“Phố, nhà cổ, hội quán, đền chùa còn đó mà nếp sống bị phai nhạt, thay đổi thì Hội An hiền hòa, yên tĩnh sẽ trở thành… ký ức” – Ông Nguyễn Sự – Nguyên Bí thư Thành ủy Hội An, nói.

Ông Nguyễn Sự – Nguyên Bí thư Thành ủy Thành phố Hội An
PV: Thưa ông, nhìn lại 20 năm Đô thị cổ Hội An được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới (1999-2019), có thể thấy thành tựu là rất lớn. Tuy nhiên, với tư cách là một trong những người lãnh đạo thành phố trong thời điểm Hội An đón nhận danh hiệu cao quý đó đến nay, ông nói gì về những thách thức mà di sản Hội An đang đối diện?
Ông Nguyễn Sự: Đối với di sản và đối với cả Hội An nói chung, thời đại nào cũng có thách thức, thời đại nào cũng có vấn đề.
Trước khi Đô thị cổ được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới, trước khi du lịch phát triển thì có thách thức vô cùng lớn là làm sao bảo tồn được các giá trị vốn quý mà vẫn phải phát triển, trong đó, câu hỏi thường trực là cuộc sống Nhân dân ra sao? Nếu gìn giữ được những ngôi nhà cổ mà đói, chỉ ngắm nhìn cổ vật mà bụng không no thì sớm muộn người ta cũng phá nó đi.
Thách thức bây giờ thì ngược lại, làm sao cho Hội An phát triển mà vẫn phải bảo tồn.

Bài toán bảo tồn và phát triển
PV: Vậy cụ thể những thách thức đó là gì, thưa ông ?
Ông Nguyễn Sự: Có mấy cái. Thứ nhứt, lượng khách bây giờ quá đông, áp lực vô cùng lớn. Khách càng đến đông, việc kinh doanh buôn bán càng mở ra nhiều, không chỉ người dân Hội An mở ra mà cả các nơi khác đến. Phố cổ Hội An chỉ 0,5 km2, mà dồn hết vào, một năm đón trên 4 triệu lượt khách thì bình quân mỗi ngày đón hơn 10 nghìn lượt khách, số lượng này đã bằng toàn bộ người dân Hội An sống trong khu phố cổ. Trong khi đó, mật độ dân số ở phường trung tâm phố cổ là Minh An đã cao nhất nước, bây giờ thêm gấp đôi lên thì áp lực cũng gấp bội.
Không gian phố cổ không còn nguyên vẹn, phố cổ không còn yên tĩnh, trong khi đó, sự yên tĩnh là giá trị rất lớn, một tài sản rất lớn mà người dân Hội An bán cho du khách. Đến Hội An mà ồn ào, xập xình thì người ta đến Đà Nẵng sướng hơn.
Thách thức thứ hai là quá tải về giao thông. Phải điều phối giao thông, làm những công trình giao thông tĩnh như bến, bãi đỗ xe; xe lớn phải nằm ngoài, vào phố cổ bằng trung chuyển.
Áp lực thứ ba là tình trạng buôn bán, lấn chiếm vỉa hè. Hàng rong và lấn chiếm vỉa hè hoàn toàn khác nhau, hàng quán dọn ra vỉa hè không còn là hàng rong nữa. Hàng rong bằng gánh nên khuyến khích còn bán hàng quán lấn chiếm vỉa hè nhốn nháo cần phải được xử lý nghiêm túc. Khách đã đông, lấn chiếm vỉa hè tràn lan càng làm cho Hội An bức bối.

Bình quân mỗi ngày Hội An đón hơn 10 nghìn lượt khách
PV: Trước những thách thức này, ý kiến của ông như thế nào để góp thêm những giải pháp cùng thành phố giải quyết bài toán bảo tồn và phát triển ?
Ông Nguyễn Sự: Nếu chúng ta không tỉnh táo, không tư duy trở lại mà cứ nghĩ khách càng đông càng tốt thì nguy cơ phá vỡ tất cả nếp sống tốt đẹp của người dân Hội An đang trước mặt. Cho đến bây giờ người dân Hội An vẫn giữ được nét thuần hậu vốn quý từ xưa, nhưng các nơi người ta về thuê nhà, kinh doanh, không thiếu người chụp giựt. Khi người dân Hội An chấp hành nghiêm hàng loạt các quy định thì lại không có lợi, buộc lòng phải làm như người khác, từ đó tạo ra sự bất ổn.
Vì thế, điều mà mọi người yêu mến Hội An từ phong thái chậm rãi, nhỏ nhẹ, sống chân chất, hiền hòa, có trách nhiệm với mọi người,… cả trăm năm qua chỉ còn là ký ức. Phố, nhà cổ, hội quán, đền chùa còn đó mà nếp sống bị phai nhạt, thay đổi thì Hội An hiền hòa, yên tĩnh sẽ trở thành ký ức. Lúc đó chỉ ngồi nhớ và tiếc !
PV: Xin cảm ơn ông !
Thực hiện: Quốc Hải


