Ban quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Cù Lao Chàm cho biết, thời gian được phép khai thác cua đá trên đảo Cù Lao Chàm (xã Tân Hiệp – TP. Hội An) từ ngày 1/3 đến 31/7 hằng năm.

Cua đá Cù Lao Chàm là động vật biển nhưng sống ở rừng trong các hang hốc, gần các con suối với thức ăn là các loại lá cây, trái cây, côn trùng trong lớp mùn bề mặt.
Cua đá mất 15 – 16 năm để trưởng thành với kích thước mai tương ứng 7cm. Vào mùa sinh sản (tháng 8 – 12), mỗi con mái ôm khoảng 30.000 – 40.000 trứng (thực ra là ấu trùng), men theo các con suối di chuyển xuống mép biển để khảy ấu trùng vào nước biển. Sau 7 – 10 ngày; cua con bắt đầu hành trình ngược dòng theo các con suối trở về rừng và sinh sống cho đến khi thành thục.

Với đặc điểm vô cùng đặc biệt, cua đá Cù Lao Chàm được gọi là “cầu nối” giữa biển với rừng, đồng thời trở thành “sinh vật chỉ thị” cho chất lượng rừng, nguồn nước, phản ảnh sinh động, trực quan diễn thế các sinh cảnh trong mối liên kết từ rừng xuống biển tại Cù Lao Chàm.
Bà Tạ Thanh Thảo – Cán bộ Ban quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Cù Lao Chàm – Hội An cho biết, theo chương trình quan trắc cua đá vào năm 2023, số lượng tức thời giảm 33% so với năm 2021 (ước khoảng19.628 cá thể trưởng thành), trong đó khu vực Hòn Dài giảm nhiều nhất (72,4%). Số liệu cho thấy hiện trạng cua đá tại Cù Lao Chàm đang báo động.
Để bảo tồn loài cua đá, duy trì bảo vệ các hệ sinh thái đồng thời hướng đến sinh kế bền vững, nhiều năm qua, tại xã đảo Tân Hiệp đã vận hành mô hình “Cộng đồng khai thác và quản lý cua đá”.

Theo đó, quy trình khai thác, quản lý, tiêu thụ cua đá được quy định cụ thể. Chỉ có thành viên tổ cộng đồng mới được phép bắt cua; số lượng cua mỗi năm được phép khai thác do tổ cộng đồng quyết định dựa trên sự tư vấn của các nhà khoa học và sự giám sát của chính quyền địa phương. Thời gian được phép khai thác từ ngày 1/3 đến 31/7 hằng năm; kích thước mai cua tối thiểu được phép khai thác là 7cm, không khai thác cua mái đang mang trứng/bè. Tất cả cua khai thác về phải được trình báo tổ cộng đồng để đo kích thước, cân trọng lượng, kiểm tra các chỉ tiêu và tiến hành dán nhãn sinh thái trước khi bán./.
QUỐC HẢI


