Băn khoăn từ giải pháp kè biển Cửa Đại Hội An

Sau đợt mưa lũ vừa qua, hơn 1.100m bờ kè biển Cửa Đại – TP. Hội An vừa được gia cố tiếp tục bị sạt lở nghiêm trọng. Sóng lớn trùm sâu vào bờ, cuốn phăng cây cối, công trình hạ tầng và cả bờ kè đã được thi công bằng túi địa kỹ thuật, cừ Larsen, mỏ hàn chữ T. Hàng chục tỷ đồng đầu tư tạo bãi, giữ bờ có thể thấy là chưa mang lại kết quả như mong muốn.

Những ngày qua, nhiều người dân sinh sống, làm ăn ven biển Cửa Đại – Hội An cho rằng, phương pháp chắn sóng bằng bao tải địa nhằm hạn chế sạt lở mà thành phố đã thi công hoàn thành tại đây chưa mang lại hiệu quả. Trong đợt áp thấp nhiệt đới và bão số 12 vừa qua, khi sóng lớn đánh vào bờ, nhiều khối lượng cát đỗ vào tạo bãi vẫn bị kéo ra ngoài biển.

Thực tế, dọc dãy nhà hàng, khách sạn ven biển này – nơi được đầu tư hàng chục tỷ đồng cùng sự tham gia hàng ngàn ngày công của người dân địa phương – chỉ qua 1 trận bão lũ đã tiếp tục bị sạt lở nghiêm trọng. Các chủ nhà hàng dọc theo bờ biển Cửa Đại hiện chỉ biết trông nhờ vào chính quyền sau khi tự thân đã nỗ lực kè chắn.

Một chủ nhà hàng nói: “Đề nghị thành phố đề nghị lên trên có hướng giúp đỡ cho bà con. Sạt lở quá nhiều nhưng mà sức dân thì không đủ”. “Rõ ràng là dữ dội rồi đó. Thành phố mình làm sao để có phương án chống cái nguy cơ ni chứ còn không, nếu để như thế này thì chẳng những thất bại của Nhà nước mà nhân dân ở đây cũng bị” – Một chủ khách bày tỏ.

Nỗ lực kè chắn bị sóng đánh tan (Hình chụp ngày 7/11/2017)- Ảnh: Quốc Hải

Sau bão số 12 đến nay, bờ biển Cửa Đại – Hội An tiếp tục bị sóng xé toạc thêm 400m về hướng Bắc, nâng chiều dài bị sạt lở lên 1.100m. Đặc biệt, vệt sạt lở mới từ khách sạn Agribank kéo lên phía Bắc bị xâm thực sâu vào đất liền, tình trạng vượt quá khả năng ứng phó của thành phố.

Trong khi đó, ngay sát khách sạn Agribank, từ năm ngoái, Palm Garden resort Hội An đã dùng túi địa kỹ thuật chắn sóng nhưng bất thành. Năm nay, doanh nghiệp đầu tư 7 tỉ đồng để giữ 200m bờ kè bằng cách đóng cọc bê tông sâu 10m, sau đó đổ bê tông làm tường chắn. Cách làm này bước đầu đã ngăn không cho sóng biển xâm thực.

10 năm qua, tình trạng sạt lở tại biển Cửa Đại vẫn tiếp tục diễn ra ngày càng phức tạp nhưng vẫn chưa có một giải pháp cơ bản cho toàn tuyến. Năm ngoái, sau 6 cơn bão và áp thấp nhiệt đới, bờ biển tiếp tục sạt lở nghiêm trọng. Hàng chục tỷ đồng đầu tư từ trung ương và ngân sách địa phương kè chắn đoạn này thì đoạn kia lại lở nặng. Thậm chí, có doanh nghiệp tư nhân đứng ra tổ chức hội thảo tìm giải pháp nhưng vẫn chưa có giải pháp phù hợp để tự cứu mình.

Lúc đó, lãnh đạo thành phố Hội An thừa nhận rằng, đã có nhiều giải pháp đưa ra nhưng vẫn không căn bản. Các giải pháp được áp dụng thi công cũng chỉ là giải pháp cấp bách, chống sạt lở cục bộ trong những lúc thời tiết bất lợi. Vào mùa nắng nóng, hiện tượng bồi lấp bờ biển trở lại có diễn ra nhưng tốc độ không cao là một trở ngại khi so sánh với tình hình sạt lở diễn ra đến mức chóng mặt trong mùa mưa bão. Có ý kiến cho rằng, dù đã được kè mềm nhưng cũng cần phải nghiên cứu và tìm hiểu thật cụ thể để tránh tình trạng sạt lở lan rộng, giảm tuổi thọ của bờ kè mềm. Mấy tháng qua, các bờ kè mềm tại Cửa Đại tạo ra hai sóng phản xạ gặp nhau, nơi đây tạo nên dòng chảy mạnh và dễ gây xói lở làm sụt lún bờ kè. 

Nhiều đoạn kè xong vẫn tiếp tục bị sạt lở bên trong- Ảnh: Quốc Hải

Tháng 8 năm nay, lãnh đạo UBND tỉnh Quảng Nam đã có cuộc họp với Nhóm nghiên cứu, tư vấn chống xói lở bờ biển Cửa Đại khẩn cấp để thống nhất phương án chống xói lở bờ biển Cửa Đại. Phương án được chọn là dùng cừ Larsen, kè mềm và nuôi bãi để chống xói lở khẩn cấp bờ biển Cửa Đại. Giải pháp này sẽ tạo bãi, nuôi bãi và mang tính ổn định so với các các giải pháp trước đây.

Kè rộng 60m, dài 900m về phía Bắc, khối lượng cát cần để tạo bãi khoảng 282.000 m3 với tổng kinh phí từ nguồn vốn Trung ương và địa phương 81 tỉ đồng. Chủ trương của tỉnh là phải có ngay biện pháp bổ sung để đảm bảo cho bờ biển ổn định. Còn việc tạo bãi thì tiếp tục chờ nhưng phải giữ để không bị xói lở nhiều hơn nữa, đặc biệt là xói lở về phía Bắc. Trên thực tế, các dự án do tỉnh Quảng Nam và thành phố Hội An thực hiện lâu nay vẫn đang phát huy tác dụng tại bờ biển Cửa Đại nhưng còn chậm và thiếu bền vững.

Trở lại với thực trạng hiện nay, một số đoạn kè Cửa Đại đã thi công trước Khu du lịch Biển Hội An, bãi tắm Tân Mỹ và dự án Phát Đạt đã bị sóng lớn gây sạt lở. Giải thích nguyên nhân, ông Nguyễn Thế Hùng – Phó Chủ tịch UBND thành phố Hội An cho rằng, đây chỉ là sự cố ngoài ý muốn và tuyến kè đã thi công bằng túi địa kỹ thuật, cừ Larsen, mỏ hàn chữ T tại bờ biển Cửa Đại “phần nào phát huy hiệu quả”.

Ông Nguyễn Thế Hùng nói: “Khi triều cường, mực nước quá lên cho nên băng qua kè. Về cơ bản, công trình đã thi công thì nó ổn định, cát bên trong một phần vẫn giữ lại được. Nhưng tại vị trí dự án Phát Đạt có một cái bù (phao dẫn luồng lạch) trôi vào bờ đánh bể một cái bao. Tại vị trí trước khách sạn Hội An có 2, 3 túi nhỏ do sóng đem bê tông, đá từ bên ngoài vào và đánh vỡ túi. Sự cố ngoài ý muốn này thành phố sẽ triển khai khắc phục một cách nhanh nhất. Như vậy, qua thi công từ cuối 2015 đến bây giờ thì tác dụng giữ cát của công trình này khi bơm vào vẫn được giữ lại ở đó. Như vậy, giải pháp có phần hiệu quả, phần nào nó phát huy hiệu quả”./.

Quốc Hải