Cần phối hợp quản lý mô hình homestay

“Phải nâng cao trách nhiệm phối hợp giữa các ngành, địa phương trong công tác quản lý. Sự phát triển homesaty có nhiều vấn đề phức tạp cho nên chúng ta vừa làm vừa rút kinh nghiệm để từng bước điều chỉnh cho sản phẩm đạt chất lượng tốt hơn” – Ông Nguyễn Văn Sơn – Phó Chủ tịch UBND thành phố, nói.

Nỗ lực quản lý

Theo thống kê của Sở VH-TT&DL, tính đến năm 2017, trên địa bàn tỉnh có khoảng 270 homestay, tập trung nhiều nhất ở Hội An. Đến cuối tháng 10 năm ngoái, tại Hội An đã có 256 cơ sở homestay với hơn 1.011 phòng lưu trú đang hoạt động. Ngoài ra, còn có 66 cơ sở với 263 phòng đã có chủ trương nhưng chưa hoạt động, nâng tổng số homestay trên địa bàn thành phố lên con số 322 cơ sở với 1.274 phòng. Các cơ sở này tập trung ở hầu hết xã, phường trên địa bàn thành phố, trong đó nhiều nhất là Cẩm Châu và ít nhất là Thanh Hà.

Để quản lý,tháng 10 năm 2014, UBND thành phố Hội An đã ban hành Quy định tạm thời về quản lý các hoạt độngkinh doanh lưu trú theo loại hình nhà ở có phòng cho khách du lịch thuê – homestay.

Theo đó, đối tượng được tổ chức kinh doanh homestay là hộ gia đình, ít nhất có từ 2 thế hệ trở lên, hiện đang sinh sống, có hộ khẩu thường trú tại ngôi nhà dự kiến đưa vào kinh doanh homestay, được UBND địa phương xác nhận đảm bảo tiêu chuẩn về gia đình văn hóa, quan hệ tốt với láng giềng, chấp hành tốt các quy định của nơi cư trú;các thành viên trong gia đình không ai có tiền án, tiền sự hoặc mắc các tệ nạn xã hội nhưng chưa đến mức xử lý hình sự.

Thành phố ưu tiên, khuyến khích các ngôi nhà có kiểu dáng kiến trúc truyền thống nông thôn, nhà vườn, nhà có sân vườn, nhà có các điều kiện tổ chức các hoạt động sản xuất, làm việc của gia đình. Hộ gia đình tự quyết định giá dịch vụ tại cơ sở và đăng ký, niêm yết công khai theo quy định. Giá cho thuê phòng lưu trú không được thấp hơn mức giá sàn hiệp thương được công nhận.

Một cơ sở homestay ở Hội An- Ảnh: Quốc Hải

Liên quan đến vấn đề giá, ông Đinh Hùng – Trưởng Phòng Tài Chính – Kế hoạch thành phố, cho biết: “Chúng ta nên thành lập Hiệp hội, còn giá cả là do thị trường và do cơ sở kinh doanh đăng ký kê khai. Chúng ta chỉ hậu kiểm chứ không thể đưa ra mức giá quy định được. Vấn đề là khi chúng ta kiểm tra, cơ sở kinh doanh không kê khai giá thì chúng ta xử lý”.

Cùng với những điều kiện về cơ sở vật chất để kinh doanh, thành phố cũng quy định điều kiện về số lượng phòng được đón khách lưu trú. Mỗi homestay chỉ được phép có tối đa là 5 phòng đón khách đã được đăng ký, đánh số, đưa vào sơ đồ, thẩm định và được cấp có thẩm quyền cho phép ngoài các tiện nghi dành cho gia đình sử dụng. Chủ cơ sở homestay phải đăng ký và phổ biến các hình thức và nội dung, thời gian sinh hoạt, hoạt động tại gia đình để tạo điều kiện cho khách trải nghiệm và tham gia đời sống sinh hoạt của người dân. Các chủ homestay có trách nhiệm phối hợp liên kết tổ chức chuỗi các hoạt động du lịch văn hóa nhằm làm phong phú và giúp cho khách có nhiều trải nghiệm hơn.

Thành phố cũng quy định tuyến đường, khu vực được phép tổ chức kinh doanh homestay là tuyến đường được quy định theo kế hoạch phát triển mạng lưới homestay do UBND thành phố phê duyệt định kỳ. Về quy định này, ông Lê Văn Bình – Trưởng Phòng Thương mại – Du lịch Hội An, nói: “Quy hoạch sau này nên quy định khu vực cho phép hay không cho phép phát triển homestay cụ thể. Vì vậy, chúng ta đang chờ tỉnh ban hành quy chế quản lý.”

Quy chế chính thức

Có thể thấy, “Quy định tạm thời về quản lý các hoạt độngkinh doanh lưu trú theo loại hình nhà ở có phòng cho khách du lịch thuê – homestay” ban hành từ năm 2014 đã tạo cơ sở để quản lý loại hình du lịch này. Tuy nhiên, trong quá trình hoạt động, sự phát triển “nóng” của homestay đã nảy sinh rất nhiều vấn đề, trong đó, đặc biệt là công tác quản lý.

Ngày 2 tháng 11 năm 2017, UBND tỉnh Quảng Nam đã ban hành Quy chế hoạt động kinh doanh nhà ở có phòng cho khách du lịch thuê – homestay trên địa bàn. Quy chế ra đời rất kịp thời nhằm tăng cường sự quản lý nhà nước, đưa hoạt động homestay đi vào nền nếp và chuyên nghiệp.

Cơ sở hoạt động homestay phải đảm bảo nhiều quy định về môi trường- Ảnh: Quốc Hải

Theo quy định của tỉnh, chủ kinh doanh phải có hộ khẩu hoặc đăng ký thường trú và đang sinh sống tại ngôi nhà kinh doanh homestay; đảm bảo các tiêu chuẩn gia đình văn hóa; diện tích khu đất phù hợp để bố trí không gian sân vườn, cây xanh; mỗi homestay không có quá 5 phòng và mỗi phòng không có quá 4 người; diện tích phòng ngủ, phòng vệ sinh và phòng tắm theo tiêu chuẩn quốc gia hiện hành về nhà ở có phòng cho khách du lịch thuê; người quản lý hoặc chủ hộ phải qua lớp tập huấn về lưu trú du lịch, giao tiếp ứng xử, an ninh, an toàn, phòng chống cháy nổ, bảo vệ môi trường, an toàn thực phẩm, am hiểu văn hóa, tự nhiên địa phương. Ngoài ra, quy định cũng khuyến khích ngôi nhà hoạt động homestay có kiến trúc đặc trưng nông thôn, nhà vườn, có tổ chức các hoạt động sản xuất kinh doanh nghề truyền thống; sử dụng nguyên liệu, vật dụng thân thiện với môi trường; hộ gia đình có 2 thế hệ cùng sinh sống trở lên.

Đặc biệt, quy chế cũng quy định chủ homestay phải có trách nhiệm thông báo cho khách về phong tục, tập quán địa phương và các hành vi ứng xử phù hợp; tổ chức hoặc phối hợp liên kết tổ chức các hoạt động giúp khách trải nghiệm đời sống sinh hoạt, phong tục, các hoạt động sản xuất, kinh doanh, hướng dẫn du khách tham quan các tài nguyên văn hóa, thiên nhiên, các hoạt động có tính tương tác giữa cộng đồng địa phương và du khách,… 

Đây là lần đầu tiên tỉnh ban hành quy chế về quản lý hoạt động homestay. Quy chế ra đời hướng đến 2 mục tiêu chính là bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa bản địa và tạo điều kiện cho người dân hoạt động kinh doanh homestay được thuận tiện hơn. Nét mới của quy chế là giao trách nhiệm quản lý về cho các địa phương, sau đó địa phương sẽ báo cáo về Sở VH-TT&DL. Điều này cơ quan chức năng cũng như người dân thoải mái hơn, nhất là trong công tác kiểm tra kiểm soát, vì mỗi lần tỉnh đi kiểm tra phải thành lập đoàn liên ngành đông đảo, trong khi các homestay chỉ có vài phòng sẽ gây ra nhiều bất tiện.

Có thể thấy, việc quy hoạch, phát triển homestay là hướng đi đúng của ngành du lịch. Tuy vậy, không phải tất cả homestay đều hoạt động hiệu quả và đúng tiêu chí, quy định ban đầu. Nhiều vấn đề tiêu cực liên quan đến homestay đã diễn ra trong một thời gian dài, nhất là tại Hội An như làm ăn chụp giật, phá giá, cạnh tranh không lành mạnh; không ít cơ sở homestay dần biến thành nơi lưu trú rẻ tiền cho khách, xa dần chức năng là nơi để khách trải nghiệm các giá trị văn hóa địa phương. Nếu có hoạt động trải nghiệm cũng chỉ chủ yếu tổ chức cho khách tham quan đến các điểm tham quan trong phố như một tour du lịch thông thường.

Trong kế hoạch phát triển mạng lưới lưu trú nói chung và homestay nói riêng giai đoạn 2017 – 2020, thành phố sẽ tăng cường công tác quản lý và cấp phép đối với loại hình homestay; tập trung ưu tiên phát triển mạng lưới theo vùng, theo khu vực nhằm tạo điều kiện cho người dân phát triển kinh tế và đa dạng hóa các sản phẩm du lịch, đáp ứng nhu cầu trải nghiệm các giá trị văn hóa, đời sống người dân Hội An cho du khách.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Văn Sơn – Phó Chủ tịch UBND thành phố, để xây dựng loại hình dịch vụ homestay như là một sản phẩm đặc trưng của Hội An, các cấp, các ngành, địa phương và cộng đồng cần phải chung tay xây dựng với những kế hoạch, giải pháp cụ thể. “Phải nâng cao trách nhiệm phối hợp giữa các ngành, địa phương trong công tác quản lý. Sự phát triển homesaty có nhiều vấn đề phức tạp cho nên chúng ta vừa làm vừa rút kinh nghiệm để từng bước điều chỉnh cho sản phẩm đạt chất lượng tốt hơn.”

Có thể khẳng định, việc UBND tỉnh ban hành kế hoạch, quy định về quản lý homestay là bước đi cần thiết trong thời điểm hiện tại nhằm đưa hoạt động homestay đi vào nền nếp, chuyên nghiệp, đúng với tiêu chí, mục tiêu ban đầu đề ra, để homesaty không chỉ là một loại hình lưu trú mà còn là sản phẩm du lịch đúng nghĩa, góp phần quảng bá, giới thiệu điểm đến Hội An./.

Quốc Hải

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *