Làng mộc Kim Bồng thuộc phường Hội An, thành phố Đà Nẵng, nằm ở hữu ngạn hạ lưu sông Thu Bồn chảy qua Hội An, phía Bắc đối diện Di sản văn hóa thế giới – Khu phố cổ Hội An.
Làng được hình thành vào khoảng thế kỷ XVI, phát triển và nổi tiếng với nghề mộc truyền thống. Đến nay, nghề mộc Kim Bồng vẫn được bảo tồn, lưu truyền với hàng trăm nghệ nhân, thợ lành nghề trong bốn lĩnh vực chính: mộc xây dựng, mộc gia dụng, mộc đóng thuyền và mộc mỹ nghệ. Bằng đôi tay khéo léo, tài hoa kết hợp quá trình dung nạp, chọn lọc các yếu tố văn hóa bên ngoài, thợ mộc Kim Bồng đã tạo nên thương hiệu mang bản sắc riêng; góp phần to lớn cho sự hình thành và phát triển của đô thị thương cảng quốc tế Hội An vào thế kỷ thứ XVII – XVIII cũng như trong công cuộc bảo tồn di sản kiến trúc Đô thị cổ Hội An. Ngày 21/11/2016, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành Quyết định số 4036/QĐ-BVHTTDL ghi danh làng nghề vào Danh mục di sản Văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.
QUYỀN LỢI CỦA BẠN: – Tham quan Nhà Trưng bày làng nghề truyền thống. – Tham quan, trải nghiệm các hoạt động trình nghề. – Xem các nghệ nhân trình diễn nghề mộc. – Tham quan các cơ sở đóng, sửa tàu thuyền. – Thử tài làm nghệ nhân mộc. Mua vé tham quan để góp phần bảo tồn làng nghề truyền thống!
Le village de menuiserie Kim Bồng, situé dans le quartier de Hội An, ville de Danang, se trouve sur la rive droite, en aval du fleuve Thu Bồn, face au nord au Patrimoine culturel mondial –Vieille ville de Hội An.
Fondé au XVIe siècle, le village s’est développé aufil du temps et est devenu connu pour son métier de menuiserie traditionnel. De nos jours, le métier de menuiserie de Kim Bồng est toujours préservé et transmis par des centaines d’artisans et d’ouvriers qualifiés dans quatre domaines principaux: menuiserie de construction, menuiserie domestique, construction de bateaux en bois et menuiserie d’objets décoratifs. Avec leurs mains habiles et talentueuses, et grâce à un processus d’assimilation et de sélection d’influences culturelles extérieures, les artisans-menuisiers de Kim Bồng ont bâti une réputation exceptionnelle en son genre. Ils ont ainsi grandement contribué à l’établissement et à la prospérité de la ville portuaire internationale de commerce de Hội An aux XVIIe et XVIIIe siècles, ainsi qu’à l’effort de conservation du patrimoine architectural de la Vieille ville de Hội An aujourd’hui. Le 21 Novembre 2016, le Ministère de la Culture, des Sports et du Tourisme a publié la Décision n° 4036/QĐ-BVHTTDL inscrivant le village artisanal de Kim Bồng sur la Liste du patrimoine culturel immatériel national.
VOS DROITS DE VISITE:
– Visiter la Maison d’exposition du village traditionnel;
– Découvrir et expérimenter les activités artisanales ;
– Observer les artisans démontrer leur métier de menuisier ;
– Visiter les ateliers de construction et de réparation de bateaux ;
– S’initier au métier de menuisier.
Vos achats de ticket contribuent à la préservation du village traditionnel!
UBND TP Đà Nẵng vừa tổ chức Hội nghị tổng kết Quy hoạch đầu tư tổng thể bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị Di sản văn hóa thế giới Đô thị cổ Hội An gắn với phát triển TP Hội An và du lịch giai đoạn 2012 – 2025.
Theo Hội nghị, Di sản văn hóa thế giới Đô thị cổ Hội An là một trong những điểm đến hàng đầu của du lịch Việt Nam và thế giới. Đô thị di sản sống, sinh thái – văn hóa – du lịch này đã trở thành biểu tượng của sự hòa quyện giữa truyền thống và hiện đại, giữa bản sắc và hội nhập.
Hiện nay, Hội An có hàng nghìn di tích, nhiều di sản văn hóa phi vật thể quốc gia cùng hàng trăm lễ hội dân gian được khôi phục và sáng tạo lại. Năm 2024, phố cổ đón khoảng 4,4 triệu lượt khách, doanh thu từ vé tham quan đạt hàng trăm tỷ đồng.
Hướng đi của Hội An trong nhiều năm qua là bảo tồn gắn với phát triển sinh kế. Người dân Hội An được khuyến khích duy trì nghề truyền thống, đồng thời tham gia trực tiếp vào các hoạt động du lịch cộng đồng. Người dân Đô thị cổ Hội An thân thiện, cởi mở, tinh tế chính là linh hồn của di sản. Mỗi du khách đến Hội An đều được trải nghiệm văn hóa bản địa và cảm nhận những giá trị chân thật.
Tại sự kiện, các chuyên gia, nhà nghiên cứu đã thảo luận, đánh giá toàn diện kết quả thực hiện quy hoạch. Hội nghị cũng chỉ ra những thuận lợi, khó khăn trong công tác bảo tồn và phát triển di sản; đồng thời đề xuất định hướng chiến lược phù hợp trong giai đoạn mới, hướng tới mục tiêu bảo tồn và phát huy bền vững Di sản văn hóa thế giới Đô thị cổ Hội An.Đà Nẵng cần nghiên cứu, xây dựng quy hoạch tổng thể mới cho giai đoạn tiếp theo trên cơ sở kế thừa thành tựu đã đạt được, cập nhật xu hướng, khuyến nghị và quy định mới, bám sát trục phát triển sinh thái – văn hóa – du lịch, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và hiện đại.
Tới đây, vào chiều ngày 11 tháng 10 năm 2025, nhằm ngày 20 tháng 8 năm Ất Tỵ, tại Trung tâm làng nghề truyền thống Kim Bồng, phường Hội An, thành phố Đà Nẵng sẽ diễn ra chương trình “Chợ quê Kim Bồng” – một sự kiện văn hóa, du lịch đặc sắc mang đậm hồn quê xứ Quảng. Chương trình do Ủy ban nhân dân phường Hội An và các đơn vị cá nhân, doanh nghiệp du lịch liên quan tổ chức, nhằm tôn vinh giá trị nghề truyền thống, tạo không gian kết nối cộng đồng và giới thiệu hình ảnh người dân Kim Bồng hiền hậu, tài hoa đến du khách trong và ngoài nước.Không gian chợ quê Kim Bồng sẽ tái hiện một bức tranh sinh động của vùng đất ven sông Hoài hiền hòa, nơi nhịp sống làng quê hòa quyện cùng hơi thở hiện đại. Từ 15 giờ, những con đường nhỏ dẫn vào làng nghề sẽ trở nên rộn ràng, nhộn nhịp tiếng nói cười, tiếng trống hội vang xa giữa không gian sông nước. Mở đầu chương trình là hội đua ghe ngang, hoạt động thể hiện tinh thần đoàn kết, sức mạnh và bản lĩnh của người dân vùng sông nước. Những mái chèo rẽ sóng, tiếng hò reo cổ vũ sẽ làm nên không khí sôi nổi, hứng khởi, mở màn cho ngày hội văn hóa dân gian đậm đà sắc màu quê hương.
Tại khu trung tâm, khu trưng bày sản phẩm nông nghiệp đặc trưng Kim Bồng, sản phẩm OCOP và hàng công nghiệp nông thôn tiêu biểu sẽ thu hút đông đảo người dân và du khách. Những sản phẩm thủ công tinh xảo, đặc biệt là đồ gỗ chạm khắc truyền thống, mô hình tàu thuyền, vật dụng gia đình được thực hiện bởi bàn tay khéo léo của nghệ nhân địa phương, sẽ được trưng bày trong không gian “Mộc Kim Bồng – Con đường sáng tạo”. Đây sẽ là dịp để tôn vinh tay nghề của người thợ mộc Kim Bồng, những người đã gìn giữ và phát triển tinh hoa nghề truyền thống qua nhiều thế hệ.
Song song đó là hàng loạt hoạt động văn hóa dân gian đặc sắc diễn ra xuyên suốt chương trình. Từ 16 giờ, các em nhỏ sẽ được tham gia lớp học hát dân ca, nơi những làn điệu hò khoan, lý thương nhau, hát ru con sẽ được truyền dạy bằng giọng hát mộc mạc, chân thành của các nghệ nhân. Những trò chơi dân gian quen thuộc như ô ăn quan, nhảy dây, bịt mắt đập nồi, đổ xăm hường… cũng sẽ được tái hiện, mang lại không khí vui tươi, gắn kết cộng đồng và giúp du khách trong, ngoài nước hòa mình vào đời sống sinh hoạt dân dã của người dân Kim Bồng.
Khi hoàng hôn buông xuống, không gian chợ quê sẽ trở nên thơ mộng, nhẹ nhàng bên dòng sông Kim Bồng với chương trình “Cánh diều tuổi thơ – Khói rơm chiều”, gợi lại ký ức yên bình của làng quê xưa. Những cánh diều rực rỡ tung bay trên nền trời trong xanh hòa cùng hương khói rơm quen thuộc, tạo nên khung cảnh thanh bình, gợi nhớ một thời thơ ấu. Khu ẩm thực địa phương cũng sẽ phục vụ nhân dân và du khách với nhiều món ngon dân dã như mỳ Quảng, bánh bèo, bánh đập, bún mắm, bắp nướng, nước chè đậu ván, nước mía… mang đến hương vị quê nhà chân chất, gần gũi. Hoạt động trình diễn nghề thủ công truyền thống như điêu khắc mộc, dệt chiếu, làm lồng đèn bằng lát, đan thúng… giúp du khách được tận mắt chứng kiến bàn tay tài hoa của những nghệ nhân, thợ lành nghề; Du khách còn được thưởng thức các làn điệu dân ca, trò chơi bài chòi đậm chất Quảng Nam; thưởng thức những giai điệu nhẹ nhàng của hoạt động âm nhạc đồng quê. Một điểm nhấn của Chợ quê Kim Bồng là phần phục hiện “Sơn Đông mãi võ” – loại hình biểu diễn võ thuật dân gian từng phổ biến trong các phiên chợ xưa. Tiết mục sẽ tái hiện sinh động giữa tiếng trống, tiếng xập xõa dồn dập, mang đến bầu không khí mạnh mẽ, sôi động và đầy màu sắc dân gian.Không thể bỏ qua một loại hình nghệ thuật dân gian, đó là trò chơi Bài Chòi – nét văn hóa phi vật thể đặc trưng của miền Trung – sẽ khép lại chương trình trong không gian ấm áp, thân tình. Tiếng hô bài, tiếng trống, tiếng hát của anh hiệu, chị hiệu hòa cùng niềm vui của người chơi, khiến cả làng nghề trở thành một sân khấu dân gian rộng mở, nơi người dân và du khách cùng hòa mình vào văn hóa Hội An đậm đà bản sắc. Cùng với đó, hoạt động trải nghiệm sông quê sẽ mang đến cho du khách những giây phút thư thái khi được ngồi thuyền thúng, ngắm hoàng hôn trên sông, cảm nhận nhịp sống an yên của miền quê mộc mạc.Chợ quê Kim Bồng 2025 sẽ là dịp để tôn vinh di sản làng nghề truyền thống, khơi dậy niềm tự hào và tình yêu quê hương trong mỗi người dân địa phương. Thông qua chương trình, hình ảnh phường Hội An – đô thị sinh thái, văn hóa, du lịch đặc trưng – sẽ tiếp tục được lan tỏa mạnh mẽ đến bạn bè trong và ngoài nước, góp phần quảng bá du lịch cộng đồng, thúc đẩy sinh kế bền vững cho người dân địa phương. Sự kiện không chỉ mang ý nghĩa bảo tồn và phát huy di sản, mà còn là lời mời gọi thân thương gửi đến du khách khắp nơi: hãy đến Hội An, về với Kim Bồng để cảm nhận hơi thở mộc mạc, trầm mặc, bình yên của không gian làng quê xưa.
Như Đài chúng tôi đã đưa tin, sắp tới đây UBND phường Hội An sẽ tổ chức Chợ quê Kim Bồng lần thứ hai, diễn ra từ 15h00 đến 22h00, thứ 7 ngày 30/8/2025 (tức ngày mùng 8/7 năm Ất Tỵ) tại Trung tâm Làng nghề Kim Bồng. Đây không chỉ là một phiên chợ thông thường, mà còn là một không gian văn hóa sống động, tái hiện sinh động tinh thần “Ký ức chợ quê giữa thế kỷ XX”, góp phần kết nối giữa di sản phố cổ Hội An với đời sống sinh hoạt truyền thống của cư dân ven sông.
Ngay từ 15h00, chương trình chợ quê Kim Bồng lần thứ 2 sẽ được mở màn bằng cuộc đua ghe ngang trên sông Kim Bồng, đây là một hoạt động hấp dẫn, thể hiện kỹ năng sông nước và tinh thần thi đua sôi nổi của cư dân ven sông. Song song đó, từ 15h30 đến 18h30, khu vực trưng bày sản phẩm nông nghiệp đặc trưng của Kim Bồng, các sản phẩm OCOP và công nghiệp nông thôn tiêu biểu sẽ mở cửa đón khách. Đây là nơi du khách có thể tìm hiểu và mua sắm những sản phẩm sạch, an toàn, mang đậm dấu ấn địa phương từ rau củ quả đến các sản phẩm thủ công mỹ nghệ. Từ 16h00 đến 20h00, du khách sẽ được trực tiếp chứng kiến trình diễn nghề thủ công truyền thống,đặc biệt là nghề mộc Kim Bồng vốn là niềm tự hào của người dân nơi đây và từng góp phần làm nên vẻ đẹp của các công trình kiến trúc trong khu phố cổ Hội An. Cùng thời gian này, không gian ẩm thực dân gian và đồ uống thảo mộc sẽ hoạt động, mang đến những hương vị mộc mạc mà quyến rũ như mì Quảng, cao lầu, bánh bèo, bánh đập, bánh xèo, bún mắm, chè đậu ván, nước lá vối, nước thực dưỡng… Khu vực “Mộc Kim Bồng – Con đường sáng tạo” cũng sẽ được trưng bày trong khung giờ này, giới thiệu hành trình phát triển của làng nghề và tư duy sáng tạo trong thiết kế thủ công của thế hệ trẻ.
Không chỉ là nơi hoài niệm cho người lớn, Chợ quê Kim Bồng còn là không gian trải nghiệm cho trẻ nhỏ. Từ 16h00 đến 17h00, các em sẽ được học hát dân ca, làm quen với những làn điệu quê hương mộc mạc. Cùng lúc, từ 16h00 đến 18h30, trò chơi dân gian như ô ăn quan, nhảy dây, bịt mắt đập nồi, đổ xăm hường… sẽ khuấy động không khí phiên chợ, tạo ra một không gian giao lưu, gắn kết giữa các thế hệ trong cùng một mái đình quê. Đặc biệt, từ 16h00 đến 18h00, chương trình “Cánh diều tuổi thơ – Khói rơm chiều” sẽ tái hiện hình ảnh những buổi chiều quê gió lộng, khói lam bập bùng và những cánh diều bay cao, một ký ức đẹp đẽ, yên bình, gần gũi với tuổi thơ bao thế hệ. Từ 16h00 đến 22h00, âm nhạc đồng quê sẽ vang lên nhẹ nhàng, trữ tình khắp không gian chợ. Buổi tối, âm nhạc sẽ chuyển sang sắc thái trẻ trung, sôi động hơn, tạo nên một điểm nhấn độc đáo: sự giao thoa giữa truyền thống và hiện đại, giữa bản sắc quê nhà và hơi thở của tuổi trẻ hôm nay.
Lúc 17h00 – 18h00, chương trình phục hiện “Sơn Đông mãi võ” sẽ mang đến những màn biểu diễn sôi động, sống động như một phim trường ngoài trời, gợi nhớ đến hình ảnh những gánh xiếc rong và gánh hát ngày xưa. Và từ 18h00 đến 20h00, chương trình bài chòi dân gian – di sản văn hóa phi vật thể của miền Trung sẽ diễn ra, đưa khán giả đi qua những câu hò, điệu hát đậm chất dân gian, vui nhộn, giàu tính tương tác cộng đồng. Một trong những điểm đặc sắc của chợ quê lần này là hoạt động trải nghiệm sông quê bằng ghe. Du khách sẽ có cơ hội lênh đênh trên dòng nước sông Kim Bồng, lắng nghe tiếng gõ nhịp thả lưới, tiếng sóng vỗ nhè nhẹ vào mạn thuyền, và cả nhịp hò khoan đối đáp vọng lại từ xa, âm thanh gợi nhớ về một làng chài xưa đầy tình người.
Tất cả các sản phẩm sử dụng trong phiên chợ, từ vật dụng trang trí đến đồ dùng phục vụ đều hướng tới chất liệu thân thiện với môi trường, khuyến khích tái sử dụng, góp phần quảng bá thông điệp du lịch xanh, du lịch bền vững. Ngoài ra, các hoạt động tham quan làng nghề, tìm hiểu về lịch sử Kim Bồng và hành trình gìn giữ di sản cũng được tổ chức song song để tăng tính kết nối giữa du khách với cộng đồng địa phương.
Chợ quê Kim Bồng không chỉ là điểm đến du lịch, mà còn là một hành trình gắn kết cộng đồng, là nơi các nghệ nhân, nông dân, người trẻ địa phương cùng nhau thắp sáng ngọn lửa văn hóa, cùng đưa nét đẹp bản địa đến gần hơn với người dân và bạn bè quốc tế.
Theo Quy hoạch hệ thống du lịch thời kỳ 2021- 2030, tầm nhìn đến năm 2045 của quốc gia đã được ban hành, có 61 địa điểm phân bố tại 6 vùng du lịch nằm trong danh sách các địa điểm tiềm năng phát triển Khu du lịch quốc gia.
Cù Lao Chàm là điểm tiềm năng phát triển Khu du lịch quốc gia
Theo đó, vùng Bắc Trung Bộ và duyên hải miền Trung có 17 địa điểm tiềm năng, trong đó có Sơn Trà, Bà Nà của TP.Đà Nẵng và đảo Cù Lao Chàm của Quảng Nam. Các vùng khác được xác định là vùng trung du và miền núi phía Bắc, vùng đồng bằng sông Hồng, vùng Tây Nguyên, vùng Đông Nam Bộ và vùng đồng bằng sông Cửu Long
Cù Lao Chàm là điểm du lịch được du khách nước ngoài yêu thích
Khu du lịch quốc gia được xác định là những hạt nhân quan trọng để thu hút đầu tư theo hướng tập trung, hiệu quả, qua đó tạo thành những động lực phát triển du lịch cho các vùng, địa phương và có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng thương hiệu, hình ảnh cho các điểm đến. Tính đến nay, cả nước có 9 khu du lịch quốc gia được công nhận.
Theo thống kê, từ ngày khai trương hoạt động hướng dẫn tham quan tại Trung tâm làng nghề Kim Bồng – xã Cẩm Kim (1/6/2024) đến nay, đã có hơn 20.000 lượt khách mua vé tham quan cùng nhiều đoàn famtrip đến khảo sát, tìm hiểu.
Du khách tham quan làng mộc Kim Bồng, xã Cẩm Kim
Hơn 15 hộ dân trực tiếp cung ứng sản phẩm dich vụ phục vụ du khách bước đầu đã cải thiện được nguồn thu nhập. HTX Nông nghiệp sinh thái – Du lịch cộng đồng Kim Bồng được hình thành, trực tiếp tham gia vào việc cung ứng sản phẩm du lịch cho các đoàn khách đến tham quan, trải nghiệm đã mang lại lợi ích cho cộng đồng cư dân. Vì vậy, người dân đã tích cực tham gia các chương trình đào tạo, tập huấn, chủ động đề xuất các hoạt động, giới thiệu điểm tham quan cho du khách trước mắt cũng như lâu dài.
Du khách trải nghiệm làm nghề mộc truyền thống tại Cẩm Kim
Bên cạnh đó, từ nguồn kinh phí của dự án thuộc chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và vốn đối ứng của thành phố, cơ sở vật chất kỹ thuật, cảnh quan, môi trường nông thôn, làng nghề ở Cẩm Kim từng bước được đầu tư cải tạo, chỉnh trang, cơ bản đáp ứng nhu cầu phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn giá trị văn hóa bản địa và hệ sinh thái tự nhiên của địa phương.
Nghề truyền thống với chiều sâu văn hoá đặc sắc của vùng đất và con người ở Hội An là tiềm năng du lịch hấp dẫn. Sự ra đời của các ngành nghề là kết quả của quá trình phát triển đô thị thương cảng Hội An xưa, là biểu hiện sinh động của quá trình phát triển kinh tế thương mại – ngoại thương “một thời vang bóng” ở di sản văn hóa thế giới này.
Du khách tham quan làng mộc Kim Bồng, xã Cẩm Kim
Những năm qua, việc bảo tồn và khai thác du lịch ở các làng nghề: mộc Kim Bồng (Cẩm Kim), gốm Thanh Hà, rau Trà Quế, quật – hoa cây cảnh Cẩm Hà, tre – dừa nước Cẩm Thanh, sản xuất nông nghiệp ở An Mỹ (Cẩm Châu)… theo hướng giữ gìn nguyên vẹn cảnh quan, không gian sinh động của làng nghề để tạo thành điểm du lịch sinh thái cho du khách hay trình diễn, giới thiệu các công đoạn, các sản phẩm của làng nghề… là hướng đi đúng đắn và phát huy được giá trị đặc sắc. Ông Nguyễn Văn Sơn – Chủ tịch UBND thành phố cho biết, ngoài khu phố cổ – quần thể kiến trúc đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới, Hội An còn có một kho tàng văn hóa hết sức đồ sộ về những giá trị văn hóa phi vật thể, trong đó có các làng nghề như: làng rau Trà Quế, làng gốm Thanh Hà, làng mộc Cẩm Kim, làng tre – dừa nước Cẩm Thanh. “Trong thời gian qua, cùng với sự phát triển của du lịch Hội An, thành phố cũng đã bảo tồn, phát huy giá trị của các làng nghề để phục vụ du lịch”, ông Sơn nói.
Du khách trải nghiệm công đoạn chuốt gốm, nặn hình tại làng gốm Thanh Hà
Theo các nguồn tư liệu thư tịch, hoạt động nghề truyền thống ở thương cảng cổ Hội An xưa rất nhộn nhịp, với khoảng hơn 50 nghề tập trung vào 4 nhóm gồm: thủ công mỹ nghệ, dịch vụ khai thác, chế biến gia công và nhóm nghề đặc biệt.
Một số nhà nghiên cứu văn hóa, khách du lịch nhất là khách phương Tây sống ở các nước phát triển, sản xuất theo hướng công nghiệp hóa có từ lâu, ít có điều kiện cảm nhận đời sống lao động ở nông thôn, càng hiếm có cơ hội để hiểu biết về hoạt động sản xuất thủ công thời xa xưa nên cuộc sống ở những làng quê, làng nghề truyền thống với họ là nơi cung cấp những kiến thức sống động về lịch sử văn hoá, rất bổ ích và thú vị. Ở xứ họ, mọi hàng hoá đều được sản xuất hàng loạt với các dây chuyền máy móc nên họ có tâm lý chuộng các sản phẩm thủ công do bàn tay khéo léo của con người làm ra. Còn với khách trong nước, sự hiểu biết về văn hóa các vùng miền, các di sản nghề và làng nghề là cơ sở để mở rộng và nâng cao kiến thức về văn hóa Việt Nam, lòng tự hào về quê cha, đất tổ; đồng thời là sự giao lưu, kết nối các mối quan hệ giàu bản sắc dân tộc, đa dạng mối quan hệ giao tiếp trên những hành trình du hý, khám phá.
Hình ảnh nong tằm, quay tơ, dệt vải trong không gian Công ty Làng Lụa Hội An
Trong nhiều năm qua, hình ảnh những xa quay, nong tằm, khung dệt; bóng dáng những thôn nữ xe chỉ, luồn kim… trong không gian tằm tang quê cũ ở Bảo tàng Văn hoá dân gian Hội An hay trong khuôn viên Công ty Làng Lụa Hội An luôn là những hình ảnh sinh động, hấp dẫn đối với du khách và góp phần giới thiệu về nghề nuôi tằm, ươm tơ, dệt vải ở Hội An, Quảng Nam. Kề cận trong Bảo tàng Văn hóa dân gian Hội An, những dụng cụ đánh bắt nghề sông nước cũng luôn thu hút sự chú ý, tìm hiểu của du khách…
Du khách tìm đến và lưu lại những làng nghề, những bảo tàng mi-ni về nghề truyền thống này là muốn để hiểu hơn những “câu chuyện về văn hoá nghề”, giúp họ cảm nhận sâu sắc về giá trị sản xuất và sản phẩm kết tinh từ công sức, khả năng sáng tạo và tài khéo léo của người lao động. Ông Phan Xuân Thanh – Chủ tịch HHDL tỉnh Quảng Nam cho rằng: “Hiện nay, du lịch được bổ trợ lớn nhất từ nông nghiệp và ngư nghiệp. Cho nên chúng ta phải giữ lại làng nghề của người dân. Vì du lịch khám phá đời sống văn hóa xã hội là rất quan trọng!”
Theo các nhà sử học quốc tế, Hội An là một trường hợp mẫu hình tiêu biểu về lịch sử hình thành, phát triển đô thị ở Việt Nam và Đông Nam Á. Con đường “Hương liệu – Tơ lụa – Gốm sứ” trên biển là nét lịch sử, nét văn hóa đặc trưng vẫn còn hiển hiện rõ nét trong hành trình phát triển ở Hội An từ xưa đến nay.
Các Lễ hội ẩm thực quốc tế do TP.Hội An tổ chức thu hút sự tham gia của nhiều đầu bếp danh tiếng trên thế giới
Trong những năm qua, thành phố đã tổ chức nhiều sự kiện và hoạt động mang đậm bản sắc văn hóa của đô thị thương cảng cổ. Đáng chú ý là các Lễ hội ẩm thực quốc tế với sự tham gia của rất nhiều đầu bếp danh tiếng trên thế giới, thu hút sự quan tâm chú ý của nhiều người, đặc biệt là những người đam mê ẩm thực Việt Nam và thế giới. Cạnh đó, còn có giao lưu tơ lụa – thổ cẩm Việt Nam và thế giới, tạo cơ hội phục hồi nghề trồng dâu nuôi tằm, dệt lụa ở Quảng Nam, góp phần phục hưng con đường tơ lụa trên biển gắn với thương cảng Hội An xưa. Chương trình Festival gốm Thanh Hà – Hội An được tổ chức với nhiều hoạt động đặc sắc trong không gian làng nghề cũng đã làm phong phú và nâng cao chất lượng, hiệu quả các hoạt động dịp lễ hội giỗ tổ nghề gốm Thanh Hà. Rồi các chương trình nghệ thuật “Sắc màu của lụa”, hội thảo và thành lập bảo tàng hương liệu, thổ sản Hội An – Quảng Nam; trưng bày, triển lãm “Nét hoa nghề thủ công”… đã góp phần bảo tồn và phát huy giá trị nghề truyền thống; tăng cường quảng bá thương hiệu, hình ảnh văn hóa – du lịch Hội An đến với du khách gần xa…
Ông Trần Ánh – nguyên Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố chia sẻ, đây chính là 3 móc xích quan trọng mà Hội An đã từng là giao điểm của con đường gia vị (bây giờ có ẩm thực), con đường gốm sứ (có gốm Thanh Hà) và con đường tơ lụa (có hình ảnh trong Bảo tàng văn hóa dân gian và Công ty Làng lụa Hội An). “Đây là những nét giúp khôi phục trong tâm trí một giai đoạn lịch sử của Hội An và trở thành những sản phẩm du lịch độc đáo”, ông Ánh nói.
Hiện nay, thành phố Hội An tiếp tục đẩy mạnh và khai thác hiệu quả các làng nghề và hoạt động tại các làng nghề truyền thống, đặc thù. Chính quyền, các doanh nghiệp và cộng đồng dân cư kết hợp khai thác thêm các tour, tuyến du lịch làng quê sinh thái… để trình diễn, giới thiệu câu chuyện văn hóa nghề ở các vùng nông thôn, sông nước của Hội An như: gieo lúa, trồng rau, tưới hoa, tạo thế cây cảnh, đan lưới, quăng chài, đánh cá trên sông… để góp phần đa dạng hơn các sản phẩm dịch vụ.
Hội An vừa được nền tảng du lịch kỹ thuật số Agoda đưa vào danh sách 5 điểm đến đạp xe tại châu Á mang đến những trải nghiệm độc đáo cho du khách. Danh sách này được Agoda giới thiệu nhân Ngày xe đạp thế giới (3/6).
Hội An được Agoda đưa vào danh sách và mô tả là nơi du khách có thể đạp xe băng qua những cánh đồng lúa, cung đường ven biển hay những ngôi làng đậm chất địa phương.
Ngoài ra, sự kết hợp đặc sắc giữa văn hóa và vẻ đẹp thiên nhiên khiến Hội An trở thành điểm đến cuốn hút cho du khách muốn khám phá bằng xe đạp khi du lịch Việt Nam.
Ngoài Hội An, 4 điểm đến còn lại được Agoda đưa vào danh sách gồm: Hokkaido (Nhật Bản), Luang Prabang (Lào), hồ Nhật Nguyệt (Đài Loan), Sukhothai (Thái Lan).
Hệ thống sông ngòi là tiềm năng, thế mạnh để Hội An phát triển du lịch cùng với khu phố cổ – di sản văn hóa thế giới. Là vùng đệm của Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm – Hội An, vùng sông nước ở đây có những nét đặc trưng độc đáo. Phát huy hiệu quả tiềm năng du lịch vùng sông nước, Hội An có thêm sản phẩm du lịch đặc trưng, hấp dẫn du khách.
Du khách thích thú khi được du thuyền trên sông Hoài – phố cổ
Hội An vừa có đô thị gồm khu phố cổ và các khu đô thị mới vừa có đồng bằng; vừa có biển, có hải đảo tạo nên nguồn tài nguyên thiên nhiên dồi dào về lâm, thổ, hải sản… Phần lớn diện tích tự nhiên của Hội An được bao bọc bởi hệ thống sông lớn nhỏ, mương lạch chằng chịt và bị chia cắt bởi những bãi, nổng, trảng, dốc, cồn cát; những bàu, đầm, hói, vũng, ao…và những rừng dừa nước ngập mặn.
Với sự đa dạng về tài nguyên nhân văn và tài nguyên sinh thái, vùng sông nước Hội An rất giàu tiềm năng du lịch, tạo điều kiện thuận lợi để cải thiện sinh kế cho cộng đồng dân cư. ThS Nguyễn Chí Trung – nhà nghiên cứu văn hóa Hội An cho rằng, hệ thống sông ngòi chằng chịt tạo cho Hội An trở thành địa bàn đa dạng về hệ sinh thái và môi trường sống của con người cũng rất phong phú.“Trên cơ sở đó cũng tạo cho Hội An sự đa dạng về phát triển kinh tế, về văn hóa, tôn giáo, tín ngưỡng ở vùng “cửa sông ven biển” đặc thù này. Cùng với quá trình bảo tồn, giá trị văn hóa và cảnh quan sông nước vẫn còn khá nguyên vẹn mà như các nhà du lịch học cho rằng: hiếm ở đâu như Hội An với diện tích không rộng, chỉ khoảng 60km2 mà có đầy đủ các yếu tố của du lịch sinh thái, văn hóa”, ThS Nguyễn Chí Trung nói.
Du khách khám phá, trải nghiệm nghề chài lưới ở vùng sông khu rừng dừa Cẩm Thanh
Quả đúng vậy, không ở đâu mà dọc theo con nước từ thượng nguồn đổ về lại có nhiều tên đất, tên làng nổi tiếng như vậy. Một làng gốm Thanh Hà với những con người biết gọi hồn, chắp cánh cho đất. Một làng mộc Kim Bồng với những nghệ nhân biết hóa thân trong từng đường chạm trỗ, thể hiện tài hoa sáng tạo. Bỏ quá khu phố cổ – di sản văn hóa thế giới một chút thì có làng ẩm thực dân dã, khoái khẩu: hến trộn, bánh tráng đập và bắp nấu – Cẩm Nam. Rời xa khu di sản phố cổ lung linh màu sắc đèn lồng là đến các làng quê sinh thái đầy sắc màu thiên nhiên, bình yên, thoáng mát của thành phố như Trà Quế (Cẩm Hà), Thanh Tây (Cẩm Châu), Thanh Đông, Thanh Tam (Cẩm Thanh)… và xa hơn tí nữa là Trà Nhiêu (huyện Duy Xuyên), Triêm Tây (TX. Điện Bàn)…
Dịch vụ bơi thúng chai trên ở rừng dừa Cẩm Thanh luôn thu hút đông đảo du khách
Trong những năm qua, loại hình du thuyền trên sông Hoài phát triển tương đối mạnh nhờ nhu cầu của du khách tăng cao. Du khách trong nước rất ưa chuộng loại hình du lịch này, nhất là vào mùa hè. Du thuyền trên sông Hoài, du khách có dịp cảm nhận đầy đủ vẻ đẹp hiếm có của vùng đất và con người vùng “cửa sông – ven biển” Cửa Đại. Cảm giác thích thú của du khách là được ngồi trên thuyền chầm chậm trôi để tận hưởng những làn gió mát lành phả lên từ mặt sông mang theo vị lợ lợ của vùng nước ngập mặn, rồi phóng tầm mắt ngắm nhìn những làng quê êm ả, rợp bóng cây xanh với những bến bờ luôn rộn rã tiếng nói cười. Những vị khách đa cảm, hay hoài niệm dễ bắt gặp dọc theo con nước ven sông ký ức của một thời thơ trẻ với cảnh các mẹ, các chị và lũ trẻ ra sông giặt giũ, tắm táp, nghịch nước buổi trưa hè… Dừng lại một bến bờ nào đó, du khách có thể thả câu, quăng lưới, bủa rập tìm một ít cá, tôm, cua… làm các món ẩm thực cho bữa ăn trên sóng nước bập bềnh. Không có tay “sát ngư” thì ghé vào một chồ rớ hay cập vào chiếc thuyền đánh cá của những người dân chài dọc triền sông để mua lại một ít thuỷ sản tươi sống mà họ vừa đánh bắt được. Xuôi theo dòng, càng đến gần Cửa Đại càng nghe rõ hơn tiếng sóng rì rầm vọng về từ biển và càng thấy tâm hồn lộng gió khơi xa. Bóng dáng cụm đảo Cù Lao Chàm cũng từ đó hiển lộ, thấp thoáng ngoài khơi:
“Non sông ai dựng ai làm
Sông Thu Bồn uốn khúc, Cù Lao Chàm xanh um”.
Đó cũng là lúc thuyền đang đi vào rừng dừa nước ngập mặn và cỏ biển của vùng hạ lưu sông Thu Bồn. Vùng rừng dừa ngập mặn này chủ yếu thuộc xã Cẩm Thanh. Dừa mọc ven bờ các sông lạch, quanh năm xanh tốt, tạo cho nơi này có một sinh cảnh rất đặc biệt. Nơi đây cũng là di tích lịch sử nổi tiếng, gắn liền với những chiến công hiển hách trong 2 cuộc kháng chiến chống xâm lược của quân và dân Hội An, được công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh.
Về giá trị đặc trưng của rừng dừa, ThS Lê Ngọc Thảo – Thư ký Ban quản lý Khu DTSQ Cù Lao Chàm – Hội An cho biết, rừng dừa là nơi tạo ra nguồn tài nguyên đa dạng sinh học, đặc biệt nguồn lợi trong rừng dừa rất quan trọng. “Trong lịch sử, rừng dừa ngoài việc bảo vệ cộng đồng cư dân ở địa phương trước những thiên tai, bão tố và bảo vệ các ngôi làng ở khu rừng dừa thì về góc độ sinh học rừng dừa là nơi để con cá, con tôm và các loài thủy hải sản thực hiện chức năng, thiên chức sinh sản và bảo tồn cho thế hệ hôm nay và mai sau”, ThS Thảo nói.
Cùng với sông Thu Bồn, cảng thị Hội An còn chịu tác động của sông Lộ Cảnh Giang (sông Cổ Cò)
Kết quả nghiên cứu của Ban quản lý Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm cho biết, hệ sinh thái vùng ngập mặn Cửa Đại thu hút sự quan tâm đặc biệt của các du khách đến từ Châu Âu, nhất là các nhà nghiên cứu sinh vật, môi trường và thiên nhiên bởi tính đa dạng và hiếm lạ sinh học. Năm 2023, Khu di tích lịch sử – văn hóa Rừng dừa xã Cẩm Thanh được UNESCO công nhận đạt danh hiệu “Điểm đến Du lịch tiêu biểu Châu Á – Thái Bình Dương”, được vinh danh tại diễn đàn Giao lưu văn hóa và kinh tế Việt Nam – Ấn Độ. Năm 2024, trải nghiệm thuyền thúng ở Rừng dừa Cẩm Thanh lọt vào top 25 trải nghiệm trên thuyền hấp dẫn nhất thế giới.
Tiềm năng du lịch sông nước Hội An còn rất đa dạng, phong phú. Du ngoạn bằng thuyền trên sông Hoài trong không gian “đêm phố cổ” với vẻ đẹp thơ mộng, lung linh sắc màu của lồng đèn và hoa đăng, du khách say đắm thả hồn theo điệu hò, câu hát mênh mang sông nước. Ban ngày, qua các chương trình du thuyền tham quan các làng nghề truyền thống, du khách được khám phá các giá trị văn hoá nghề độc đáo, chiêm ngưỡng những kiệt tác từ bàn tay tài hoa của các nghệ nhân, trải nghiệm các công đoạn chuốt gốm, chạm khắc gỗ, dệt chiếu, vãi chài… cùng cư dân địa phương. Những câu chuyện về các dòng sông gắn với thương cảng xưa của đô thị di sản văn hóa thế giới – phố cổ Hội An vẫn còn dài và chưa biết hết, cần được khai thác và phát huy. Ông Nguyễn Sự – nguyên Bí thư Thành ủy cho hay, để hình thành nên cảng thị Hội An các nhà khoa học và chuyên gia phải nghiên cứu từ những dòng sông, trong tác động của từng dòng sông Thu Bồn, Lộ Cảnh Giang (tức là sông Cổ Cò), Trường Giang như thế nào mới có được. “Nếu không có các dòng sông sẽ không có cảng thị Hội An! Như vậy chính dòng sông Thu Bồn, dòng sông Trường Giang, Lộ Cảnh Giang và các dòng sông khác đã tạo nên cảng thị Hội An, chứ không chỉ là Cửa Đại Chiêm”, ông Sự xác định.
Và từ vùng sông nước Hội An còn có thể kết nối với các địa phương lân cận như Điện Bàn, Duy Xuyên… để hình thành các tuyến tham quan du lịch mới lạ, độc đáo, tạo thêm các sản phẩm khám phá, trải nghiệm hấp dẫn, đậm nét văn hóa bản địa Xứ Quảng.