Với người dân khối phố Xuân Lâm, phường Cẩm Phô, gần 20 năm qua, cái giọng trầm khàn, hụt hơi ở cuối câu và luôn kết bằng “A lố, à lồ !” trên loa phóng thanh đã quá quen thuộc. Đó là giọng ông Trần Trung Lựu, người được gọi tên khá thân thiện là ông “A lố, à lồ !” – một người “thổi tù và hàng tổng” chính hiệu tại thành phố Hội An.
“A lố, à lồ ! Bà con thân mến ! Tối nay, lúc 19h30′, đại biểu HĐND phường về tiếp xúc cử tri tại khối phố ta, Ban dân chính khối phố kính mời bà con về hội trường đình Xuân Lâm dự buổi tiếp xúc vào tối hôm nay, lúc 19h30′. Kính mời bà con đi đông đủ ! A lố, à lồ !”. Đó là nội dung lời mời họp mà chúng tôi tình cờ nghe được qua chiếc loa sắt phát ra từ đình Xuân Lâm.
Vất vả mưu sinh
Sinh năm 1938 nhưng mới gặp đã thấy ông cười. Người dong dõng cao, mặt đầy nếp nhăn song vẫn còn đó nét phong lưu hồi trai trẻ. Nhà trong hẻm đường Trần Cao Vân, mỗi ngày ông thức dậy lúc 4h sáng, nấu một ấm nước pha trà uống xong, ông dắt chiếc xe đạp cà-tàng ra đưa vợ xuống chợ Hội An buôn bán.
Ông đi xe thồ chỉ với khách quen, chủ yếu là mấy bà bán hàng ngũ cốc lớn tuổi quanh quẩn ở cái trung tâm thương mại của đô thị cổ Hội An. Lâu lâu có mấy du khách Tây lân la mua hàng, ông “nhảy” vào phiên dịch giúp vì vốn là một giáo sư Pháp ngữ hồi còn trẻ. Trưa, có bữa ăn cơm chợ, có bữa về nhà ngồi với mấy đứa cháu nội, ngoại vui cảnh, vui đời. “Con tôi đứa đầu đi hải quân mất trong sự kiện Gạc Ma ở Trường Sa năm 1988, đứa ở nhà cũng đi thồ, còn lại lao động phổ thông, đời sống không khấm khá chi nhưng cũng được” – Ông nói.
Gắn bó với ông xe thồ “vui tính” tại ngã ba cây đa chợ Hội An, gần miếu Hy Hòa từ sau ngày giải phóng đến nay, ông Lê Văn Hiền, thợ sửa đồng hồ kể: “Gần đây sức khỏe không tốt nhưng chú vui tính lắm. Anh em ở đây tôn chú là sư phụ bởi tính tình ôn hòa và là chuyên gia cả Anh ngữ lẫn Pháp ngữ”.
Còn ông Lựu chia sẻ rằng, đi thồ kiếm buổi sáng lo buổi chiều nhưng ông luôn cố gắng để trong gia đình, cha mẹ luôn giữ vững trụ cột chính, sống mực thước, luôn lấy chữ tâm làm tín, chữ đức làm trọng để giáo dục động viên con cháu.
“Tuổi cao mà ổng tham gia nhiều việc xóm lắm. Ổng làm có tiếng, cái mô cũng đạt chỉ tiêu, nhứt là đi thâu tiền các khoản trong bà con. Cũng động viên ổng nhưng chừ già rồi, tôi 78 ốm đau miết, ổng 80 rồi không đạp nổi nên chuyển qua đi thồ bằng xe máy. Tôi nói thôi làm ít ít, nhưng ổng có chịu đâu” – Bà Nguyễn Thị Nhạn, vợ ông chia sẻ.

Hơn 40 năm gắn bó với ngã ba cây đa chợ Hội An- Ảnh: Quốc Hải
Bác “À lồ !”
Bình dị như bao người lao động phổ thông nhưng hiếm có một người nào lại “thổi” và “đánh” một lúc nhiều “kèn, trống” như ông già tuổi 80 này.
Sau một ngày đi thồ về, đến 17h30′, ông đã có mặt tại đình Xuân Lâm. Công việc đầu tiên của ông là cầm chổi quét lá đa rụng trên sân, sau đó mở cửa quét đình đang là thiết chế văn hoá của khối; sau đó kê lại cái bàn, cái ghế, đấu nối âm-ly, treo loa, bật micro chuẩn bị cho một đêm họp tổ, họp khối, họp phụ nữ, họp cựu chiến binh, họp người cao tuổi, tiếp xúc cử tri, mời bà con nộp tiền thuế đất và… Cứ thế, gần 20 năm rồi, ông trở thành người không thể thiếu dưới mái đình bên cây Da Kèn nổi tiếng của phố Hội.
“Phải sống lành mạnh, giản dị, đem nhiệt tình của mình tới thì bà con mới theo. Các con khuyên tôi nên nghỉ ngơi an dưỡng tuổi già nhưng thấy cái bóng đèn đường kiệt trong xóm cháy mà không thay thì ban đêm đi lại sao được, trộm cắp nữa.” – Ông Lựu nói.
Vì thế mà người dân mấy trăm hộ trong khối cứ gặp ông ngoài đường là như gặp người thân, có người còn hỏi bác “à lồ” đi đâu đó?. Với họ, ông là người có một tấm lòng thật lạ, nếu không, ông đã không làm những chuyện nói thì dễ mà làm thì cực kỳ rắc rối. Nhiều người còn nói đùa, nếu in cho ông một cái “card” để giao dịch, chắc là phải in trên… tờ giấy A4 mới hết “chức danh và năng lực chuyên môn”.
“Ngoài việc cùng với Ban dân chính khối phố làm mọi phong trào, từ thu tiền, đưa giấy mời đến quét sân đình như đã giới thiệu, chú Lựu đang đảm trách từ tổ trưởng dân phố, tổ trưởng mặt trận, tổ phó an ninh, chi hội trưởng hội chữ thập đỏ, hội người cao tuổi,… cho đến cán bộ y tế thôn bản. Nhiều việc thế mà việc nào cũng hoàn thành xuất sắc, vô nhà thấy giấy khen treo đầy là biết. Khi còn khỏe, vợ ông cũng tham gia làm cán bộ phụ nữ khối.” – Ông Lê Sơn – Khối Trưởng khối phố Xuân Lâm cho biết.

Tình thân giữa ông “A lố, à lồ !” với Trưởng khối- Ảnh: Quốc Hải
Được lo là vui !
Thường được Ban chỉ đạo Xây dựng Hội An – Thành phố văn hóa chọn mời tham gia Liên hoan Gia đình văn hoá tiêu biểu toàn thành phố, ông Lựu bao giờ cũng là người mang lại niềm vui cho những người dự khán bởi cách ăn nói “tài tình” và thiệt tính.
Khi được hỏi vì sao ông lại nhận làm nhiều việc ở tổ dân phố như thế mà không nói chi đến chuyện khó khăn. Ông bảo: “Bí thư Chi bộ khối tin và thấy tôi làm cũng tạm được nên giao hết, rứa là tôi làm. Còn khó khăn thì răng không có, quan trọng là trong mỗi khó khăn, bản thân nó đã có lối ra, nghĩa là đã có biện pháp giải quyết”.
Ông Vũ Đình Phụng – Nguyên Bí thư Chi bộ khối phố không tiếc lời: “Anh Lựu từ Minh An sang ở Cẩm Phô ở và bắt đầu tham gia công tác địa phương từ năm 1988. Cao tuổi nhưng việc gì ảnh cũng làm, mà làm tốt nữa. Cả nhà cùng làm với ảnh. Chi bộ đặt niềm tin vào ảnh nên động viên ảnh đảm nhận công việc. Mà chúng ta biết, việc làng, việc xóm thì giá trị cốt ở tinh thần”.
Thực tế, ai làm việc ở khu dân cư, thôn, khối mà không gặp nhiều rắc rối. Ông Lựu cho rằng, bà con không ai giống ai, có nhà giàu, nhà nghèo nên mỗi lần đến vận động là đụng phải nhiều chuyện tế nhị. Nhưng thật ra, ai cũng sẵn lòng hoàn thành nghĩa vụ đối với nhà nước, chỉ có đời sống lúc này lúc khác nên không thể trách được. “Quan trọng là mình nói cho bà con nghe lọt lỗ tai, cứ làm theo kiểu “gõ tận cửa, mưa dầm thấm lâu” là được, mình mà không quên đi chính bản thân mình thì làm sao mà làm việc được. Được lo cùng những cái lo nhỏ nhặt của bà con là vui rồi !” – Ông tâm sự.
Là cơ quan trực Ban chỉ đạo Xây dựng Hội An -Thành phố văn hóa, ông Nguyễn Như Thương – Phó Trưởng Phòng Văn hóa và Thông tin Hội An, cho biết: “Chúng tôi chọn gia đình ông Trần Trung Lựu là một trong hai gia đình của thành phố đề xuất với Tỉnh tuyên dương “Gia đình văn hóa tiêu biểu xuất sắc” trong năm nay vì đây là gia đình đóng góp rất nhiều cho phong trào địa phương, từ việc lớn đến việc nhỏ. Riêng ông là người được người dân khối phố tin yêu, nể phục và trân trọng. Tuổi cao sức yếu, cuộc sống chật vật nhưng tinh thần vì cộng đồng của ông là rất đáng quý trọng”.
Ông “A lố, à lồ” đã nói “Được lo cùng những cái lo nhỏ nhặt của bà con là vui rồi !”. Thực ra, niềm vui bình dị đó ít nhiều đã nhen nhóm lên niềm tin, tinh thần cộng đồng của bà con ở khu dân cư, nơi mà tình làng nghĩa xóm, nền tảng tạo nên giềng mối xã hội chịu tác động rất lớn từ những tấm lòng.
Quốc Hải


