Du lịch Cẩm Thanh bước đầu được khơi dậy dựa vào tiềm năng sinh thái, mở ra nhiều cơ hội, điều kiện để người dân phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập nhưng cũng đang để lại những quan ngại, đáng lo.
Rừng dừa Bảy mẫu xã Cẩm Thanh nằm ở hạ lưu sông Thu Bồn – nơi “con sông xuôi về gặp biển” vốn bao đời nay luôn trong xanh, mát mẻ. Thời gian gần đây, rừng dừa trở thành điểm đến yêu thích của đông đảo du khách trong và ngoài nước. Nhịp sống yên bình của đất và người vùng sông nước nơi này vì vậy cũng trở nên sôi động, xôn xao hơn hẳn!
Rừng dừa Cẩm Thanh rộng hơn 80ha, hiện còn lưu giữ nhiều nét đặc thù với hệ sinh thái vùng ngập mặn “cửa sông-ven biển”, có nhiều cồn bàu bao bọc. Dừa mọc 2 bên bờ sông lạch thành rừng, quanh năm xanh tốt, vừa tạo nên vẻ đẹp thơ mộng, hữu tình vừa tạo thành địa thế hiểm trở. Vì vậy nơi đây từng là căn cứ địa vững chắc của phong trào cách mạng Hội An, Quảng Nam, được công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh. Kề cận quanh rừng dừa còn có các làng nghề truyền thống như: tre – dừa nước, câu cá mập, câu mực khơi, nuôi tôm, nuôi cá và nhiều nét đẹp văn hoá làng, vạn còn lưu giữ khá phong phú… Đó là tiềm năng, lợi thế hơn hẳn các địa phương khác để phát triển du lịch sinh thái kết hợp với du lịch cộng đồng. Ông Nguyễn Hùng Linh – Phó Chủ tịch UBND xã Cẩm Thanh cho rằng, phát triển du lịch sinh thái ở Cẩm Thanh là hướng đi để người dân được hưởng lợi từ nguồn lực tại chỗ.
Du khách xem chài lưới trên sông khi tham quan rừng dừa Bảy mẫu Cẩm Thanh- Ảnh: Đỗ Huấn
Những năm gần đây, hình ảnh và thương hiệu du lịch sinh thái – văn hóa Cẩm Thanh dần được nhiều du khách trong và ngoài nước biết đến. Một số doanh nghiệp, đơn vị kinh doanh du lịch trong và ngoài thành phố đã về đây, phối hợp cùng cư dân địa phương tổ chức các tour du lịch khám phá rừng dừa, trải nghiệm đời sống cư dân vùng sông nước, tìm hiểu các giá trị văn hoá, ẩm thực và sản xuất nông – ngư nghiệp cả nội vùng Cẩm Thanh. Mảnh ruộng, con thuyền, đàn trâu, ao cá… vốn gắn bó thân thiết thường ngày giờ tiếp tục đồng hành cùng người dân làm nên các “sản phẩm” đầy thích thú đối với khách ngoại quốc. Nhiều du khách tỏ ra rất khoái chí khi được trải nghiệm bơi thuyền thúng, bắt tôm, cá với các loại lưới, chài cùng những người dân chân chất, thiệt thà.“Cảm nhận của chúng tôi trở lại lần thứ 2 này là thấy mọi việc thú vị hơn rất nhiều. Chúng tôi thấy mình như là người Việt Nam thực sự vì được trải nghiệm đời sống của người dân ở đây thân thiện và an toàn…”, du khách người Anh nói
Du lịch Cẩm Thanh trong một thời gian ngắn đã phát triển đột biến, tạo nên nhịp điệu xôn xao, náo nhiệt. Từ sức hút và lan tỏa của rừng dừa đến nội vùng mảnh vườn, đồng ruộng…, toàn xã hiện có 50 cơ sở dịch vụ lưu trú (bao gồm cả khách sạn – khu nghỉ dưỡng, biệt thự, homestay) đang hoạt động với 642 phòng, bình quân ngày khách lưu trú 2,5 ngày. Dịch vụ nhà cho người nước ngoài thuê cũng phát triển lên hơn 90 nhà. Phương tiện thuyền, thúng cũng tăng nhanh không tưởng với gần 900 chiếc và khoảng 450 hộ dân tham gia vận chuyển khách, chủ yếu tập trung tại thôn Vạn Lăng, thôn Thanh Tam Đông và thôn Cồn Nhàn… Doanh thu từ vận chuyển khách du lịch cũng tăng mạnh, bình quân mỗi ngày thu nhập mỗi người đạt từ 150.000 đồng đến 200.000 đồng. “Từ khi có du lịch thì người dân ở đây rất đỡ về mặt kinh tế. Về đời sống rất ổn định. Có ngành du lịch trước mắt đã tạo điều kiện cho người dân. Thường thường người dân có việc làm thì phải đúng độ tuổi nhưng bơi thúng như thế này thì không cần lắm, miễn răng có sức khỏe người dân bơi bình thường, thu nhập ổn định cho cuộc sống”, chị Lê Thị Mai – chủ hộ kinh doanh ở thôn Vạn Lăng bộc bạch.
Rừng dừa Cẩm Thanh thu hút ngày càng đông du khách đến tham quan, khám phá- Ảnh: Đỗ Huấn
Thực hiện Nghị quyết của HĐND tỉnh Quảng Nam về việc thống nhất cho Hội An thực hiện phương án bán vé tham quan di tích lịch sử – văn hóa rừng dừa nước Cẩm Thanh (với mức 30 ngàn đồng/1 vé), từ tháng 12/2017, UBND thành phố đã chỉ đạo UBND xã Cẩm Thanh triển khai phương án thực hiện chủ trương này nhằm tạo nguồn lực và điều kiện cần thiết để Cẩm Thanh tập trung đẩy mạnh phát triển du lịch – dịch vụ và thương mại trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong thời gian tới, trong đó du lịch sinh thái gắn với du lịch cộng đồng được xác định là hướng phát triển chủ đạo. Trong 6 tháng đầu năm nay, Cẩm Thanh đã đón hơn 300.000 lượt khách tham quan với doanh thu bán vé gần 9 tỷ đồng. Bình quân một ngày Cẩm Thanh đón trên 1.700 lượt khách. Tuy chỉ kiểm soát khoảng 70% số lượng khách đến tham quan mua vé nhưng bước đầu đã tạo được những chuyển biến tích cực trong nhận thức của cộng đồng, của các hãng lữ hành du lịch cũng như du khách trong nước và quốc tế. Từ nguồn thu này, chính quyền địa phương đã đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, hoàn thiện một số hạng mục công trình như bãi giữ xe, hệ thống nhà vệ sinh phục vụ du khách, mở rộng đường giao thông, khơi thông mương lạch, lắp đặt hệ thống camera theo dõi, giám sát để kịp thời phát hiện và có hướng xử lý nghiêm đối với các trường hợp vi phạm thu gom và xử lý rác thải… Tổ vệ sinh môi trường của Ban quản lý du lịch địa phương (gồm 4 người) hoạt động thường xuyên hằng ngày trên sông để đảm bảo môi trường thông thoáng theo tuyến và theo các khu vực trọng điểm về lượng khách đến. Chị Nguyễn Thị Lý – thành viên Tổ vệ sinh môi trường Khu du lịch Rừng dừa trao đổi: “Minh chở khách tham quan du lịch, mình phải nhìn nhận được về môi trường, nhận thức về môi trường cho nên trong các buổi họp của địa phương tôi cũng hay nói về môi trường để bà con cùng nhận thức ra và làm xanh sạch đẹp hơn dòng sông, làm cho rừng dừa tự tin hơn”.
Những kết quả bước đầu là đáng khích lệ nhưng vẫn còn nhiều quan ngại, đáng lo. Sự phát triển mang tính tự phát và “quá nóng” đã làm ảnh hưởng đến trật tự an toàn, môi trường và cảnh quan sinh thái vùng quê đặc thù cũng như đặt ra nhiều áp lực cho công tác bảo tồn đa dạng sinh học, sự phát triển bền vững của vùng cửa sông ven biển Cửa Đại – Hội An.Chính quyền thành phố, xã Cẩm Thanh và các ngành có liên quan cần có kế hoạch chấn chỉnh, tăng cường quản lýđể phát triển du lịch Cẩm Thanh một cách bền vững theo đúng hướng du lịch sinh thái.
Đỗ Huấn