nhiên – Ứng xử các bên liên quan hướng tới phát triển bền vững thành phố Hội An”.

Thạc sĩ Lê Ngọc Thảo – Trưởng Ban Thư ký Khu Dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm – Hội An cho biết: “Qua đó đã đánh giá hiện trạng, phân tích vai trò của hệ thống cồn bãi tự nhiên, tính liên kết sinh thái giữa các vùng chức năng của Khu sinh quyển Cù lao Chàm – Hội An và mối tương quan với lưu vực sông, vùng bờ và hải đảo. Kết quả từng bước cập nhật, bổ sung cơ sở, dữ liệu khoa học, tình hình thực tiễn giúp lãnh đạo thành phố Hội An, doanh nghiệp và các bên liên quan hoạch định và thực hiện chiến lược phát triển của thành phố, đặc biệt là đề xuất giải pháp ứng phó với BĐKH”. 

Quốc Hải

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *