Đại dịch Covid-19 đã làm ảnh hưởng nặng nề đến đời sống kinh tế của TP.Hội An. Du lịch – dịch vụ bị ngưng trệ, người dân đã tìm kế mưu sinh, tự lo cuộc sống và thành phố đảm bảo ổn định tình hình bằng các ngành sản xuất “chân biển, chân đồng”.
Ảnh hưởng dịch Covid-19, phố cổ Hội An vắng khách, tĩnh lặng- Ảnh: Đỗ Huấn
Trong 6 tháng đầu năm nay, các lĩnh vực kinh tế nói chung, đặc biệt là hoạt động du lịch – dịch vụ của thành phố nói riêng bị ảnh hưởng nặng nề bởi tình hình dịch bệnh Covid-19. Hoạt động tham quan tại khu phố cổ Hội An, khu DTSQ Cù Lao Chàm và các làng nghề, điểm tham quan, du lịch của thành phố sụt giảm rõ rệt so với cùng kỳ các năm trước (khoảng 70% trở lên) và đạt cao nhất cũng chỉ bằng 20% so với kế hoạch cả năm. Các chỉ tiêu về lượt khách lưu trú, bình quân công suất sử dụng buồng phòng và doanh thu vé tham quan đều giảm mạnh so cới cùng kỳ. Hoạt động kinh doanh thương mại cũng bị ngừng trệ. Kéo theo đó, hầu hết các nguồn thu lớn của thành phố như phí tham quan, thuế, khai thác quỹ đất đều sụt giảm mạnh. Tổng thu ngân sách toàn thành phố chỉ đạt trên 473 tỷ đồng, bằng hơn 24% dự toán. Đời sống nhân dân ở các địa bàn dân cư gặp nhiều khó khăn, túng thiếu.
Trong bối cảnh ngành kinh tế du lịch – dịch vụ và thương mại bị khủng hoảng thì nhóm ngành kinh tế nông nghiệp, ngư nghiệp vẫn giữ được ổn định cơ bản. Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Thế Hùng cho biết, đối với lĩnh vực nông, ngư nghiệp, giá trị sản xuất đạt 512 tỷ đồng, bằng 52% kế hoạch. Trong đó, sản xuất vụ Đông xuân của bà con nông dân năm nay diễn ra khá tốt. Sản lượng lúa vụ Đông xuân đạt 2.389 tấn, năng suất bình quân đạt 65 tạ/ha, tăng rất cao. Sản lượng khai thác thủy sản 6 tháng đầu năm đạt 6.071 tấn, tương đương so với cùng kỳ năm trước.
Thực tế là những tháng đầu năm nay, trong thời gian thực hiện giãn cách xã hội do dịch bệnh Covid-19 bùng phát và diễn biến phức tạp trên toàn cầu, đảo Cù Lao Chàm gần như bị cách ly hẳn so với đất liền, khách du lịch hầu như vắng bóng, thu nhập của người dân giảm sút, kinh tế khó khăn. Thế nhưng người dân xã Tân Hiệp vẫn tự chủ ứng phó với tình hình, bám biển giữ nghề để mưu sinh. Gia đình ông Hồ Thương ở Bãi Làng, xã đảo Tân Hiệp với việc kinh doanh homestay và làm dịch vụ vận chuyển bằng thuyền cho khách du lịch nên những năm trước có thu nhập khá ổn định. Khoảng 9 tháng hoạt động mỗi năm đã mang lại cho gia đình ông nguồn thu cả trăm triệu đồng. Thế nhưng, trong giai đoạn du lịch “vắng bóng”, dịch vụ kinh doanh đóng cửa nên ông Thương chủ động chuyển sang nghề đánh bắt cá để cải thiện thu nhập, tự lo cho cuộc sống của bản thân và gia đình. Ông Thương nói: “Nghề của chú là đánh cá kình, hồi có du lịch thì bán 100 ngàn đồng mỗi ngày, bi chừ thu nhập từ du lịch không có thì mình bán cho bà con cộng đồng, giá không nhiều, từ 50 – 60 ngàn thôi, giảm 50%, rứa là mình đã tạm lo cho đời sống của mình rồi”.
Các đồng lúa xanh thì, hứa hẹn vụ mùa bội thu- Ảnh: Đỗ Huấn
Ở Cẩm Thanh với điểm du lịch sinh thái rừng dừa Bảy mẫu cũng vậy. Thời điẻm đó, do điểm du lịch bị ngừng hoạt động nên nguồn thu từ bán vé tham quan và nguồn hưởng lợi trong dân từ dịch vụ thuyền thúng phục vụ du khách (với hơn 1000 chiếc) bị hao hụt lớn nên thu nhập và cuộc sống của người dân trong vùng, đặc biệt là 2 thôn Vạn Lăng và Thanh Tam gặp nhiều khó khăn. Một bộ phận nhân dân vì vậy đã chủ động tìm lại với nghề truyền thống của vùng “cửa sông ven biển” như: câu kiều, câu lộng, câu sông… hoặc làm các nghề phổ thông, thủ công và tự do khác. “Ngoài việc quay lại các nghề truyền thống sông nước, một số người dân còn bắt đầu đi biển trở lại. Ngoài ra, người ta khai thác dừa, chằm lá dừa, làm các vật liệu tranh tre dừa cho các đối tác, các nhà hàng trong cũng như ngoài địa bàn”, ông Nguyễn Hùng Linh – Chủ tịch UBND xã Cẩm Thanh trao đổi.
Sau khi lệnh cách ly xã hội được dỡ bỏ, từ cuối tháng 4.2020 thành phố đã thực hiện mở cửa lại một số điểm tham quan và từng bước khôi phục, tổ chức các hoạt động phục vụ du khách, kích cầu du lịch nội địa, lượng du khách đến Hội An bắt đầu tăng dần. Cùng với khu phố cổ, những vùng quê ở ngoại ô thành phố như: Thanh Tây, An Mỹ (phường Cẩm Châu), Trà Quế (xã Cẩm Hà), Thanh Đông, Thanh Nhứt (xã Cẩm Thanh)… trở thành điểm đến ưa thích của du khách bởi không gian thiên nhiên thoáng đãng, cảnh quan sinh thái trong xanh, sạch đẹp. Cánh đồng, ruộng lúa, vườn cây… được người nông dân cất công chăm bón, vun trồng, tưới tỉa công phu, cần mẫn để vừa mong có vụ mùa bội thu, sai bông trĩu quả vừa tạo thêm sinh khí cho du khách thăm thú, chụp hình. Ông Nguyễn Văn Sơn – Chủ tịch UBND thành phố cho rằng: “Trước đây ruộng bỏ hoang hết, bây giờ tôi thấy người ta bắt đầu chịu khó dặm, cấy, chăm chút hơn nhiều, lúa tốt hơn nhiều. Ông bà mình đã nói rồi “phi nông bất ổn”, có hột lúa vẫn yên tâm. Cho nên bây giờ chúng ta phải vận động người dân sản xuất trở lại, không để ruộng bỏ hoang, vừa đẹp cho cảnh quan của thành phố du lịch nhưng đồng thời giúp có thêm thu nhập cho người dân”.
Du lịch bị ngưng trệ, ngư dân xã Tân Hiệp – Cù Lao Chàm quay lại với nghề biển truyền thống- Ảnh: Đỗ Huấn
Những ngày sau đại dịch đầu năm nay, các ngành kinh tế và cuộc sống của nhân dân thành phố đang trên đà hồi phục với những tín hiệu tích cực từ các ngành sản xuất nông nghiệp, ngư nghiệp và một phần lĩnh vực tiểu thủ công nghiệp. Sản xuất các loại cây, rau màu các loại ổn định và cho năng suất khá. Các mô hình nông nghiệp hữu cơ và các dự án phát triển sản xuất liên kết theo chuỗi giá trị ở các xã nông thôn mới bước đầu thực hiện có hiệu quả. Các tàu công suất lớn sản xuất nghề lưới quét, lưới rê 3 lớp, nghề câu… đánh bắt đạt sản lượng cao, nghề nuôi trồng thủy sản duy trì thường xuyên và ổn định thu nhập…
Niềm vui chưa được bao lâu, nỗi âu lo lại ập đến, dịch Covid-19 lại tái bùng phát mạnh mẽ và đang diễn biến phức tạp khó lường, xuất phát từ TP.Đà Nẵng và đang lan rộng các tỉnh, thành trong cả nước. Trong đó, Hội An – vùng kinh tế gần kề và liên kết chặt chẽ trên con đường “Di sản miền Trung” (Huế – Đà Nẵng – Quảng Nam) cũng đang đối mặt với những thách thức lớn lao vô cùng. Các lĩnh vực kinh tế, đặc biệt là ngành du lịch – dịch vụ – thương mại và đời sống nhân dân ở thành phố chắc chắn bị ảnh hưởng rất nặng nề. Hơn bao giờ hết, trong lúc này sản xuất nông nghiệp, ngư nghiệp được xác định là chủ lực của TP.Hội An, người dân càng phải vững tin vào thế đứng “chân biển, chân đồng” truyền thống từ bao đời.
Đỗ Huấn