Mỗi dịp Tết đến, người trồng hoa cây cảnh ở Hội An xuất bán ra thị trường miền Trung – Tây Nguyên cả trăm nghìn chậu quật cảnh, doanh thu hàng chục tỷ đồng. Tết năm nay, có một thú chơi mới đầy sáng tạo từ nghề truyền thống này, đó là làm quật tiểu cảnh, phục vụ nhu cầu đa dạng của người tiêu dùng.
Sau những giờ làm việc tại UBND phường Thanh Hà trở về, anh Trương Hướng, ở khối Bàu Súng dành thời gian chăm chút cho vườn quật cảnh của mình. Cùng với cả trăm chậu quật lớn trồng trong chậu vừa mới bán cho người buôn cả trăm triệu đồng, anh còn đầu tư làm quật tiểu cảnh để cung ứng cho thị trường từ nay đến Tết nguyên đán.
“So với quật thường, quật lớn thì quật tiểu cảnh ni đòi hỏi sự chăm bón, quy trình kỹ thuật kỹ hơn, tỉ mỉ hơn, người chơi hoa cây cảnh sẽ nhìn nhận dễ hơn. Hiện cũng có nhiều người làm nhưng kiểu dáng, hình thức chưa bắt mắt. Thứ hai, chúng tôi kết hợp với gốm Thanh Hà nhằm tạo ra nét riêng, dấu ấn riêng, hình ảnh lạ mắt.” – Trương Hướng, nói.

Kỳ công mới tạo ra một chậu quật tiểu cảnh- Ảnh: Quốc Hải
Mỗi năm, ngay sau Tết nguyên đán, Trương Hướng đi quanh vùng lùng mua những cội quật già, nhỏ về trồng và hãm trong các chậu nhỏ. Quy trình chăm bón hoàn toàn khác với cách trồng quật cảnh thông thường với lượng phân vừa phải, thường xuyên cắt tỉa, tạo dáng cho gốc, cho cành và quan trọng là tích lũy được kinh nghiệm giúp cây ra trái đúng dịp Tết.
Để có những chậu gốm, bình gốm ưa thích dùng để trồng các cây quật thế, trong năm, Trương Hướng thường xuyên về làng gốm Thanh Hà để nhồi nặn và nung các sản phẩm bằng lò úp. Sau khi cho cội cây vào bình, chậu gốm, người làm bắt đầu trang trí bên dưới, tạo sinh vật cảnh tự nhiên, tôn thêm vẻ đẹp.
Theo nghiệp ông bà họ Trương, một trong 4 tộc khai canh làng Kim Bồng -Hội An, hồi trẻ Trương Hướng vốn là thợ chạm mộc, học nghề ở quê gốc. Sau khi thực hiện nghĩa vụ quân sự trở về, anh tham gia phong trào thanh niên địa phương và trưởng thành từ Bí thư Đoàn rồi cán bộ Tư pháp của phường Thanh Hà.
Không chỉ cần mẫn với nghề trồng quật cảnh trong nhiều năm qua, Trương Hướng còn là một người dẫn chương trình “khá duyên” ở địa phương và được nhiều người yêu mến vì có vài “tài lẻ”. Bên cạnh vườn quật chín vàng, trong vườn nhà còn nuôi hàng chục gà, vịt đẻ trứng; hòn non bộ hay hàng chục cây bonsai đều tự tay anh làm. Anh yêu thích việc vẽ tranh, đặt biệt là trang trí hoa văn trên gốm nên ít nhiều cũng có “cái nhìn” về nghệ thuật trồng hoa cây cảnh.

Hầu hết sản phẩm đều được đặt mua tại nhà- Ảnh: Quốc Hải
Có lẽ vì thế mà một người trồng quật cảnh lâu năm ở Thanh Hà như ông Nguyễn Kim A đã bày tỏ niềm yêu thích với cách làm quật tiểu cảnh của Trương Hướng và cho rằng, làm quật thế rất khó và kỳ công. “Làm cái này rất khó và rất kỳ công. Bản thân tôi ở Thanh Hà đã làm quật nhiều năm, khi thấy anh Hướng thay đổi cách trồng, cách chăm sóc như ri thì rất tuyệt vời. Tôi đang cố gắng học hỏi thêm cách làm để có thể mở rộng ra ở Thanh Hà, bà con có cơ hội thêm sản phẩm từ quật. Đó là điều rất tuyệt vời !” – Ông A, chia sẻ.
“Tôi đặt quật tiểu cảnh của anh Hướng 3 năm ni rồi. Mỗi Tết, trước nhà, tôi chưng 1 chậu quật lớn, trong nhà thêm một cội quật tiểu cảnh trĩu trái trên bàn nữa, nhó ưa mắt lắm !” – Ông Trần Lâm ở đường Hùng Vương – Đà Nẵng, bày tỏ.
5 năm qua, quật tiểu cảnh của Trương Hướng là một món hàng hiếm ở Hội An. Dù mỗi dịp Tết đến, anh làm cả trăm sản phẩm nhưng vẫn không cung ứng đủ cho những người yêu thích. Giá cả bán ra từ vài trăm đến vài triệu đồng mỗi sản phẩm.
Trương Hướng, nói: “Bản thân cố tìm tòi để tạo mẫu mã, sản phẩm nhằm đáp ứng yêu cầu thị trường. 5 năm vừa qua, thị trường tương đối rộng và người dùng họ cũng thích. Tôi mừng vì là một hướng mở ra cho chúng tôi sẽ tiếp tục đa dạng hơn sản phẩm, đáp ứng yêu cầu của khách trong dịp Tết.”
Có thể nói, đa dạng sản phẩm của làng nghề truyền thống là việc luôn cần thiết, nó không chỉ mở ra thị trường tiêu thụ mới mà còn thể hiện tính sáng tạo và khả năng thụ hưởng giá trị văn hóa tinh thần của chính người lao động. Và như thế, quật tiểu cảnh đã và trang trở thành thú chơi mới ở Hội An mỗi dịp Xuân về./.
Quốc Hải


