Thú vị du lịch học tập cộng đồng tại Hội An

Hiện nay, chương trình du lịch học tập cộng đồng tại TP. Hội An đã tạo nên một sản phẩm du lịch mới thú vị, đáp ứng các tiêu chí phát triển bền vững.

 Đạp xe tham quan đồng quê

Tour du lịch học tập ở Cẩm Thanh

Từ năm 2018 đến nay, tại xã Cẩm Thanh đã hình thành chương trình tour du lịch học tập do nhóm cộng đồng thực hiện thông qua dự án “Phát triển các mô hình sinh kế cộng đồng bền vững kết hợp du lịch sinh thái để thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, góp phần bảo vệ đa dạng sinh học và các hệ sinh thái tại Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm – Hội An” do Quỹ môi trường toàn cầu c(GEF)/ Chương trình phát triển của Liên hợp quốc (UNDP) tài trợ.

Ông Lê Nhương, nông dân Cẩm Thanh cho biết: “Bắt đầu tour, tôi đạp xe đưa du khách vào làng, đến thăm di tích lăng Trà Quân, giếng Chăm, miếu tổ nghệ Yến Thanh Châu nằm giữa cánh đồng lúa, rồi sang khu di tích mộ Thứ phi vua Quang Trung và các tướng Tây Sơn… Tour kết nối tham quan các di tích lịch sử văn hóa tại thôn Thanh Đông với các giá trị sinh thái làng quê sông nước cùng làng rau hữu cơ”.

Điều thú vị là chính nông dân địa phương trực tiếp hướng dẫn, giới thiệu và đưa đón du khách, học sinh, sinh viên bằng xe đạp quanh những cánh đồng, đường làng và bơi thuyền thúng trên sông Đò. Du khách tham gia trồng rau hữu cơ, khám phá đời sống sông nước, rừng dừa và tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường, nói không với túi ni lông, ly và ống hút nhựa…

Đến nay, cộng đồng 3 làng dừa, lúa và rau tại xã Cẩm Thanh được kết nối du lịch học tập; sinh kế của 10 hộ nông dân vườn rau được cải thiện nhờ thu nhập qua lượng rau thu hoạch và các hoạt động thuyết trình viên tại các buổi học, hướng dẫn canh tác, bơi thuyền thúng tại Sông Đò, hướng dẫn tham quan kết nối làng lúa, làng dừa, cũng như cùng gia đình dạy học nấu ăn cho du khách.

Khám phá rừng dừa nước Cẩm Thanh

Tháng 10/2024, Tổ hợp tác du lịch cộng đồng và bảo tồn nguồn lợi thủy sản Gò Hý – xã Cẩm Thanh cũng đã ra mắt với 36 thành viên cùng chung tay bảo vệ cảnh quan môi trường làng quê, bảo tồn nguồn lợi thủy sản, phát huy giá trị của nghề làm nhà tre, dừa Cẩm Thanh; bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử, qua đó tạo sản phẩm du lịch bền vững.

Theo Thạc sĩ Lê Ngọc Thảo – Trưởng Ban thư ký Khu sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm – Hội An, qua tour du lịch, hệ sinh thái nông nghiệp được bảo vệ, bảo tồn; diện tích vườn rau được mở rộng đồng thời diện tích vùng đệm với canh tác lúa cũng được áp dụng theo hướng hữu cơ. Hệ sinh thái rừng dừa nước Cẩm Thanh cũng được quản lý và sử dụng bền vững.

“Qua chương trình cũng kêu gọi du khách, những người có trách nhiệm với tài nguyên thiên nhiên, các di tích lịch sử văn hóa; giúp cho bà con phát triển du lịch mà không ảnh hưởng đến môi trường xung quanh” – Thạc sĩ Lê Ngọc Thảo nói.

Sinh viên cùng nông dân học tập

Lan tỏa

Từ năm 2016 đến nay, mô hình du lịch cộng đồng, du lịch học tập cộng đồng đã phát triển ở Hội An. Du lịch học tập cộng đồng đã trở thành một cách tiếp cận học tập thực tiễn của sinh viên trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng.

Tiến sĩ Chu Mạnh Trinh – Ban quản lý Khu Bảo tồn biển Cù Lao Chàm – Hội An cho biết, sinh viên cùng học với bà con là phương pháp tiếp cận phát triển cộng đồng dựa vào nội lực. Đây là một cách tiếp cận mềm mại, hữu hiệu, sinh động.

Ở Cẩm Thanh, sinh viên và bà con nông dân cùng trao đổi về nông nghiệp hữu cơ, sinh thái, quản lý rác thải, kỹ thuật, kỹ năng, câu chuyện về làm rau, làm lúa, làm vườn, về dạy học trong cộng đồng…

Học sinh tham gia trồng rau hữu cơ

Cùng với việc tham quan, học tập, trải nghiệm, sinh viên, học sinh, các đoàn nghiên cứu cùng chia sẻ các câu chuyện bảo tồn, gìn giữ và phát huy các giá trị tài nguyên thiên nhiên, văn hóa. Với công cụ kết nối nguồn lực, sinh viên được học tập từ thực tiễn, từ tri thức, kinh nghiệm, tình cảm của nông dân, ngư dân; cùng với bà con thảo luận và xây dựng các ý tưởng dự án.

Theo bà Nguyễn Thị Thu Huyền – Điều phối viên Quốc gia UNDP, du lịch học tập cộng đồng bắt đầu bằng những nỗ lực gắn kết cộng đồng với công tác bảo tồn biển tại Cù Lao Chàm, bảo vệ môi trường, gìn giữ tài nguyên thiên nhiên và các hoạt động sản xuất nông nghiệp hữu cơ, sinh thái, sau đó lan tỏa đến Cẩm Thanh, Cẩm Kim (TP.Hội An); xã Hòa Bắc (Hòa Vang, TP.Đà Nẵng); Lý Sơn, Sa Huỳnh (Quảng Ngãi)…

“Du khách tham gia tour du lịch học tập cộng đồng chiếm khoảng 10 – 15% tổng lượng du khách đến các điểm này. Mô hình kiến nghị các giải pháp nhằm tăng cường nâng cao năng lực cộng đồng, trong đó có quản trị và quản lý sinh quyển nhằm tăng cường tính thích ứng của công tác bảo tồn với cộng đồng địa phương” – bà Nguyễn Thị Thu Huyền nói./.

QUỐC HẢI