Khu Bảo Tồn Biển Cù lao Chàm: Báo động khai thác hải sản trái phép (Bài 1: Vật lộn trên biển)

Tình trạng khai thác hải sản trái phép trong Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm – Hội An diễn ra với tần suất ngày càng tăng. Việc điều chỉnh phân vùng chức năng, mở rộng vùng bảo vệ nghiêm ngặt để bảo vệ các hệ sinh thái rạn san hô, thảm cỏ biển, nguồn lợi hải sản và môi trường tại Cù Lao Chàm là vô cùng cấp thiết.

Vật lộn trên biển

Lực lượng chức năng đã phải “vật lộn” trên biển để xử lý hàng loạt trường hợp khai thác hải sản trái phép trong Khu bảo tồn biển Cù lao Chàm diễn ra mỗi ngày.

Chống đối

10 giờ đêm, chúng tôi theo lực lượng tuần tra của Ban quản lý Khu bảo tồn biển Cù lao Chàm lên tàu từ Âu Thuyền chạy xuống hướng thôn Bãi Hương. Trên máy bộ đàm, Tổ tuần tra cộng đồng thôn Bãi Hương cho biết có một tàu làm nghề lưới vây đang đáng bắt trái phép gần Hòn Tai, nằm trong vùng bảo vệ nghiêm ngặt của Khu Bảo tồn biển, gồm các điểmĐá Đen, Mũi Cạy, Hục Thùng.

Bươn ra chừng 20 phút, chúng tôi đã nhìn thấy hàng chục chiếc đèn của  tàu đánh bắt hắt sáng cả một vùng. Nhác thấy ca nô của Đội tuần tra, đèn vụt tắt, bóng đêm trùm xuống mặt biển mênh mông.

Vài phút tiếp cận tàu QNa 05475TS, mọi thứ diễn ra hấp tấp. Sóng nhấp nhô và con tàu nghiêng hẳn về một bên do 10 bạn nghề trên tàu cố kéo nhanh mẻ lưới lên. Qua ánh đèn pin của lực lượng tuần tra, bầy cá mắc lưới quẫy mạnh đến mức phát sáng trắng. Tiếng loa tay “Yêu cầu tàu đánh bắt ngừng mọi hoạt động để chúng tôi thực hiện chức trách !” như sợi dây neo giữ chiếc ca nô tuần tra nhỏ xíu với chiếc tàu đánh bắt trái phép này.

5 cán bộ của tổ tuần tra, trong đó có 2 chiến sĩ Biên Phòng lên tàu QNa 05475TS yêu cầu chủ tàu xuất trình giấy tờ liên quan nhưng chủ tàu nói dằng là “Không có !”. Sau một lúc, 8 thành viên của Tổ tuần tra cộng đồng thôn Bãi Hương cũng áp sát con tàu, yêu cầu thực hiện các thủ tục quy định khi đánh bắt trái phép trong vùng bảo vệ của Khu Bảo tồn biển nhưng vẫn không có sự hợp tác.

Tàu QNa 05475TS đánh bắt trái phép trong Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm

Chủ tàu khai thác bằng nghề lưới vây kết hợp ánh sáng này là ông Huỳnh Thanh Bích, trú tại huyện Thăng Bình – Quảng Nam và 10 bạn nghề không những không tuân theo những qui định, chế tài của lực lượng tuần tra mà còn có hành vi chống đối. Họ đã bỏ cả tàu và phương tiện nhảy xuống biển rồi lên thúng qua một tàu đánh bắt khác gần đó. 20 phút sau, tất cả bạn nghề đều quay trở lại nhưng vẫn không thực hiện yêu cầu cho tàu chạy vào để tạm giữ.

Trong tình hình hai bên dằng co hơn cả tiếng đồng hồ, ông Mai Xinh – Đội Trưởng Đội tuần tra phải điện thoại xin tăng cường thêm lực lượng Biên Phòng. Chiếc canô nhanh chóng quay lại khu vực Bãi Làng để đón thêm 4 chiếc sĩ Biên Phòng ra hiện trường. Lúc đó, chủ tàu QNa 05475TS mới chấp nhận bị lai dắt vào Âu Thuyền. Chúng tôi cùng quay trở lại điểm xuất phát thì đã gần 2 giờ sáng.

“Chỉ trong hai tháng trở lại đây, tình hình vi phạm khai thác thủy hải sản trong Khu Bảo tồn biển Cù Lao Chàm diễn ra khá thường xuyên và phức tạp, phải kể đến là trường hợp của các phương tiện có công suất lớn như lặn đêm, lưới vây,… Trong đó, đặc biệt nghiêm trọng là trường hợp này và trường hợp của ông Phạm Quốc Hùng, chủ tàu QNa00595TS, trú tại xã Tam Hải – Huyện Núi Thành, khi bị phát hiện đánh bắt trái phép đã bỏ các thiết bị lặn như dây lặn, ống thở để chạy trốn lực lượng chức năng. Theo số liệu của các đợt tuần tra trước thì ông Hùng đã vi phạm nhiều lần trước đó.” – Ông Mai Xinh, nói.

Xử lý

Căn cứ theo điều 6 Nghị định 41/2017/NĐ-CP bổ sung, sửa đổi một số điều của Nghị định 103/2013/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính hoạt động thủy sản, lực lượng chức năng đã xử phạt hành chính đối với các đối tượng trên. Ông Phạm Quốc Hùng nhận mức phạt 2.000.000 đồng và ông Huỳnh Thanh Bích bị phạt 6.000.000 đồng cho các hành vi vi phạm khai thác thủy sản trái phép trong vùng cấm Khu Bảo tồn biển Cù Lao Chàm.

Từ đầu năm đến nay, Phòng tuần tra, kiểm soát của Ban quản lý Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm đã phối hợp với lực lượng Công An xã Tân Hiệp và Biên Phòng Cù Lao Chàm triển khai hơn 150 lượt tuần tra, tăng hơn gấp đôi lượt tuần tra so với cùng kỳ năm ngoái.

“Số lượt tuần tra tăng gấp đôi vì việc đánh bắt trái phép trong Khu bảo tồn biển diễn ra hằng đêm. Chúng tôi đã phải “vật lộn” trên biển nhưng vụ việc không giảm đi do hải sản đánh bắt ở đây chủ yếu là để phục vụ du lịch, bán được giá” – Ông Mai Xinh, cho biết thêm.

Lực lượng tuần tra xử lý một tàu hành nghề lưới vây trái phép

6 tháng trước, Phòng đã phát hiện 47 trường hợp vi phạm, tăng hơn 20 trường hợp so với cùng kỳ năm 2017. Đặc biệt, chỉ trong tháng 6 năm 2018 đã phát hiện 21 trường hợp vi phạm, chủ yếu là khai thác bằng nghề lưới kéo (giã cào) 6 trường hợp, 17 trường hợp lặn trong vùng cấm, 9 trường hợp khai thác bằng lưới vây, 6 trường hợpthả lưới trong vùng cấm, 3 trường hợp khai thác tôm hùm trong mùa cấm,… Cùng với các đơn vị phối hợp, Phòng đã tham mưu phạt tiền 36 trường hợp hơn 80 triệu đồng, cảnh cáo 5 trường hợp, nhắc nhở 2 trường hợp.

Đáng lưu ý là số lượt vi phạm của ngư dân xã đảo Tân Hiệp cũng có dấu hiệu tăng. Cụ thể, trong 45 trường hợp vi phạm đã có 10 trường hợp vi phạm do người dân địa phương, đó là các trường hợp lặn và thả lưới trong vùng cấm. Giữa tháng 9 vừa qua, lực lượng tuần tra đã xử lý ông Phạm Thanh Hải, là người dân  trú tại thôn Bãi Làng, xã Tân Hiệp đồng thời là thành viên của tổ xe ôm tự quản do khai thác hải sản trong vùng cấm.

Hiện hoạt động khai thác và mua bán Trai Tai Tượng, Bàn Mai cũng xuất hiện trở lại trong Khu bảo tồn biển nhằm phục vụ nhu cầu ăn uống của người dân và du khách trong mùa du lịch cao điểm. Đây là hai trong những đối tượng mục tiêu cần bảo vệ và đã được đưa vào danh sách những loài cấm khai thác, đánh bắt trên đảo.

“Vùng biển Cù Lao Chàm là ngư trường phong phú, giàu tiềm năng của khu vực miền Trung, không thể tránh khỏi sự khai thác trái phép của các đối tượng từ bên ngoài. Tuy nhiên, khai thác thủy sản trong vùng bảo vệ nghiêm ngặt là hành vi ảnh hưởng nghiêm trọng đến đa dạng sinh học, nguồn lợi thủy sản trong Khu Bảo tồn biển. Vì lợi ích, các tàu thuyền tổ chức đánh bắt bất chấp với nhiều hình thức, trong khi lực lượng tuần tra thì quá mỏng.” – Ông Nguyễn Văn Vũ – Trưởng Phòng Nghiên cứu và Hợp tác quốc tế – Ban quản lý Khu Bảo tồn Biển Cù Lao Chàm, cho biết.

Quốc Hải

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *