Trồng dừa nước – Tour du lịch bền vững

Một chương trình tour dựa trên nền tảng bảo tồn nguyên vẹn nguồn tài nguyên thiên nhiên kết hợp các hoạt động hữu ích từ du khách và cộng đồng. Đó là tour trồng dừa nước tại Cẩm Thanh – Hội An.

Bài viết nhân Ngày Du lịch thế giới 27/9 năm nay với thông điệp “Du lịch bền vững – Cách thức để phát triển”.

Đó là một ngày đáng nhớ đối với chị Nguyễn Thanh Lan, một du khách đến từ Bắc Ninh. Chị cùng nhiều người bạn nước ngoài về tham quan phố cổ Hội An rồi đăng ký chương trình tour trồng dừa nước tại rừng dừa Bảy Mẫu – Cẩm Thanh.

“Rất nhiều cảm xúc khi tham gia tour này. Đời sống của người dân vùng sông nước thật yên bình. Đặc biệt, đặc biệt, tôi rất vui khi trực tiếp tham gia trồng dừa nước tại đây” – Chị Lan chia sẻ.

Khi tham gia tour du lịch trồng dừa nước, thuyền đưa du khách đến rừng dừa Bảy Mẫu – Cẩm Thanh, sát gần với cửa biển Cửa Đại và được giới thiệu về cây dừa trồng đầu tiên tại đây khoảng trên 200 năm trong môi trường nước lợ chua, mặn. Ban đầu, dừa được người dân địa phương trồng từng cụm nhỏ dọc theo các sông, mương, về sau phát triển thành rừng bạc ngàn. Hiện dừa nước được trồng phổ biến, tập trung chủ yếu ở thôn Thanh Tam Đông, Thanh Tam Tây, Thanh Nhứt, Vạn Lăng – Cẩm Thanh. Khi trồng dừa nước, người trồng sử dụng cây non và thời điểm trồng tốt nhất là lúc thủy triều đang ở mức trên đầu gối.

Du khách trải nghiệm thú vị tại vùng sông nước Cẩm Thanh- Ảnh: Quốc Hải

Trực tiếp tham gia trồng dừa nước trong vòng 30 phút, một du khách người Đan Mạch bày tỏ sự thích thú của mình bằng cách dùng xẻng tạo lỗ dưới bùn nước để bỏ cây dừa con xuống rồi dùng chân dậm cho chặt gốc. Xong đâu đó, vị khách kẹp một thanh tre cắm sâu xuống bùn đất để cột vào dừa con nhằm bảo vệ cây.

“Đây là lần đầu tiên tôi đến Việt Nam và tham gia chương trình tuyệt vời này. Việc làm của các bạn thật đặc biệt và tôi sẽ giới thiệu cho những người bạn của tôi tham gia tour trồng dừa nước này khi đến đây” – Du khách nói.

Cẩm Thanh là xã vùng ven biển, nằm cách trung tâm thành phố Hội An chừng 3km về phía Đông Nam. Với dạng địa hình ven biển, bị chia cắt bởi hệ thống sông rạch chằng chịt và là vùng đất nằm giữa nơi hợp lưu của hạ nguồn sông Thu Bồn, Đế Võng, Trường Giang, thường xuyên nhiễm mặn, đây là điều kiện thuận lợi cho hệ sinh thái rừng ngập mặn phát triển. Đặc biệt, một loại dừa nước sinh sôi nảy nở thành rừng dừa dọc khắp các bờ sông, mương, tạo nên màu xanh mát đặt trưng.

Cùng với sự phát triển của rừng dừa Bảy Mẫu, hệ sinh thái rừng ngập mặn ở Cẩm Thanh là môi trường thuận lợi cho nhiều loài thủy sản vùng cửa sông ven biển sinh sản và phát triển, đồng thời đây cũng là nơi ngăn gió, trú bão an toàn cho  tàu thuyền. Bằng sự tái tạo của tự nhiên, sự quan tâm phục hồi của cư dân địa phương, từ vài cây dừa, theo thời gian đã phát triển thành rừng dừa trù phú, tươi mát, trong lành của vùng sông nước. Rừng dừa Cẩm Thanh trước đây chỉ có diện tích chừng 7 mẫu, nên gọi là rừng dừa Bảy Mẫu. Đến nay, khu rừng này rộng hơn 84ha, chủ yếu được người dân chăm chút và trồng thêm khá nhiều.

Trần Văn Khoa hướng dẫn du khách trồng dừa nước- Ảnh: Quốc Hải

Nắm bắt được xu thế phát triển du lịch trong thời gian gần đây, loại hình du lịch làng quê sinh thái là lựa chọn của nhiều du khách khi đến Hội An, người dân địa phương đã bắt đầu làm du lịch theo các tour đường làng, đường thủy, chèo thuyền ngắm cảnh dừa nước, thăm làng nghề truyền thống, các sản phẩm được làm từ dừa,… Cẩm Thanh cũng từng bước khai thác lợi thế này để phát triển kinh tế du lịch, nâng cao đời sống của người dân địa phương. 

Riêng với tour trồng dừa nước,đây là một trong những sản phẩm nằm trong hoạt động của dự án “Sử dụng bền vững vùng đất ngập nước dừa nước Cẩm Thanh” do Trung tâm nghiên cứu Tài nguyên và Môi trường, Đại học Quốc gia Hà Nội phối hợp với UBND xã Cẩm Thanh và JackTran Tours tổ chức dưới sự tài trợ của tổ chức “Sáng kiến rừng ngập mặn cho tương lai – MFF” nhằm hướng đến cộng đồng trách nhiệm, nâng cao ý thức người dân, thúc đẩy hoạt động du lịch sinh thái địa phương theo hướng phát triển bền vững.

Tính đến nay, thông qua JackTran Tours, du khách  khắp nơi trên thế giới đã trồng được hơn 1 nghìn cây dừa nước trên các bãi bồi ở Cẩm Thanh, trong đó có hơn 500 cây phát triển tốt. Trần Văn Khoa – Giám đốc JackTran Tours Hội An cho biết, mới đây, thành phố đã có công văn cho phép JackTrần Tours trồng dừa nước tại một khu vực rộng lớn gần và trong Nhà máy xử lý nước thải Hội An tại xã thôn Cồn Nhàn –  Xã Cẩm Thanh. Dừa nước được trồng tại đây sẽ tạo thêm mảng xanh cho khu vực, giúp lọc nước sạch hơn, cùng với đó sẽ tạo ra các kênh mương mới để bơi thúng, phục vụ du lịch cộng đồng.

“Rất nhiều du khách ủng hộ, tham gia với mình. Mục đích là nâng cao được ý thực của cộng đồng. Hy vọng 5 năm, 20 năm sau, những cây dừa được du khách trồng như thế này sẽ giúp cho địa phương phát triển du lịch sinh thái một cách bền vững nhất.” – Trần Văn Khoa tin tưởng.

Có thể nói, việc đưa tour du lịch trồng dừa nước vào khai thác là một cách làm độc đáo, ý nghĩa, phù hợp với nguyên tắc thân thiện với môi trường, cộng đồng cùng hưởng lợi và phát triển du lịch bền vững./.

Quốc Hải