“Thành phố chuyển hóa từ văn minh sang văn hóa”

Hội đồng tuyển chọn đồ án quy hoạch chung thành phố Hội An đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã trao giải B cho đồ án quy hoạch của liên doanh tư vấn Công ty Nikken Sekkei Civil Engineering Nhật Bản – Văn phòng tư vấn và Chuyển giao Công nghệ Xây dựng – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội. Ý tưởng quy hoạch chủ đạo của đồ án với tầm nhìn tương lai xây dựng Hội An thành “Thành phố chuyển hóa từ văn minh sang văn hóa”.

Trình bày trước Hội đồng tuyển chọn, KTS Masafumi Tanaka – Công ty Nikken Sekkei Civil Engineering Nhật Bản, nhấn mạnh, Hội An là đô thị có cấu trúc cụm và ẩn trong đó bề dày lịch sử. Các khu vực chính cấu thành nên đô thị như khu vực di sản văn hóa thế giới mà trung tâm là khu phố cổ, khu vực resort ven bờ biển, khu vực sinh thái phía Đông thành phố, khu vực nhà ở phía Tây đều có sự phát triển rực rỡ.

KTS Masafumi Tanaka trình bày đồ án trước Hội đồng- Ảnh: Quốc Hải

Tuy nhiên, vùng sinh hoạt của người dân địa phương nằm ở giữa các khu vực, vùng đất trống lại mang bộ mặt “phía sau” đối với khu vực “mặt tiền” phát triển, tiềm năng chưa được phát huy. Vì thế, tư vấn giải bài toán cấu trúc đô thị cụm tạo không gian “phía sau” để tái thiết.

Cùng với việc giữ gìn, tôn tạo bộ mặt “phía trước” là khu di sản văn hóa thế giới với các giá trị văn hóa vật thể, phi vật thể, các giá trị cảnh quang tự nhiên, đồ án hướng đến cải biến cấu trúc đô thị “phía sau” một cách triệt để đồng thời thực hiện các tác động đô thị tinh tế, thu hút các hoạt động đa dạng vào khu vực ranh giới ở giữa các cụm, qua đó thúc đẩy xây dựng đô thị phát triển bằng nguồn lực nội tại và xây dựng đô thị Hội An phải lưu giữ tối đa các “nét riêng” hiện nay.

Mô hình thành phố “Phát triển thông minh – Du khách sáng tạo”- Ảnh: Quốc Hải

Bằng việc dung hòa giữa “mặt tiền và “phía sau” của đô thị, du lịch và cuộc sống thường nhật, đô thị Hội An sẽ trở thành một thực thể hữu cơ. Phong cảnh ghép của nhiều con người, của đa dạng các hoạt động ở khắp mọi nơi khớp lại với nhau và các trải nghiệm đô thị diễn ra ở đó chính là tư chất đòi hỏi phải có một đô thị du lịch trong tương lai. Đó là hình ảnh một đô thị du lịch tương lai của Hội An – “Thành phố “Phát triển thông minh – Du khách sáng tạo” mà liên doanh tư vấn của Công ty Nikken Sekkei Civil Engineering Nhật Bản – Văn phòng tư vấn và Chuyển giao Công nghệ Xây dựng – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội đề xuất.

Tuy nhiên, một số thành viên của Hội đồng tuyển chọn đã ra đặt vấn đề là khi xây dựng đô thị du lịch Hội An, tính liên kết các vùng di sản, các yếu tố bờ biển, Cù lao Chàm, vấn đề biến đổi khí hậu được đề cập trong đồ án như thế nào?. Thế nào là thành phố “Phát triển thông minh – Du khách sáng tạo”?,…

Trả lời câu hỏi này, KTS Masafumi Tanaka cũng cho rằng, tính liên kết vùng là tất yếu, riêng phát triển du lịch Cù Lao Chàm phải theo hướng trải nghiệm những giá trị sinh quyển và sinh hoạt cộng đồng, hạn chế lượng du khách ra đảo và không nên cho các doanh nghiệp phát triển các loại hình lưu trú, nghỉ dưỡng quy mô lớn.

Kinh nghiệm quy hoạch của đơn vị tư vấn là làm thế nào phải tạo cho được văn hóa cho mỗi khu quy hoạch, chính những giá trị văn hóa sẽ tạo nên “nét riêng” của nó. “Trong khi Hội An là nơi có nhiều giá trị văn hóa di sản nổi bật toàn cầu, chính vì thế, vấn đề mà tư vấn quan tâm chính là những yếu tố văn minh chuyển hóa như thế nào trong văn hóa Hội An. Từ đó, ý tưởng chủ đạo của đồ án quy hoạch Hội An với tầm nhìn tương lai thành “Thành phố chuyển hóa từ văn minh sang văn hóa” – KTS Masafumi Tanaka nói.

Ghi nhận những ý tưởng sáng tạo mà đơn vị tư vấn Công ty Nikken Sekkei Civil Engineering Nhật Bản – Văn phòng tư vấn và Chuyển giao Công nghệ Xây dựng – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội đề xuất, PGS.TS. Đặng Văn Bài – Phó Chủ tịch Hội di sản văn hóa Việt Nam, thành viên Hội đồng tuyển chọn, cho hay: “Ý tưởng quy hoạch hướng tới bảo tồn nguyên vẹn những giá trị trường tồn của đô thị di sản và môi trường sinh thái Hội An đồng thời đưa ra một số gợi ý để khai thái tài nguyên, tiềm năng, tạo thành động lực cho phát triển từ các cụm đô thị “phía sau” – hay nói cách khác là bên ngoài và xung quanh khu Đô thị cổ hiện nay”.

Quốc Hải