Nguy cơ cháy thường trực trong phố cổ

Cả hệ thống chính trị tại Hội An vào cuộc đề phòng tránh cháy nổ trong khu phố cổ, nơi đối diện thường trực với nguy cơ cháy và lây lan.

Cháy do chủ quan

Từ đầu năm đến nay, trên địa bàn Hội An đã xảy ra 4 vụ cháy, gây thiệt hại 160 triệu đồng. Theo Công An thành phố, từ tháng 8 năm 2010 đến nay, tại địa phương xảy ra tổng cộng 41 vụ cháy, làm chết 1 người và bị thương1 người, thiệt hại tài sản hơn 2 tỷ đồng. So với 5 năm trước đó, số vụ cháy tăng đáng kể, hậu quả thiệt hại nghiêm trọng hơn; đặc biệt có 3 vụ cháy nghiêm trọng xảy ra trong khu phố cổ, gây thiệt hại lớn về người và tài sản.

“Từ vụ hỏa hoạn nhà kết cấu bê-tông số 94 Trần Phú năm 2012, ai nấy đều “hú hồn” vì ngọn lửa không cháy lan qua nhà lân cận. Sau đó một năm, ngôi nhà 134 Trần Phú có kết cấu chủ yếu bằng gỗ cũng bị cháy, nhưng lần nữa lại “may mắn” cho khu phố cổ bởi thời gian phát hỏa vào ban ngày. Nếu xảy ra vào ban đêm thì cả phổ cổ với đầy ắp cửa hàng cửa hiệu vải, tranh trong hơn mấy nghìn ngôi nhà gỗ không biết sẽ như thế nào.” – Ông Tống Quốc Hưng – Phó Phòng VH&TT Hội An nói.

Nguy cơ cháy lan khi xảy ra cháy trong phố cổ- Ảnh: Quốc Hải

Toàn bộ khu vực I đô thị cổ có 928 ngôi nhà mặt tiền, trong đó có 849 nhà dân thì đã có đến 751 ngôi nhà dùng để kinh doanh, chiếm gần 81%. Nếu tính cả các di tích, văn phòng giao dịch tham quan thì 15 tuyến đường trong khu phố cổ đã có từ 90 đến 100% số nhà mặt tiền đã sử dụng. Các tuyến Hai Bà Trưng, Lê Lợi, Nguyễn Huệ, Trần Quý Cáp có mật độ 100%; Hoàng Diệu 97% và Trần Phú thì có 96,65%…

Di tích trong khu phố cổ phân bổ với mật độ dày đặc, chất liệu chủ yếu từ vật liệu gỗ và các chất hữu cơ dễ cháy khác. Mỗi di tích đều gắn liền với sinh hoạt thường ngày của người dân như: nấu ăn, thờ cúng, buôn bán, … Cùng với sự phát triển của du lịch, số lượng khách tham quan đến với khu phố cổ ngày càng tăng, hoạt động buôn bán kinh doanh nhất là những mặt hàng dễ cháy ngày càng nhiều. Cùng với đó, hàng năm trung bình có đến hàng chục lễ hội liên quan đến tín ngưỡng thu hút đông đảo du khách tham gia lễ bái. Đây là những yếu tố rất dễ gây cháy cho di tích nếu không có sự kiểm soát chặt chẽ.

Ngoài áp lực từ mật độ dân số đông đúc, sự quá tải của phố cổ còn thể hiện ở ngay việc cấp giấy phép kinh doanh. Trong một ngôi nhà có 2 giấy phép kinh doanh 2 mặt hàng khác nhau là không hiếm. Có tuyến phố được cấp đến 105% giấy phép; nhiều ngôi nhà cổ chỉ để kinh doanh, sau 21h đêm không có người ở, nguy cơ cháy là rất lớn.

“Nguyên nhân các vụ cháy phần lớn thuộc về ý thức chủ quan của nhân dân, bất cẩn trong sinh hoạt, thờ cúng, kinh doanh buôn bán; sự chủ quan và thiếu quan tâm của hệ thống chính trị một số xã-phường trong việc tuyên truyền, nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành các quy định. Sự phối hợp và kiểm tra các ngành chức năng thành phố về công tác phòng chống cháy, nổ trên địa bàn, đặc biệt là trong khu phố cổ cũng chưa thường xuyên của” – Thượng tá Lâm Bảy – Phó Trưởng Công An thành phố cho biết.

Mạnh tay xử lý

Đặt công tác phòng chống cháy, nổ là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu, thường xuyên gắn với việc giữ gìn, bảo tồn và phát huy giá trị di sản, đảm bảo sự tồn tại và phát triển bền vững của thành phố, cả hệ thống chính trị tại Hội An vào cuộc, lấy phòng ngừa là chính. Cùng với phương án PCCC, UBND thành phố đã lập đoàn kiểm tra, rà soát, kiên quyết khắc phục các nguyên nhân, điều kiện có nguy cơ gây cháy nổ như hệ thống điện, sử dụng gas, khí đốt trong cơ sở không đúng quy định; việc thờ cúng không đảm bảo an toàn về cháy nổ; hoạt động buôn bán kinh doanh nhất là những hàng hóa dễ cháy nổ.

“Trong khu phố cổ, nhà cho thuê phải có người ở lại vào ban đêm, nếu không có người ở lại thì ngừng cung cấp điện; nếu hệ thống điện không đảm bảo an toàn thì ngừng cung cấp điện; nếu kinh doanh hoặc thuê nhà để làm kho hàng hóa thì thu hồi giấy phép kinh doanh.” – Ông Nguyễn Văn Dũng – Chủ tịch UBND thành phố cho biết.

Cùng với biện pháp xử lý nghiêm các vi phạm quy định về PCCC, thành phố liên tục rà soát, điều chỉnh, bổ sung một số nội dung trong “Quy chế quản lý hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thương mại trong khu phố cổ và một số vùng lân cận” nhằm giảm thiểu các điều kiện có nguy cơ gây cháy nổ. Những mặt hàng kinh doanh dễ cháy như giấy, vải, quần áo may sẵn, hàng lưu niệm bằng tre, gỗ… phải sắp xếp, bố trí lại hợp lý, giảm mật độ bằng cách di dời ra ngoài phố cổ và không cho đặt kho hàng hóa trong khu vực phố cổ.

Đường phố cổ chỉ rộng 3,5m, khó tiếp cận đám cháy bằng xe cơ giới- Ảnh: Quốc Hải

Các hạng mục công trình thuộc dự án PCCC do Chính phủ tài trợ đang được thành phố gấp rút triển khai thi công đồng thời ưu tiên bố trí ngân sách đầu tư cho công tác phòng chống cháy nổ; trang bị các phương tiện, trang bị hệ thống báo cháy, dụng cụ chữa cháy cho các cơ quan, đơn vị, các di tích, bảo tàng và bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn cho các lực lượng làm công tác PCCC, thực hành diễn tập PCCC trong phố cổ,…

3 phường trọng điểm Minh An, Cẩm Phô, Sơn Phong có phương án chữa cháy cụ thể, thành lập Đội chữa cháy tại chỗ và trang bị dụng cụ báo cháy, chữa cháy; tổ chức bố trí lực lượng ứng trực, tuần tra, canh gác, bảo vệ nhất là ngày nghỉ, ngoài giờ hành chính. Thành phố cũng đã lắp đặt 18 trụ cứu hỏa trên 6 trục đường chính trong khu vực I và II của Khu phố cổ. Đó là các trục đường Trần Phú, Bạch Đằng, Châu Thượng Văn, Nguyễn Thái Học, Hoàng Văn Thụ và Hoàng Diệu. Riêng 2 tuyến đường Trần Phú và Bạch Đằng, mỗi tuyến có 6 trụ tại các ngã ba, ngã tư và những vị trí trọng yếu.

“Nguy cơ cháy luôn thường trực trong phố cổ, vì vậy, cùng các kế hoạch, phương án cụ thể, thành phố sẽ mạnh tay xử lý bằng những chế tài đối với tất cả cá nhân, doanh nghiệp vi phạm quy định về PCCC” – Chủ tịch UBND thành phố – Nguyễn Văn Dũng khẳng định.

Quốc Hải