Công tác tìm kiếm mộ Liệt sỹ ở Hội An.

Xác định công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ là hoạt động có ý nghĩa sâu sắc, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa”, thành phố Hội An luôn quan tâm, tích cực tổ chức tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ về NTLS thành phố.

Các cán bộ Ban Chỉ huy Quân sự TP Hội An và dân quân xã phường tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ (Lê Hiền).

Trải qua hơn 40 năm với những tác động của thời tiết, địa hình, địa chất và cảnh quan các khu vực có nhiều thay đổi, nhân chứng lịch sử ngày càng cao tuổi, không còn minh mẫn, thậm chí nhiều người đã qua đời, thêm vào đó, các hộ dân cũng không có đủ thông tin, vì phần đông mới tách hộ hoặc mới đến định cư, vì vậy việc tìm kiếm, xác định dấu vết hài cốt liệt sỹ bị vùi lấp, nằm sâu dưới lòng đất là việc hết sức khó khăn. Nhất là ở những địa hình mang tính đặc biệt, lực lượng bộ đội cách mạng của ta chiến đấu ác liệt và hy sinh dũng cảm tại chỗ trên các kênh rạch, sông ngòi, ao đầm…

Với quyết tâm không bỏ sót hài cốt liệt sỹ, từ sự chỉ đạo của Ban Chỉ đạo 24 TP Hội An, trực tiếp là Ban Chỉ huy quân sự thành phố và các địa phương, khi nhận thông tin nghi vấn có hài cốt liệt sỹ, các cán bộ Ban Chỉ huy Quân sự thành phố và dân quân xã phường cùng nhau đào xúc, tìm cẩn thận từng vị trí. Công việc nặng nhọc vì địa hình khó khăn, thời tiết nắng nôi khắc nghiệt nhưng bằng tình cảm và trách nhiệm, các cán bộ, chiến sỹ không quản ngại. Thượng tá Nguyễn Văn An, Chỉ huy trưởng BCH Quân sự thành phố cho biết: “Không kể thời gian ngày nghỉ cuối tuần hay nghỉ lễ, khi nhận được thông tin từ người dân, đơn vị đều thực hiện ngay việc tiếp cận địa bàn, xác minh dấu vết, tìm kiếm, quy tập, trọn vẹn nghĩa tình đồng đội, đồng chí”.

Thành phố Hội An tổ chức an táng đúng nghi thức, tập quán. (Phú Toàn)

Với phương châm “Còn thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ, còn tổ chức tìm kiếm, quy tập”, trongthời gian qua, Ban Chỉ huy Quân sự thành phố đã chủ động phối hợp với các đơn vị hữu quan tuyên truyền Nhân dân thu thập thông tin liên quan đến liệt sỹ. Trong quá trình phát triển đô thị, chính quyền các cấp và người dân cũng đặc biệt lưu ý các manh mối, dấu tích phát hiện được, từ đó có cơ sở để tổ chức các đợt tìm kiếm quy tập với quy mô lớn. Vì vậy, có nhiều đợt, các cơ quan chức năng và các địa phương ở Hội An cũng đã tìm kiếm được những khu vực có nhiều liệt sỹ cùng hy sinh tại chỗ, tham mưu thành phố quy tập, an táng về nghĩa trang liệt sỹ. Tại thôn Vạn Lăng, xã Cẩm Thanh, anh Huỳnh Công Đức cho biết: “Khi trục đất làm nhà, tôi thấy dấu vết nghi là hài cốt liệt sỹ, tôi liền báo với Ban Chỉ huy Quân sự thành phố và xã Cẩm Thanh. Không chậm trễ, Ban Chỉ huy Quân sự thành phố đến kiểm tra, xác định đúng là hài cốt liệt sỹ, vậy là quy tập về Nghĩa trang Liệt sỹ thành phố. Tôi nghĩ rằng người dân nên chủ động thông tin đến cơ quan chức năng khi có dấu hiệu để xác định, quy tập hài cốt liệt sỹ”.

Trong mấy năm gần đây, Hội An đã tổ chức 9 đợt khai quật, cất bốc, an táng 52 hài cốt về Nghĩa trang Liệt sỹ thành phố. Trong đó có 4 hài cốt có tên, còn lại 48 hài cốt không tên. Các hoạt động cúng viếng, an táng được tổ chức đúng nghi lễ và tập quán.

Tuy nhiên theo thống kê, hiện nay, Hội An còn 510 liệt sỹ chưa tìm kiếm, quy tập được hài cốt về Nghĩa trang Liệt sỹ. Ông Nguyễn Văn Lanh, Phó Chủ tịch UBND TP, cho biết: “Công tác tìm kiếm quy tập an táng phần mộ liệt sỹ được tiến hành chỉn chu thường xuyên trong nhiều thập kỷ qua. Tính đến nay, Hội An đã tìm được hơn 3 ngàn mộ liệt sỹ, trong đó, quy tập và an táng 2.087 phần mộ vào Nghĩa trang Liệt sỹ. Tuy nhiên theo thông tin đối sánh, hiện còn 510 liệt sỹ chưa xác định được nơi chôn cất ban đầu. Ban Chỉ đạo 24 của thành phố đã triển khai nhiều hoạt động, trọng tâm nhất là triển khai đến từng địa bàn dân cư, nắm bắt thông tin cơ sở, lập bản đồ khoanh vùng, đối chiếu dữ liệu của các đơn vị, khảo sát, thăm dò, khai quật. Hiện nay đã hoàn thành lập bản đồ tìm kiếm. Nhưng cái khó là địa bàn Hội An có địa hình khá phức tạp, đô thị, mương lạch, sông ngòi, cồn cát, đặc biệt là tuyến sông Thu Bồn, nơi cán bộ liệt sỹ hy sinh trong chiến đấu, còn nằm ở đáy sông thì việc phát hiện quy tập vô cùng khó khăn. Nên trong chừng mực nào đó, công tác tuyên truyền, thu hút Nhân dân, đặc biệt là các nhân chứng lịch sử tham gia là vô cùng quan trọng và chúng tôi cũng trông đợi một phần yếu tố ngẫu nhiên, linh ứng để đưa các anh về nơi an nghĩ trong thời gian đến”.

Lê Hiền