Hội An: Cấp thiết quy hoạch lại mạng lưới lưu trú

“Không có quy hoạch du lịch thì không quản được, không có quy hoạch thì không kiềm được sự phát triển của mạng lưới lưu trú” – Ông Nguyễn Văn Sơn – Phó Chủ tịch UBND thành phố Hội An nói.

Có nên kiềm hãm ?

Đi vào hoạt động hơn 3 năm qua, cơ sở homestay Hải Đăng của ông Phan Ngọc Tâm ở số 101 đường Trần Quang Khải – Phường Cẩm Châu đã đón khách đều đặn. Ông Tâm cho rằng, “người người làm du lịch, nhà nhà làm du lịch” như hiện nay là xu hướng tất yếu và có cơ sở khi ngành kinh tế du lịch của địa phương nói riêng và thành phố Hội An nói chung đang phát triển mạnh mẽ.

Dù vui mừng, tin tưởng về khả năng phát triển cơ sở homestay của mình nhưng ông Tâm cũng không thiếu băn khoăn: “Theo tôi nghĩ, nên phát huy mô hình này nhưng ngó rứa chứ rất khó vì nó mang tính văn hóa, làm sao phải thể hiện được văn hóa của người Hội An, người Cẩm Châu.” – Ông Phan Ngọc Tâm nói.

Những năm qua, loại hình dịch vụ lưu trú trong dân – homestay phát triển với tốc độ khá nhanh trên địa bàn thành phố Hội An. Năm 2012, Hội An chỉ có 5 cơ sở trên 94 cơ sở lưu trú, chiếm 5,3% với 27 trên tổng cộng 3.809 phòng; đến tháng 6 năm nay đã có 215 homestay trên 461 cơ sở lưu trú, chiếm 46,64% với 895 trên 8.263 phòng.

Một khách sạn đang được xây dựng tại Cẩm Phô- Ảnh: Quốc Hải

Việc phát triển loại hình homestay đã góp phần cải thiện sinh kế cho người dân, giữ gìn, phát huy và quảng bá các giá trị văn hóa truyền thống của Hội An. Tuy nhiên, trong quá trình hoạt động, một số cơ sở homestay được chuyển nhượng hoặc cho thuê để kinh doanh, chưa có sự liên kết để tạo ra sản phẩm, dịch vụ văn hóa phục vụ du khách mang tính cộng đồng theo đúng định hướng của thành phố.

Ông Nguyễn Văn Lanh – Trưởng Phòng VH&TT Hội An cho rằng, trong sự phát triển du lịch Hội An hiện nay, có nên kiềm hãm lại tốc độ phát triển của cơ sở lưu trú hay không ?. “Trong sự phát triển du lịch Hội An, chúng ta có nên đặt vấn đề là kiềm hãm lại sự phát triển của các cơ sở lưu trú hay không ? Đến bây giờ toàn thành phố có hơn 860 cơ sở lưu trú với 8.700 phòng. Trong khi bình quân ngày khách lưu trú chỉ có 2 ngày, công suất sử dụng buồng phòng có 51%. Cứ thế này mà chúng ta phát triển nữa thì sẽ khủng hoảng thừa và chắc chắn là như vậy. Cho nên phải hết sức thận trọng”- Ông Lanh nói.

Chỉ tính trong năm 2016, theo kế hoạch, Hội Ancho phép phát triển mới tổng cộng 6.696 buồng phòng lưu trú trên địa bàn, nhưng chỉ trong 6 tháng đầu năm, số buồng phòng đã cấp phép lên đến con số 6.927, vượt kế hoạch cả năm.“Điều này cho thấy sự mất cân bằng trong đầu tư phát triển hạ tầng du lịch và du lịch Hội An đang thiên về hoạt động lưu trú” – Ông Nguyễn Văn Lanh nói thêm.

Cấp thiết quy hoạch

“Đề nghị rà soát các quy định về điều kiện hoạt động lưu trú này, sớm ban hành và công khai kế hoạch định hướng phát triển cơ sở lưu trú thành phố. Ban cũng đề nghị thành phố sớm trình tỉnh ban hành Quy chế quản lý đối với loại hình lưu trú homestay và “Quy hoạch tổng thể du lịch thành phố giai đoạn 2020 – 2025 và các năm tiếp theo”. Bà Huỳnh Thị Kim Dung – Trưởng Ban Kinh tế – Xã hội HĐND thành phố nói.

Thực tế, số buồng phòng lưu trú đầu tư xây dựng mới tại Hội An tăng không ngừng nhưng công suất sử dụng thì không tăng. Năm 2015, tổng lượt khách lưu trú là 876.380 lượt với tổng ngày khách lưu trú trên 2 triệu, bình quân ngày khách lưu trú là 2,29 ngày với công suất sử dụng phòng là 50%. 6 tháng đầu năm 2016 cũng vẫn ở mức đó với gần 547.000 lượt khách lưu trú, tổng ngày khách lưu trú hơn 1,2 triệu, bình quân ngày khách lưu trú chỉ còn 2,2 ngày với công suất sử dụng phòng cũng chỉ đạt 51%.

Trong 6 tháng đầu năm 2017, Phòng TM-DL đã hướng dẫn hồ sơ cho 51 cơ sở lưu trú trước khi đi vào hoạt động với 854 phòng, trong đó có 10 khách sạn 536 phòng, 30 biệt thự du lịch  273 phòng và 11 homestay với 45 phòng, nâng tổng số cơ sở lưu trú của toàn thành phố lên 461 cơ sở với 8.263 phòng. Theo báo cáo thống kê, 6 tháng đầu năm trước, toàn thành phố có 378 cơ sở lưu trú với 6.881 phòng.Như vậy, chỉ trong hơn 1 năm qua, thành phố đã cho phép thêmgần 100 cơ sở lưu trú mới đi vào hoạt động.

“Sớm hoàn chỉnh mạng lưới lưu trú để có quản lý, cấp phép trong thời gian tới. Hiện nay chúng ta đang thực hiện quy hoạch 2015-2020 của tỉnh nhưng nhiều cái đã lạc hậu và đang xúc tiến trình tỉnh cho quy hoạch giai đoạn 2020-2025. Phải làm nhanh vì theo dự thảo Luật quy hoạch mới, cấp thành phố không còn quy hoạch kinh tế xã hội và tỉnh không còn quy hoạch ngành, chỉ có quy hoạch kinh tế xã hội cấp tỉnh thôi. Nếu không tranh thủ thì Quốc Hội tới đây ban hành Luật quy hoạch mới sẽ hoàn toàn không còn quy hoạch ngành nữa, quy hoạch du lịch cũng bỏ. Trong khi đó, nếu không có quy hoạch du lịch thì không quản được, không kiềm được sự phát triển của mạng lưới lưu trú” – Ông Nguyễn Văn Sơn – Phó Chủ tịch UBND thành phố cho biết.

Có thể thấy, định hướng phát triển mạng lưới cơ sở lưu trútại Hội An, đặc biệt là phát triển loại hình lưu trú trong dân đã tạo điều kiện cho nhân dân địa phương đầu tư, phát triển kinh tế, đa dạng hóa sản phẩm lưu trú trên địa bàn. Tuy nhiên, cùng với tốc độ tăng khá lớn và nhanh các cơ sở lưu trú trong thời gian gần đây, đặc biệt là sự gia tăng nhanh về số lượng homestay, một số cơ sở hoạt động không đúng định hướng ban đầu dẫn đến hoạt động không hiệu quả, cạnh tranh không lành mạnh và dần trở thành cơ sở dịch vụ với chức năng chủ yếu là phục vụ khách lưu trú, không khai thác được thế mạnh của văn hóa địa phương, không tạo được sản phẩm đặc trưng loại hình này. Chính vì vậy, quy hoạch lại mạng lưới lưu trú tại TP. Hội An là việc làm cấp thiết./.

Quốc Hải