Văn hóa ứng xử trong du lịch ở Hội An

Việc điều chỉnh hành vi, ứng xử trong hoạt động du lịch là cần làm, nhất là với Hội An, khi mà áp lực từ phát triển du lịch lên môi trường văn hóa, xã hội ngày càng gay gắt.

Ngày 1/11 vừa qua, UBND tỉnh Quảng Nam đã ban hành Bộ quy tắc ứng xử văn minh du lịch Quảng Nam. Quy tắc ứng xử của khách du lịch có 14 điểm với các nội dung chính như: Tuân thủ nội quy, hướng dẫn, biển báo khi đi du lịch; tôn trọng văn hóa, phong tục, tập quán địa phương; sử dụng trang phục lịch sự, phù hợp khi tham quan tại những nơi tôn nghiêm; ủng hộ các hoạt động du lịch có trách nhiệm và thân thiện với môi trường,…

Đối với cộng đồng dân cư, bộ quy tắc có 13 điểm với các nội dung chính như: Nói lời hay, cử chỉ đẹp, thân thiện với khách; giữ thái độ nhã nhặn, lịch sự khi giải quyết sự cố đối với khách du lịch; không bán các sản phẩm từ động vật hoang dã, thực vật quý hiếm cho khách du lịch,…

Với các tổ chức, cá nhân kinh doanh du lịch, bộ quy tắc có 20 điểm tập trung vào các nội dung như: Thông tin đầy đủ và trung thực về sản phẩm dịch vụ; các doanh nghiệp hoạt động trên lĩnh vực phải có trách nhiệm bảo vệ môi trường, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và văn hóa; không chèo kéo đeo bám khách du lịch; không phân biệt đối xử khách; hướng dẫn viên du lịch không tuyên truyền, giới thiệu sai lệch về đường lối, chủ trương của Đảng, Nhà nước và giá trị văn hóa, lịch sử Quảng Nam.

Hội An có nhiều nét riêng trong môi trường du lịch- Ảnh: Quốc Hải

Từ nhiều năm trước, khi trao đổi về trách nhiệm của doanh nghiệp đối với sự phát triển chung của ngành du lịch, ông Trần Thái Do – Giám đốc Cty Á Đông Silk,  cho rằng: “Mỗi doanh nghiệp phải có văn hóa doanh nghiệp, trong đó định hướng hành vi ứng xử của cả doanh nghiệp và từng thành viên”.

Ngay từ năm 2016, UBND TP.Hội An ban hành tập gấp “Những điều cần biết về trật tự, kinh doanh, môi trường du lịch trong khu phố cổ”, phân phát đến người dân sống trong phố cổ. Nội dung quy định những điều nên làm, không nên làm và cấm làm, từ giữ gìn cảnh quan đường phố đến những điều cần biết về sắp xếp, bày bán hàng hóa; những quy định về ánh sáng, âm thanh; khuyến khích người dân ăn mặc lịch sự, vui vẻ, ân cần khi giao tiếp khách; sử dụng các vật liệu tre, gỗ để làm bảng hiệu,…

Tập gấp cũng quy định hàng loạt điều cấm, như: Cấm các hoạt động cò mồi, chèo kéo, ăn xin; cấm quảng cáo trên đường phố, trước mặt tiền ngôi nhà khi chưa có giấy phép; cấm các phương tiện có động cơ, trừ xe của người khuyết tật; cấm để các loại xe trên vỉa hè, kiệt, hẻm, trừ xe đạp của khách mua hàng và xe xích lô phục vụ du khách trong thời gian thực hiện “phố đi bộ”; cấm lưu hành các xe cân điện tử, các loại phương tiện có gắn loa phát lời mời mua bán hàng; các loại xe đẩy, xe chở, xe kéo bán hàng; cấm đánh bắt các loài thủy sản trên sông Hoài (đoạn từ cầu An Hội đến cầu Quảng trường Sông Hoài),…

“Những điều cần biết” này phát hành dưới dạng tờ gấp bỏ túi và bản in gửi đến các hộ dân. Chỉ riêng “Những điều cần biết về trật tự, cảnh quan đường phố, ứng xử”, Hội An đã liệt kê 7 điều nên làm, 6 điều không nên làm, 5 điều cấm. Về việc sắp xếp, bày bán hàng hóa và sử dụng ánh sáng, âm thanh trong khu phố cổ, Hội An cũng đặt ra 11 yêu cầu chi tiết. Trong các “điều nên làm” và “điều cấm” đều đề cập chuyện ăn mặc, sử dụng trang phục lịch sự. Ngoài ra còn thêm một dạng tờ rơi khác chủ yếu khuyến cáo về trang phục được gửi kèm theo vé tham quan.

Nhiều sự kiện quốc tế diễn ra tại phố cổ Hội An- Ảnh: Quốc Hải

Không dừng lại ở đó, thành phố tiếp tục soạn thảo “Những điều nên và không nên trong phố cổ”. Quy định này được lập ngắn gọn, dễ hiểu dành cho đối tượng du khách và người kinh doanh trong khu phố cổ. Đặc biệt, Đề án “Hội An – Nhân tình thuần hậu” kêu gọi cộng đồng nhiệt tình, thanh lịch, tận tụy chu đáo, tôn trọng văn hóa của khách, yêu mến, gần gũi, luôn coi khách như người bạn thân thiện,… ; giúp đỡ, chỉ dẫn, giải thích cho khách khi khách cần.Thực hiện tốt các quy định của thành phố trong du lịch – dịch vụ – thương mại. Cẩn trọngtrong giao dịch thương mại hàng hóa, còn hạn sử dụng, niêm yết giá, bán đúng giá, chào mời lịch sự, đáp ứng kịp thời nhu cầu của khách,… Người Hội An phải có thái độ ân cần, yêu mến, trân trọng đối với khách; luôn hòa nhã, thân ái, tạo cảm tình “để thương để nhớ” cho du khách; luôn nói lời cảm ơn và xin lỗi chân thành khi tiếp xúc với khách.

Cũng theo Đề án, khi mỗi người ý thức được việc đối xử lịch sự với du khách chính là biểu hiện của lòng tự tôn dân tộc, là biểu hiện của văn hóa dân tộc, của địa phương, là sự tự trọng nhân phẩm danh giá của chính mình. Chính vì vậy mà xây dựng “Hội An – Nhân tình thuần hậu” không chỉ là tuyên truyền nâng cao nhận thức mà cần phải có những việc làm cụ thể, biểu hiện cụ thể trong ứng xử. Hơn đâu hết, những việc làm thực sự ý nghĩa mới có thể trở thành sản phẩm văn hóa ấn tượng của Hội An đối với du khách.

Ông Nguyễn Văn Dũng – Chủ tịch UBND TP. Hội An cho rằng: “Việc điều chỉnh hành vi, ứng xử trong hoạt động du lịch là cần làm, nhất là với Hội An, khi mà áp lực từ phát triển du lịch lên môi trường văn hóa, xã hội ngày càng gay gắt. Trước đây, khi tỉnh chưa ban hành Bộ quy tắc ứng xử trong du lịch thì Hội An đã chỉ đạo ngành văn hóa, du lịch, thương mại xây dựng những quy chế, quy định liên quan đến hoạt động du lịch gắn với kinh doanh trong khu phố cổ nhằm định hướng mối quan hệ giữa người dân với du khách cũng như trong quan hệ, ứng xử, mua bán,…”.

Quốc Hải