Giữa những bộn bề hối hả thường ngày, người Hội An vẫn giữ cho mình cách hưởng thụ cuộc sống thư thái, mang đậm tính nghệ thuật. Trong đó âm nhạc là một phấn không thể thiếu…
Những cung đàn dành cho tuổi thơ…
Trong không gian phố cổ, vào tối thứ 6 tuần đầu tiên và tuần thứ 3 trong tháng, tại số nhà 78 Lê Lợi, tiếng đàn từ lớp học “Tiếng dương cầm cung đàn tuổi thơ” ngân vang đã thu hút đông đảo du khách ghé lại dự xem. Hơn 2 năm nay, ngôi nhà này đã trở thành điểm hẹn của các học sinh có chung tình yêu âm nhạc. Chương trình do Trung tâm Văn hóa-Thể thao phối hợp với Phòng GD&ĐT TP triển khai, với sự tham gia của các em học sinh từ lớp 2 đến lớp 7 của các trường tiểu học và THCS tại Hội An. Các em đã học, biểu diễn âm nhạc bằng đàn dương cầm. Đây không chỉ là một chương trình phục vụ khách du lịch, mà còn là sân chơi để các em thiếu nhi thành phố có cơ hội thể hiện niềm đam mê, phát huy khả năng cảm thụ các dòng nhạc dân gian, cổ điển, nhạc thính phòng…

Cùng với sân chơi này, lâu nay đã có hàng trăm em thiếu niên nhi đồng ở các xã phường, trường học trên địa bàn thành phố được tham gia học hát dân ca. Dưới ánh sáng lung linh của những chiếc đèn lồng, bên một góc phố cổ ở vòng cung Chùa Cầu, một lớp học dân ca dành cho học trò được duy trì điều độ vào tối thứ 7 hàng tuần. Lớp học không bàn, không ghế, không bảng đen, phấn trắng. Những cô cậu học trò ngồi quây quần bên các giáo viên đứng lớp trên những chiếc chiếu cói dân dã. Tất cả đều chăm chú lắng nghe từng nhịp phách, từng tiếng đàn, từng giọng ca của giáo viên để tập tành hát theo. Đã có nhiều em biểu diễn thành thục, trở thành những giọng ca “đinh” trong các phong trào ca hát dành cho thiếu niên, nhi đồng ở các xã phường, trường học. Em Nguyễn Doãn Minh Tâm, một học trò của lớp dân ca chia sẻ: “Dù bài vở ở trường rất nhiều nhưng em luôn cố gắng hoàn thành thật tốt để dành mỗi tuần một buổi đến lớp học hát dân ca. Dân ca em thấy rất cần đối với chúng em. Bây giờ rất nhiều người có thể hát được các dòng nhạc hiện đại mà chưa hẳn biết và hát được nhiều làn điệu dân ca. Vì vậy chúng em sẽ học hỏi, luyện tập thật nhiều để biểu diễn thuần thục và sau này góp phần gìn giữ nhạc dân ca cho quê hương”.
Như tạo thêm chất xúc tác cho các em tỏa sáng khả năng cảm thụ và biểu diễn của mình, thành phố cũng đã duy trì nhiều sân chơi để sau khi học âm nhạc, các em có đất diễn. Ngoài các hoạt động ngoại khóa ở trường học, năm nào trong chương trình Hội diễn tiếng hát hoa phượng đỏ từ cấp xã phường đến thành phố cũng đều có rất nhiều tiết mục dân ca. Chính nhờ có đất diễn nên các bậc phụ huynh và bản thân các em học sinh càng thấy rõ giá trị của các lớp âm nhạc dành cho thiếu nhi. Và cũng nhờ vậy, các em học sinh khi trưởng thành cũng có nhiều đóng góp cho phong trào văn hóa văn nghệ của các xã phường. Giáo dục âm nhạc từ khi còn rất nhỏ cho đến khi trưởng thảnh, phải tâm huyết biết bao với những giá trị văn hóa nghệ thuật, Hội An mới chọn cách làm như vậy.

Dưới mái hiên nhà, âm nhạc vang lên…- Ảnh: Lê Hiền
Những sân chơi âm nhạc dành cho người lớn…
Nếu thường xuyên theo dõi, có thể thấy trong bất kỳ chương trình nào do các địa phương hay các ngành đoàn thể thành phố tổ chức, ở Hội An đều có các tiết mục dân ca. Người xem có cảm giác, vùng đất này vẫn còn thấm đẫm những giá trị văn hóa nghệ thuật truyền thống, gắn liền với đời sống dân gian là vì thế.
Không chỉ gìn giữ những giá trị truyền thống, với lòng yêu chuộng nghệ thuật của mình, những sân chơi âm nhạc của Hội An cũng được tạo ra một cách rất đặc biệt. Vùng đất này đã sản sinh ra rất nhiều nhạc sỹ tài hoa, như các cố nhạc sỹ La Hối, Phạm Phú Sương, Hoàng Tú Mỹ… Tiếp nhận và lan tỏa đời sống âm nhạc trong cộng đồng, người Hội An cũng lặng lẽ đưa âm nhạc vào đời sống, như một phần không thể thiếu, giúp mỗi người có chất “nghệ sỹ” hơn, phóng khoáng, rộng mở hơn và yêu tha thiết quê hương của mình hơn. Ông Trần Văn An, Phó Giám đốc Trung tâm Quản lý BTDS Hội An, một trong những người có sự am hiểu về vùng đất này chia sẻ rằng: “Cái việc đờn hát của người Hội An, những người trung niên, 100 thì hơi quá nhưng rất nhiều người biết đờn biết hát. Người ta hàng đêm, dưới những mái hiên ở các dãy phố, những tiếng đờn ghita rất hay. Ở Sài Gòn người ta lâu lâu về, xách đờn ra đờn hát để đỡ nhớ ngày xưa. Đờn hát để tạo nên tâm tính hiền hòa”
Trong các hành trình tham quan khu phố cổ, nhiều du khách tỏ ra rất hài lòng khi dạo bước trên những tuyến phố, được nghe những bản nhạc nhẹ ngọt ngào du dương, phát đi từ hệ thống loa mini được treo đặt ở các mái hiên, góc phố. Sự “thiết đãi” âm nhạc không chỉ dừng lại ở đó, mọi người còn có thể lắng nghe những bản nhạc không lời của nhóm nhạc Cung đàn xưa do những người yêu nhạc của thành phố thể hiện. Những sản phẩm văn hóa nghệ thuật phù hợp với không gian cảnh sắc của khu phố cổ đã khơi gợi cảm xúc thẩm mỹ trong du khách. Đó cũng là điều dễ hiểu khi tổ chức Interkultur đã chọn Hội An làm nơi tổ chức các hội thi hợp xướng. Ông Johan Rooze- Giám đốc nghệ thuật 2017, đại diện tổ chức Interkultur từng nói rằng: “Có lẽ không có nơi nào tuyệt vời hơn để chúng ta cất lên những giai điệu hợp xướng tuyệt đẹp như nơi này. Đó chỉ có thể là Hội An – một vùng đất hài hòa, nơi có thể kết nối tình bạn 4 phương bằng âm nhạc, nơi tạo cảm hứng cho những bản nhạc hợp xướng được ngân vang trên đường phố, truyền xúc cảm cho cộng đồng.”
Người xưa có câu “tức cảnh sinh tình”, vùng đất Hội An với những giá trị không trùng lắp đã tạo nguồn cảm hứng sáng tác cho biết bao văn nghệ sỹ. Và với tâm hồn phong phú, lối sống thanh tao của mình, âm nhạc đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống cộng đồng của cư dân Hội An. Không sôi động và ồn ào, cách “yêu nhạc” của người phố Hội cũng nhẹ nhàng, sâu lắng, thâm trầm như như phố, vậy thôi.
Lê Hiền


