Cũng như nhiều ngành nghề kinh tế khác, các cơ sở tham gia chương trình Ocop tại Hôi An bị ảnh hưởng nặng nề sau 2 đợt dịch Covid 19, rất cần có giải pháp tháo gỡ, giúp các cơ sở đảm bảo tiêu chuẩn, duy trì việc tham gia chương trình hoặc đăng ký nâng hạng sao trong các năm đến.

Đóng cửa hơn ba tháng trong đợt dịch thứ nhất, vừa hoạt động lại chưa được một tháng, Công ty TNHH Dịch vụ Hoa Nam của anh Võ Đình Hoàng, đơn vị sản xuất mặt hàng Đèn lồng Dé lantana lại phảiđóng cửa, ngừng hoạt động khi dịch bệnh Covid đợt 2 khởi phát đến nay. Sản phẩm đèn lồng của anh Hoàng được công nhận đạt 4 sao chương trình Ocop năm ngoái, hiện đang thẩm định, đề nghị công nhận 5 sao thì bị nghỉ sản xuất. Các hợp đồng ký kết với khách hàng đều tạm ngừng. Gần chục lao động làm việc cho cơ sở đã nghỉ việc cả mấy tháng nay. Đóng cửa, cơ sở đèn lồng của anh Hoàng hoàn toàn không còndoanh thuvì đại dịch Covid.
Theo anh Hoàng, ngưng trệ hoạt động như vậy cũng đồng nghĩa với việc sản phẩm Ocop Đèn lồng Dé lantana không có cơ hội đến với thị trường, tiếp tục định danh và vươn xa thương hiệu, đồng hành cùng chương trình Ocop. Điều đáng lo ngại là trong tình cảnh hiện nay,việc khởi tạo lại chặng đường vươn ra thị trường trong thời gian đến sẽ gặp nhiều khó khăn, đe dọa khả năng tham gia chương trình Ocop, đáp ứng những tiêu chí khắt khe của chương trình. Anh VõĐình Hoàng nói: “Bị ảnh hưởng nặng nề bởi dịch Covid 19, rõ ràng không thể trụ vững. Ngành thủ công mỹ nghệ có đặc thù riêng, làm bằng tay chân là chính, nguồn doanh thu thấp. Để hoạt động lại thì cũng là một khó khăn, trong khi Nghị định 42 không được hưởng, điều nay gây khó khăn cho đời sống nhân viên. Rất mong có sự hỗ trợ để khôi phục lại ngành nghề, hướng một bước đi mới, vì mình tham gia chương trình Ocop, năm này nâng lên 5 sao, rất mong tìm được hướng ra”.

Sản phẩm đĩa chùa cầu chưa có thị trường tiêu thụ do dịch bệnh- Ảnh: Lê Hiền
Tương tự như tình trạng của Công ty sản xuất đèn lồng Dé lantana, cơ sở mộc Phan Xuân Nguyên, ở xã Cẩm Kim cũng gặp nhiều khó khăn do dịch bệnh. Hiện nay, cả làng mộc đều ngưng làm hàng thủ công mỹ nghệ vì không có khách du lịch, dù trước đó, Trung tâm VHTT – TTTTH TP vừa khởi động khôi phục và phát triển làng nghề. Cơ sở mộc Phan Xuân Nguyên với sản phẩm ocop 3 sao, hiện nay hầu hết các sản phẩm làm ra đều không có nơi tiêu thụ, đành đóng hộp cất lên gác cao, phòng mưa lũ. Và dù rất khát khao định danh sản phẩm, tạo thành công khi tham gia sân chơi Ocop nhưng anh Nguyên cũng đành gác lại một năm việc tham gia nâng hạng sao 4 sao, chờ cơ hội năm khác. Anh Nguyên nói:“Hai đợt Covid không có một bóng du khách nào đến tham làng nghề. Từ trên xuống dưới, cơ sở nào cũng đóng cửa. Sản phẩm Ocop của mình làm rồi cũng đóng thùng lại, cất lên gác tránh lụt.”
Theo Phòng Kinh tế thành phố, Hội An hiệncó 7 sản phẩm đạt các thứ hạng sao của chương trình Ocop, tất cả đều ảnh hưởng dịch bệnh sâu sắc. Đó cũng là thực trạng chung của ngành hàng thủ công mỹ nghệ và nhiều ngành nghề khác. Các cơ sở sản xuất kinh doanh hàng thủ công mỹ nghệ đóng cửa; ngưng hoạt động, sản phẩm làm ra dồn ứ, đóng gói, tồn kho. Còn các sản phẩm phục vụ tiêu dùng thì lượng hàng tiêu thụ chậm. Các mặt hàng như tương ớt, sợi cao lầu, nước mắm nhĩ truyền thống đều giảm sút, cầm chừng. Ngay cả hệ thống của hàng chuyên bán thực phẩm sạch, nơi có các gian hàng Ocop là những sản phẩm trong và ngoài tỉnh, nhập về kinh doanh tại Hội An thì sức mua cũng không đáng kể. Thời điểm này, các cơ quan điều phối “sân chơi” Ocop cần tìm hướng tháo gỡ, tạo đầu ra cho sản phẩm. Anh Võ Đình Hoàng nói: “Bây giờ như thế này nên có hội thảo, nếu dịch mình có thể tổ chức trực tuyến, online, các chủ thể Ocop khó khăn thế nào, cần tháo gỡ ra sao. Bây giờ để làm lại một xâu chuỗi sản xuất rất khó. Nếu mình không tha thiết chắc bỏ lâu rồi, vì không còn đủ khả năng tham gia, không có đơn hàng, không có khả năng sản xuất, tiêu thụ, không đảm bảo đúng nguồn hàng và đặc biệt là nguồn nhân công thì cũng không thể tham gia Ocop. Nhân công nghỉ làm, trong khi Ocop có rất nhiều tiêu chuẩn quy định điều đó”.
Có thể thấy rất cần hướng tiêu thụ sản phẩm cho chương trình Ocop. Làm sao để sản phẩm tìm được đầu ra trong hệ thống Ocop quốc gia hoặc liên doanh Ocop nước ngoài trong lúcnày rất cần thiết. Điều đó giúp các cơ sở đảm bảo khả năng, duy trì hoặc tiếp tục đăng ký nâng hạng theo tiêu chí Ocop, tránh “đứt gánh giữa đường” chỉ vì quá khó khăn trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm ở phạm vi nhỏ hẹp địa phương.
Lê Hiền


