Hội An đang đối mặt trước vấn nạn và chịu nhiều áp lực về sự quá tải giao thông. Giải được bài toán khó này mới tạo được sự thông thoáng cho hành trình phát triển của thành phố.
Cảnh ùn ứ phương tiện giao thông trên đường Hùng Vương (phường Cẩm Phô)- Ảnh: Đỗ Huấn
“Hội An đất chật người đông”, diện tích tự nhiên không lớn (chỉ hơn 60 km2, bán kính khoảng 5 – 10 km), mật độ dân số khoảng 1500 người – 2000 người/km2 nay lại càng quá tải bởi sự tăng nhanh về các phương tiện tham gia giao thông. Trong khoảng thời gian cùng kỳ này năm trước, người dân trong thành phố đã sắm mới thêm 4000 chiếc xe máy và hơn 800 chiếc ô tô các loại. Theo số liệu ước chừng (chưa thật đầy đủ), hiện toàn thành phố có khoảng 30.000 xe mô tô, xe gắn máy đăng ký lưu hành; hơn 500 chiếc ô tô của các tổ chức kinh tế, trung tâm lữ hành, khách sạn, khu nghỉ dưỡng… tham gia vận chuyển khách cùng hàng trăm đầu xe của các hãng taxi trong và ngoài thành phố đang hoạt động liên tục cả ngày lẫn đêm. Đó là chưa kể số xe dùng bình điện tăng ồ ạt trong những năm gần đây và lượng xe đưa đón khách từ nơi khác đến tham quan, du lịch hằng ngày.
Trong những năm qua, hình ảnh và thương hiệu du lịch Hội An được vang xa khắp nơi trong nước cũng như quốc tế cộng với những hoạt động đa dạng, mang đậm bản sắc, thu hút sự chú ý và thích thú của du khách đủ mọi lứa tuổi gần xa đã kéo lượng khách đến với Hội An ngày càng đông. Thêm vào đó, các công trình cầu Cửa Đại, cầu Cẩm Kim nối Hội An với các huyện phía đông của tỉnh như Duy Xuyên, Thăng Bình; các tuyến đường tỉnh lộ nối Hội An – Điện Bàn – Đà Nẵng… được hoàn thành và đưa vào sử dụng đã thực sự “nối những bờ vui” của các tầng lớp người dân Đất Quảng, tạo điều kiện thuận lợi, thông suốt cho người thân và bà con gia quyến khắp nơi về Hội An thăm thú, vui chơi… Trung bình mỗi ngày khu phố cổ đón khoảng 14.000 – 15.000 lượt khách tham quan nên Hội An luôn đối mặt vất vả với ùn tắc giao thông. Thử hình dung xem, khu phố cổ vốn đã nhỏ hẹp (diện tích khoảng 1km2) phải “oằn mình gồng gánh” đến cỡ nào với lượng người và xe cộ “khủng” như vậy! Là người dân ở vùng ngoại vi phố cổ nhưng mỗi khi có dịp vào phố là ông Nguyễn Dè – Hội đồng gia tộc Nguyễn Viết ở phường Thanh Hà luôn cảm thấy bất an về cảnh người và xe qua lại. Ông Dè nói: “Người đi đông thì tác động của con người đã lớn, cộng thêm tác đông của xe cộ, của động cơ thì quần thể kiến trúc phố cổ càng xuống cấp nhanh hơn”
Điểm tắc đường giờ tan tầm đường Hoàng Diệu (dẫn qua cầu Cẩm Nam)– Ảnh: Đỗ Huấn
Sự tăng nhanh các phương tiện giao thông đã cảnh báo một cách thường xuyên về an toàn giao thông trên địa bàn thành phố và lại càng đáng báo động hơn khi mà ý thức chấp hành luật của người điều khiển phương tiện chưa nghiêm, bị giảm sút. Chuyện người điều khiển xe máy uống rượu bia, không làm chủ tốc độ là nỗi hoảng sợ thường trực của người đi đường. Rồi tình trạng phóng nhanh, vượt ẩu giành khách của các lái xe taxi, cảnh các tài xế xe tải, xe khách lấn đường, đậu đỗ tùy tiện để giao nhận hàng, đưa đón khách cũng làm không ít người tham gia giao thông phải nhiều phen hú vía. Tình trạng này thường xảy ra trên các tuyến đường Lý Thường Kiệt, Hùng Vương, Cửa Đại, Hai Bà Trưng, Nguyễn Duy Hiệu… gây nên nhiều vụ tai nạn và tắc nghẽn giao thông “không hẹn trước”. Vào những giờ cao điểm, nhất là tầm chiều về tối, những điểm ùn ứ tại các điểm giao lộ các tuyến đường Trần Hưng Đạo, Phan Đình Phùng, Hai Bà Trưng, Hùng Vương, Phan Châu Trinh, Hoàng Diệu, Nguyễn Duy Hiệu, Lý Thường Kiệt… xảy ra liên tục và kéo dài không đoán được. Du khách nếu lỡ say sưa thưởng thức ẩm thực hến hay bánh tráng đập ở Cẩm Nam và người dân địa phương nếu có nhu cầu gọi dịch vụ taxi buổi tối thì đành “bó tay” vì đường qua cầu không có chỗ chen chân, dịch vụ vận tải im lặng… từ chối. Và vẫn còn đó những điểm đậu đỗ của taxi “không biết đã có phép hay chưa nhưng tiềm ẩn nguy cơ mất trật tự, an toàn và mỹ quan phố phường”, như ý kiến của một số cử tri thắc mắc phản ánh trong các cuộc tiếp xúc với đại biểu HĐND các cấp.
Không chỉ ý thức chấp hành luật của người điều khiển phương tiện giao thông sút giảm mà cả các hộ kinh doanh buôn bán, người đi bộ cũng có biểu hiện xem nhẹ. Vẫn còn xảy ra khá phổ biến tình trạng để xe ngoài “vạch cai đỏ”, lấn chiếm lề đường, thả bộ dưới lòng đường, qua ngã ba ngã tư không đúng nơi qui định…
Rõ ràng, quá tải giao thông đã trở thành vấn nạn đối với Hội An hiện nay, là mối đe dọa đến sự hiện tồn và phát huy giá trị khu phố cổ – di sản văn hóa thế giới, ảnh hưởng trực tiếp đến hành trình xây dựng Hội An – thành phố sinh thái, văn hóa và du lịch. “Trong thời gian đến để đưa thành phố lên đô thị loại 2 thì, thành phố xác định cần phải có quy hoạch chung hợp lý, vừa đảm bảo kiến trúc xanh vừa tạo cơ sở hạ tầng đủ để thoát khỏi ách tắc giao thông như hiện nay”, ông Trần Chương – Trưởng Phòng QLĐT thành phố nói.
Đường Hai Bà Trưng từ phố cổ ra bãi biển An Bàng (Cẩm An) được chọn thực hiện thí điểm tuyến đường an toàn dành cho xe đạp– Ảnh: Đỗ Huấn
Thời gian qua, chính quyền thành phố đã có nhiều cố gắng triển khai một số hoạt động nhằm giảm áp lực về giao thông nói chung, áp lực đối với phố cổ nói riêng như: cắm biển báo, phân luồng giao thông, điều tiết thời gian, trọng tải xe lưu thông trên các tuyến đường cũng như xây dựng các bãi đỗ xe ở vùng ven thành phố, thực hiện thí điểm các phương án trung chuyển khách bằng xe điện… Ông Trần Ánh – Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố cho biết: “Mật độ giao thông, mật độ con người đến quá đông thì áp lực giao thông ngày càng nặng nề. Thành phố đã có chủ trương xây 3 bãi đỗ xe và đang có 2 bãi đỗ xe tạm nhưng chừng đó chưa đủ giải quyết được áp lực về giao thông ngày càng tăng”.
Trong thời gian tới, chính quyền thành phố tiếp tục vận động, thực hiện mở rộng không gian “Phố đi bộ” ra tuyến đường Phan Châu Trinh nhằm giảm áp lực cho khu phố cổ, triển khai thực hiện “thành phố xe đạp” với việc thực hiện thí điểm tuyến đường Hai Bà Trưng an toàn dành cho xe đạp, thiết lập các điều kiện về hạ tầng và dịch vụ, từng bước nâng dần tỷ lệ người tham gia giao thông bằng xe đạp tại Hội An, phấn đấu từ 4% hiện nay lên 40% vào năm 2025 theo mục tiêu đặt ra trong kế hoạch… Xem ra, lời giải cho bài toán giảm tải giao thông của Hội An vẫn còn phải chờ đợi!
Đỗ Huấn