TP.Hội An vừa tạm ngưng hoạt động của hệ thống wifi (internet không dây) miễn phí trên địa bàn để bảo trì và nâng cấp.

Hệ thống này được đưa vào hoạt động từ tháng 10.2012, phủ sóng wifi miễn phí tại khu vực phố cổ và các khu du lịch trên địa bàn, tốc độ 256 Mb/s với 350 điểm phát sóng, kinh phí khoảng 25 tỷ đồng. Tuy nhiên, đến tháng 3.2014, do chất lượng không đảm bảo nên thành phố đã thu hồi, di dời tập trung các điểm lắp đặt vào khu vực phố cổ và những điểm du lịch cần thiết. Đến nay, theo phản ảnh của du khách và người dân, chất lượng của hệ thống chưa ổn định, sóng yếu, thiết bị phát sinh những sự cố kỹ thuật, ảnh hưởng đến chất lượng truy cập. Theo Phòng VH-TT Hội An, lần này thành phố sẽ đầu tư các thiết bị hiện đại, nâng cấp hoàn toàn mới, đảm bảo tính năng kỹ thuật, giải pháp tối ưu, sớm đưa hệ thống hoạt động trở lại.

QUỐC HẢI

Tiếp cận, tìm hiểu các giá trị văn hóa dân gian địa phương thông qua hoạt động ngoại khóa “Chúng em cùng nhau khám phá bảo tàng” là chương trình đang được một số trường tiểu học ở TP.Hội An thực hiện, và đã phát huy tính năng động, sáng tạo, niềm hứng thú trong học sinh.

Các em học sinh lớp 4.1, Trường Tiểu học Lương Thế Vinh tham gia sinh hoạt tại Bảo tàng Văn hóa dân gian Hội An. Ảnh: Q.HẢI

Điều gì cũng mới lạ

Sau khi sắp xếp lịch tham gia buổi học ngoại khóa Bảo tàng Văn hóa dân gian (VHDG) Hội An, cô giáo Nguyễn Thị Lệ Hồng – chủ nhiệm lớp 4.1, Trường Tiểu học Lương Thế Vinh chuẩn bị chu đáo mọi điều kiện để đưa 37 học sinh trong lớp cùng đi. Cô Hồng tâm sự: “Được đến bảo tàng sẽ rất thú vị vì các em học ở lớp dù hiểu biết ít nhiều nhưng cũng chỉ là trên lý thuyết. Khi đến đây các em mới tận mắt nhìn thấy những hiện vật, hình dung rõ hơn những hoạt động của các làng nghề truyền thống. Đó là cơ hội để trải nghiệm, bổ sung kiến thức để học ở trường tốt hơn, cũng là dịp rèn kỹ năng giao tiếp, quan sát cho các em”.

Mở đầu buổi học, nhân viên bảo tàng giới thiệu với học sinh về các chủ đề sẽ cùng nhau khám phá. Đầu tiên là “sinh hoạt dân gian truyền thống”, “nghề truyền thống”, tiếp đến là “nghệ thuật diễn xướng dân gian” và “nghệ thuật tạo hình dân gian” của Hội An. Các em học sinh lần lượt được thấy và nghe thuyết minh cụ thể về không gian ngôi nhà cổ, trang phục của người Hoa và người Việt tại Hội An; được tìm hiểu về nghề nông, nghề sông nước. Ở loại hình nghệ thuật dân gian, chủ đề được tập trung giới thiệu là hô hát bài chòi và cặp mắt cửa trong các ngôi nhà cổ… Và không khí rộn ràng hẳn lên khi các em tận mắt chứng kiến các nghệ nhân biểu diễn và giới thiệu các nghề truyền thống từ vòng đời con tằm, ươm tơ, dệt Chăm, dệt mỏ quạ, dệt Cửu Diễn; rồi trình diễn thư pháp, dán lồng đèn, chuốt gốm…
Không giấu được niềm vui với những trải nghiệm tại bảo tàng, em Thiên Phú bày tỏ: “Lần đầu tiên em đến đây và cũng là lần đầu tiên tận mắt thấy những nghề, nghệ thuật dân gian mà lâu nay chưa biết đến. Điều gì cũng thật mới lạ. Em rất thích và muốn trở lại đây nhiều lần nữa”. Còn học sinh Minh Thư già dặn chia sẻ: “Khi được xem và biết thêm những nghề truyền thống ở Hội An, em rất thích. Ngay cả những nghề em đã thấy như chài lưới, buôn bán, làm nông, nếu không đến đây thì đâu biết đã không còn giống như ngày xưa”. Lớp trưởng lớp 4.1 – Quốc Huy thì cho biết: “Ngoài buổi học ngoại khóa, em sẽ cùng với các bạn về nói ba mẹ thường xuyên đưa đến bảo tàng này”.

Hoạt động bổ ích

Không chỉ các em học sinh, ngay cả các nghệ nhân tham gia trình diễn cũng thực sự thích thú với công việc này. Thầy giáo Huỳnh Dõng, người trình diễn thư pháp nói: “Tôi rất thích và luôn sẵn sàng phục vụ, bởi qua những chữ viết, ta có thể bổ sung cho các em vốn sống, vốn ngôn ngữ. Đấy là nguồn để các em sản sinh ra văn bản, thứ nhất là hình dạng của chữ viết, viết đúng, viết đẹp viết đúng cỡ. Các đơn vị phối hợp tổ chức cho các em học những lớp như thế này tôi nghĩ rất hay”. Chị Lê Thị Phong, người giới thiệu nghề ươm tơ dệt lụa xứ Quảng của bảo tàng nói: “Khi hướng dẫn cho học sinh tôi rất vui vì có thể nói cho các em biết rằng để làm ra mảnh vải bằng tơ tằm rất cực khổ và cũng giúp các em phân biệt được thế nào là tơ tằm thật, tơ tằm giả. Đó là yếu tố rất quan trọng”.

Sau khi tham quan, trải nghiệm, toàn thể học sinh còn được tham gia nhiều trò chơi thú vị do cán bộ của Trung tâm Quản lý bảo tồn di sản văn hóa Hội An tổ chức. Như tham gia trò chơi “Chú họa sĩ tí hon”, mỗi học sinh vẽ theo chủ đề yêu thích lên một sản phẩm của làng gốm Thanh Hà là heo đất hoặc lọ cắm hoa, sau đó mỗi đội chọn một sản phẩm đẹp nhất để thi với nhau. Các sản phẩm này sẽ được tặng lại cho các em làm quà lưu niệm. Hay trò chơi “Bác ngư dân chăm chỉ”, ban tổ chức chuẩn bị 10 câu hỏi theo hình thức trắc nghiệm xoay quanh chủ đề về nghề sông nước.

Được biết, chương trình ngoại khóa “Chúng em cùng nhau khám phá bảo tàng” do Phòng GD-ĐT phối hợp với Trung tâm Quản lý bảo tồn di sản văn hóa Hội An phối hợp thực hiện. Dù mới triển khai nhưng chương trình đã cho thấy hiệu quả tích cực của nó. “Triển khai vào cuối năm học 2013 – 2014, đến nay đã có 10 đơn vị trường tiểu học trên địa bàn thành phố thực hiện. Mục đích giúp cho các em tiếp cận được các nghề gần gũi nhưng có khả năng bị mai một. Đồng thời giáo dục cho các em truyền thống, nét văn hóa của địa phương. Những hoạt động này còn giúp học sinh tự khám phá những nét đẹp văn hóa của cộng đồng người Việt Nam nói chung và người Hội An nói riêng” – ông Nguyễn Dương, Phó Trưởng phòng GD-ĐT TP.Hội An cho biết.

Đọc những dòng cảm nghĩ của học sinh sau khi kết thúc buổi ngoại khóa tại Bảo tàng Văn hóa dân gian Hội An cho thấy các em rất yêu thích chương trình. Điều đó chứng minh rằng, trong thực hiện đổi mới phương pháp dạy học, hoạt động ngoại khóa là một hình thức tự học tích cực, bổ ích và có hiệu quả. Hoạt động này đã nối liền bục giảng với thực tiễn đời sống, phát huy tính năng động, sáng tạo, khơi gợi niềm hứng thú trong học tập ở học sinh.

QUỐC HẢI

Trong những ngày này cách đây 15 năm (12.1999), cán bộ và nhân dân  Hội An – Duy Xuyên nói riêng, Quảng Nam nói chung vỡ òa trong niềm vui khi Khu đền tháp Mỹ Sơn và Đô thị cổ Hội An được UNESCO vinh danh Di sản văn hóa thế giới. Từ đó đến nay, trong suốt hành trình giữ gìn, bảo vệ, phát huy giá trị di sản, các địa phương đã có nhiều cách làm phù hợp để giữ gìn và phát huy giá trị di sản.

Chùa Cầu Hội An. Ảnh: LÊ TRỌNG KHANG

Mỹ Sơn: Nhiều nổi bật

Một cuộc gặp gỡ giữa những người yêu Mỹ Sơn và có nhiều đóng góp trong công tác bảo tồn khu đền tháp đã được tổ chức để cùng nhìn lại quãng đường 15 năm qua. Nhiều đại biểu cho rằng, điều dễ nhận thấy nhất của Mỹ Sơn 15 năm qua chính là đã làm tốt công tác bảo tồn và phát triển du lịch. Nổi bật là sự tiếp nhận và hợp tác với các tổ chức, đơn vị trong và ngoài nước như UNESCO, JICA (Nhật Bản), Lerici Foundation (Ý), Viện Khảo cổ học, Viện Bảo tồn di tích… với số tiền hỗ trợ lên đến hàng chục tỷ đồng. Có thể kể đến một số dự án tiêu biểu như xây dựng nhà trưng bày; khảo cổ khai thông dòng suối Khe Thẻ; bảo tồn nhóm tháp G, tháp E7… Ngoài ra còn phối hợp với Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) thực hiện dự án du lịch cộng đồng Mỹ Sơn; triển khai dự án “Đổi mới và nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch Mỹ Sơn”, đào tạo hướng dẫn thuyết minh viên về Mỹ Sơn, xây dựng bảng hiệu, điều chỉnh hướng tham quan, xây dựng biểu trưng (logo), đưa xe điện vào phục vụ du khách…

Âm vọng tháp cổ Mỹ Sơn. Ảnh: LÊ TRỌNG KHANG

Ông Lê Trung Hoa – Phó Chủ tịch UBND huyện Duy Xuyên cho rằng, thành công đối với Mỹ Sơn rất nhiều, kết quả không chỉ phản ánh qua các dự án bảo tồn và phát huy giá trị di tích mà còn thể hiện ở việc bảo vệ kiến trúc và cảnh quan sinh thái xung quanh, chống cháy rừng, rà phá bom mìn, xử lý chất độc hóa học, bảo vệ môi trường…  góp phần tạo một Mỹ Sơn an toàn và đẹp hơn về cảnh quan. Đặc biệt, xác định công tác bảo tồn phải liên tục và kế thừa qua nhiều thế hệ nên từ năm 2004 Ban Quản lý Khu di tích Mỹ Sơn đã phối hợp với các ban, ngành địa phương và Phòng GD-ĐT Duy Xuyên thực hiện chương trình “Giáo dục di sản trong trường học”. Việc biên soạn 2 bộ sách làm tài liệu nguồn cho giáo viên giảng dạy và học sinh từ lớp 1 đến lớp 9 học tập đã đem lại kết quả khá tích cực trong việc nâng cao ý thức trách nhiệm của cộng đồng và thế hệ trẻ với di sản…

Dự án bảo tồn trùng tu nhóm tháp G được xem là điểm sáng nhất của Mỹ Sơn trong công tác bảo tồn di sản 15 năm qua. Ảnh: VĨNH LỘC

Theo ông Đinh Hài – Giám đốc Sở VH-TT&DL, qua 15 năm sau ngày vinh danh di sản những thành công mà Mỹ Sơn đạt được là khá tích cực, tuy vậy quá trình hoạt động cũng bộc lộ nhiều hạn chế cần khắc phục. Trong đó, hai vấn đề cần quan tâm thời gian tới là nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ tại điểm đến, nhất là trên các lĩnh vực khảo cổ, trùng tu theo tiêu chuẩn quốc tế. Thứ hai, trong quá trình phát triển các cơ sở hạ tầng tại khu vực bên trong cần cố gắng gìn giữ nguyên vẹn bộ mặt Mỹ Sơn vì đó là điểm then chốt hấp dẫn du khách. Ngoài ra, sở cũng sẽ tiếp tục thúc đẩy kêu gọi thêm nhiều dự án của Chính phủ có liên quan đến Mỹ Sơn trong những năm tới. Trước mắt là dự án do Chính phủ Ấn Độ tài trợ nguồn kinh phí khoảng 3,5 triệu đôla với 15 chuyên gia, dự án sẽ kéo dài từ 5 năm đến 10 năm. “Không chỉ hợp tác với Ấn Độ mà sẽ còn có nhiều tổ chức quốc tế khác đến giúp bảo tồn Mỹ Sơn. Vì vậy, việc nâng cao khả năng đáp ứng yêu cầu của đội ngũ cán bộ ở Mỹ Sơn là rất quan trọng” – ông Hài nói.

Hội An: Lắng nghe để gìn giữ

Cũng như nhiều điểm tham quan khác, nhà cổ Tấn Ký (số 101 đường Nguyễn Thái Học, phường Minh An) đã để lại nhiều ấn tượng cho du khách khi đến với phố cổ Hội An. Xây dựng cách đây 200 năm, nhà cổ Tấn Ký được xem là một trong những công trình tiêu biểu cho kiến trúc nhà cổ ở Hội An. Đã qua 7 thế hệ sinh sống, đến nay ngôi nhà vẫn còn khá nguyên vẹn với những đặc trưng trong kiến trúc nhà cổ Hội An. Một du khách đến từ Singapore chia sẻ: “Lần đầu tiên đến Hội An, khi thăm ngôi nhà cổ này, tôi đã hiểu thêm kiến trúc và văn hóa mà thành phố các bạn đang có. Quả thật rất đáng ngưỡng mộ và trân trọng sự gìn giữ đầy tâm huyết của các bạn”. Nhà cổ Tấn Ký chỉ là một điển hình rất nhỏ trong hiệu quả công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản của TP.Hội An 15 năm qua. Có được thành công này là bởi, đồng hành với sự tự nguyện, tự giác chung tay chung sức của người dân; cấp ủy, chính quyền các cấp của thành phố đã có nhiều chủ trương, quyết sách phù hợp để giữ gìn và phát huy các giá trị của di sản. Từ trùng tu, tôn tạo di tích đến tìm tòi và duy trì các sản phẩm du lịch độc đáo đều được địa phương nghiên cứu, tổ chức thực hiện, trên tinh thần cầu thị lắng nghe ý kiến của người dân, các chuyên gia và kể cả du khách.

Nhờ làm tốt công tác bảo tồn, Hội An luôn là điểm đến hấp dẫn trong lựa chọn của du khách. Ảnh: LÊ HIỀN

Nhiều năm nay, thành phố luôn tổ chức gặp gỡ các chủ di tích trên địa bàn, mở hội thảo với các chuyên đề khác nhau để có cơ sở ứng dụng thực tiễn. Nhiều người thường xuyên gắn bó, cảm mến và có tâm huyết với Hội An cũng sẵn lòng chia sẻ những kinh nghiệm quý trong việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Bên cạnh đó, thông qua việc tiếp dân và cải cách thủ tục hành chính, chính quyền các địa phương đã ghi nhận thông tin và nguyện vọng của nhân dân để kịp thời xây dựng phương án điều hành quản lý phù hợp. Đối với những đề án ảnh hưởng đến việc sinh hoạt, đi lại của người dân, trước khi xây dựng và triển khai, thành phố tổ chức tham vấn ý kiến cộng đồng, nghiêm túc tuyên truyền đến từng hộ dân, không làm qua loa, đại khái. Đặc biệt, thành phố cũng đã tham khảo sự tư vấn và nhận định của các chuyên gia trong và ngoài nước để quy hoạch tổng thể, xây dựng chiến lược phát triển với tầm nhìn lâu dài cho địa phương. Từ đó, 15 năm nay, Hội An đã ghi nhận và giải quyết hàng trăm lượt kiến nghị; tu bổ hơn 400 ngôi nhà, với kinh phí gần 190 tỷ đồng, duy tu, đầu tư các tiện ích công cộng trong và ngoài khu phố cổ. Cùng với việc bảo tồn các làng nghề và các công trình di tích văn hóa, lịch sử khu vực vành đai, vùng ven, vùng đệm, Hội An đã duy trì các lễ hội, tín ngưỡng, tôn giáo; tổ chức các sản phẩm du lịch phù hợp với hiện trạng cảnh quan và chiều sâu văn hóa địa phương. Tất cả hoạt động này đều có sự tham gia tích cực của cộng đồng, các đơn vị làm du lịch, từ việc đóng góp ý kiến đến tham gia trực tiếp các đề án đặc thù.

Có thế thấy, việc cầu thị lắng nghe ý kiến của các chuyên gia, du khách và nhân dân là một cách làm đúng đắn để Hội An tiếp tục thực hiện công tác trùng tu, tôn tạo. Đồng thời có thêm ý tưởng để tạo các sản phẩm du lịch độc đáo, gắn liền với việc giữ gìn và phát huy giá trị di sản văn hóa thế giới.

VĨNH LỘC – LÊ HIỀN

Kịp thời, chu đáo và đảm bảo các nhu yếu phẩm cho các hộ nghèo ăn Tết Ất Mùi là chủ trương của Đảng bộ và chính quyền Hội An từ thành phố đến các xã, phường.

Những ngày qua, cùng với cán bộ phụ trách LĐ-TB&XH đi khảo sát, nắm chắc tình hình đời sống của các hộ nghèo, cận nghèo và đối tượng xã hội trên địa bàn, anh Nguyễn Đức Hùng – cán bộ UBND xã Cẩm Kim không khỏi băn khoăn khi hầu hết bà con đều gặp nhiều khó khăn. Cẩm Kim là xã thuần nông nằm bên kia sông Thu Bồn với dân số hơn 4.000 người, do thời tiết diễn biến phức tạp, nhiều diện tích lúa sạ vụ đông xuân đã bị chết. Thêm vào đó, dịch bệnh trên cây trồng, con vật nuôi cũng khiến cho nguồn nông sản và gia cầm ở địa phương khó bán được trong dịp tết. “Toàn xã còn 39 hộ nghèo và 65 hộ cận nghèo. Nhìn chung là khó khăn nhưng địa phương đang huy động mọi nguồn lực để chăm lo, hỗ trợ bà con ăn tết ấm cúng” – anh Hùng nói.

Ngày hội bánh tét vì người nghèo ở Hội An.

Dù địa bàn không có nhiều doanh nghiệp để huy động ủng hộ kinh phí tặng quà tết cho các đối tượng nhưng Cẩm Kim sẽ tổ chức “Ngày hội bánh tét vì người nghèo” và đề nghị thành phố hỗ trợ. Năm nay, cả 13 xã, phường tại Hội An cũng sẽ tổ chức ngày hội này thay vì tổ chức tập trung tại thành phố như năm ngoái. “Ngày hội sẽ tạo sân chơi bổ ích cũng như sự chia sẻ của cộng đồng với người nghèo. Tất cả bánh tét sẽ trao tận tay từng hộ nghèo và cận nghèo. Phòng còn phối hợp với Liên đoàn Lao động thành phố vận động các tổ chức công đoàn cơ sở đóng góp các phần quà bánh, mứt để trao tặng” – ông Trần Đồng, Phó phòng LĐ-TB&XH Hội An cho biết.

Theo số liệu cuối năm 2014, trên địa bàn thành phố có 627 hộ nghèo và cận nghèo, trong đó có 154 hộ nghèo. Vì vậy, thành phố yêu cầu tất cả xã, phường nhanh chóng khảo sát, nắm rõ đối tượng, số lượng, kể cả các đối tượng bảo trợ xã hội để chuẩn bị hỗ trợ. Từng địa phương cũng tích cực vận động các nguồn kinh phí để mua sắm quà tết trao tặng. Hội An cũng thống nhất mỗi phần quà tặng cho các hộ nghèo trên địa bàn trị giá 600 nghìn đồng, hộ cận nghèo 400 nghìn đồng, cao hơn năm ngoái mỗi suất 50 nghìn đồng. Cơ cấu phần quà do các địa phương tự cân đối nhưng phải đảm bảo có gạo thơm, bánh tét và các nhu yếu phẩm khác. Các phần quà này sẽ được trao trước ngày 28 tháng Chạp và khuyến khích 2 địa phương không còn hộ nghèo là Minh An và Cẩm Phô hỗ trợ thêm cho các xã, phường khó khăn để tặng quà cho các đối tượng. Riêng 32 người già cô đơn ở Hội Chữ thập đỏ thành phố và trẻ em tàn tật, mồ côi cũng được trao mỗi suất quà tết trị giá 150 nghìn đồng. “Dù còn nhiều khó khăn nhưng chủ trương của thành phố là phải chăm lo cho hộ nghèo và cận nghèo một cách kịp thời, chu đáo với đầy đủ các nhu yếu phẩm để ăn tết” – ông Nguyễn Văn Dũng, Phó Chủ tịch UBND TP.Hội An khẳng định.

QUỐC HẢI