Ngư dân Cẩm An bức xúc với giã cào

Nhiều tháng nay, hàng trăm ngư dân ở phường Cẩm An, thành phố Hội An làm nghề khai thác hải sản bằng thúng chai, đánh bắt gần bờ luôn sống trong tâm trạng lo sợ lẫn bực bội, bức xúc bởi thường xuyên gặp các đội tàu giã cào ở các địa phương lân cận, tràn vào xâm lấn địa phận, tranh chấp ngư trường, tận diệt thủy sản ven bờ và có hành vi gây hấn, phá hoại ngư lưới cụ.

Chúng tôi có mặt tại bãi biển khối Tân Thịnh, phường Cẩm An vào một ngày biển lặng vậy mà gần 30 chiếc thúng chai của ngư dân ở đây đều nằm bờ. Hỏi ra mới biết, vào giờ này mọi khi, ngư dân đang thả lưới, đánh bắt cá trên biển. Thế nhưng nhiều ngày nay, hầu như không ai dám ra biển. Theo bà con, dù thời gian thả lưới chỉ khoảng chục giờ đồng hồ nhưng mọi người rất lo gặp các cặp tàu giã cào lớn, tràn vào đánh bắt, kéo cả lưới lẫn thúng chai thì hư hỏng ngư cụ, thậm chí có thể gặp nguy đến tính mạng. Ông Nguyễn Minh Như, một ngư dân có thâm niên trong nghề đánh bắt thủy sản ở khối Tân Thịnh bức xúc kể:“Tàu họ 20 CV trở lên, vô sát trong vùng bờ khai thác, như vậy là ngư dân trong vùng bờ chúng tôi đói luôn. Còn đi đến chỗ lưới chúng tôi, các anh ấy đi ngang qua lưới, chúng tôi nói cho mấy anh ấy biết đã đi trúng vùng lưới của chúng tôi mà mấy anh vẫn không trở lại để kéo. Cuối cùng anh đi ngang qua, anh quơ lưới của bà con chúng tôi, mang lên tàu, kéo bỏ chạy luôn. Khoát vẫy mãi mấy anh ấy cũng trở lại, tàu lớn, máy lớn, các anh ấy lại hành hung với anh em lao động chúng tôi cái thúng nhỏ, ngoáy bằng sức người. Làm ăn như vậy là anh em trong vùng lộng của chúng tôi không sống nổi”

Cũng như ông Như, ông Lê Thọ ở khối Tân Thịnh từng nhiều lần “chạm mặt” với các ngư dân của các tàu giã cào. Theo lời kể của ông, không những các thuyền viên tàu giã cào xâm phạm địa phận đánh bắt, làm cạn kiệt nguồn hải sản ven bờ mà còn luôn chửi bới, văng tục hoặc ỉ thế tàu lớn gây hấn, gây bức xúc trong ngư dân làm nghề thúng chai. Ông Thọ ấm ức: “Đi ngang qua mà hắn hỏi bọn tôi là có chì nhiều không để lấy chì bán nữa kia. Còn bọn tôi chỉ ra khơi thì hắn kêu: “đất ông đất cha mi răng mà mi chỉ ra ngoài nớ, chỗ mô ta ưng làm ta làm”. Hắn nói đến mức độ đó, hắn đi sát bên thúng luôn đó. Còn cờ hả, cờ là nó lôi nó đi quanh, không quay lại chi hết trơn. Hắn lôi luới đi ầm ầm rứa đó, mình hốt được khúc mô thì hốt chứ không làm chi được hết. Ngó lại hắn cười rứa thôi. Hồi tôi còn đi thúng máy nữa kia, hắn cũng lôi rứa đó, chứ chừ thúng bơi ni ăn thua chi. Ba chục thúng ni chừng cũng có hơn hai chục thúng bị hắn lôi rồi đó. Còn anh mô sợ quá, đánh ra nữa chừng coi như cằm đó, chịu thôi. Đâu dám đánh nhiều. Nó tràn lên một lần mười mấy đôi. Ba bữa là bọn tôi không còn chi trơn. Bởi hắn lên là bọn tôi không dám đánh lưới luôn mà. Đánh xuống mà thấy tàu nó lên thì phải kéo lên, kéo thấy ông ngoại bọn tôi lận. Nói thiệt đó”.

 Mới sắm lại vài tay lưới nhưng Ông Lê Thọ cũng như bà con ít khi đi thúng vì gặp giã cào- Ảnh: Lê Hiền

Theo các ngư dân, tàu giã cào thường đi theo từng cặp. Hai chiếc tàu lớn chạy song song, cùng sử dụng loại lưới lớn, mắt dày, nhiều lớp, nhiều chì để giăng bắt cá từ dưới đáy bùn đến mặt nước. Vì vậy, các loại cá nhỏ mới sinh đến cá trưởng thành đều không thể thoát khỏi lưới giã cào. Đúng ra, giã cào khai thác ở các vùng khơi xa, có độ sâu phù hợp để tránh hủy diệt môi trường nhưng lại kéo sát vào vùng bờ Cẩm An, thả lưới cách bờ chỉ khoảng 50 mét. “Các tàu này đánh bắt gần bờ, mọi người đứng ở trong làng, phía bên trong đường Lạc Long Quân nhìn ra đều có thể thấy” – Ông Lê Thọ nói thêm. Tình trạng này ngày càng dày đặc hơn so với trước đây. Anh Hồ Công Vĩnh, một ngư dân trẻ luôn khao khát gắn bó với nghề nhưng giờ đây cũng đã phải chuyển sang làm du lịch, bởi hai năm trước, khi bị tàu giã cào kéo theo cả thúng lẫn lưới ra đến vùng biển phía ngoài núi Sơn Trà (Đà Nẵng), trở về tay không, vợ chồng anh chưa sắm lại được lưới cụ. Bình quân mỗi tay lưới có giá gần vài triệu đồng nên muốn làm lại, anh cũng phải đầu tư vài ba chục triệu, một số tiền quá lớn so với hoàn cảnh gia đình, nuôi hai đứa con nhỏ và chỉ hành nghề đánh bắt bằng thúng chai. Dù đã nhờ lực lượng Biên phòng Cửa Đại can thiệp để tàu giả cào phải bồi thường nhưng đến nay anh vẫn chưa nhận được kết quả, đành phải chuyển nghề. Anh chia sẻ: “Anh bủa lưới, có cờ dưới nước, chỉ đường mà hắn không chịu đi, hắn mang tới luôn. Dính vô tàu hắn rồi, ra tín hiệu cho hắn dừng lại mà hắn không dừng, nó kéo luôn ra Sơn Trà. Khi Biên phòng ra dừng lại nó kéo lưới luôn. Chính xác lưới luôn mà không làm chi được hắn. Bức xúc lắm. Về vợ con mấy tháng trời không có chi làm ăn luôn, nhà hai đứa con còn nhỏ, khổ lắm”.

Anh Vĩnh dù đã phải chuyển nghề nhưng vẫn còn lưu giữ tấm ảnh in bằng giấy A4 chụp lúc tàu thúng chai của anh bị tàu giã cáo kéo đến núi Sơn Trà – Đà Nẵng- Ảnh: Lê Hiền

Tương tự như anh Vĩnh, hiện, cuộc sống cả trăm ngư dân chỉ làm mỗi nghề thúng chai ở phường Cẩm An đang bị xáo trộn, bấp bênh hơn vì giã cào. Bởi thường thì sau mỗi ngày đi làm, lúc được kiếm dăm bảy chục, một vài trăm, khi không thì cũng có thức ăn cho gia đình nhưng giờ đây có mấy người dám xuất thúng. Bà con sợ rằng, nếu mạo hiểm đi đánh bắt, bị giã cào làm hỏng hoặc cướp lưới thì các hộ phải vay mượn số tiền lớn hơn gấp nhiều lần so với thu nhập trong mỗi chuyến đi để sắm lại lưới cụ. Không thể làm gì khác hơn, gần đây, nhiều bà con ở Cẩm An đã ghi lại số hiệu của các tàu giã cào để trình báo chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng. Tuy nhiên, mật độ các tàu giã cào vào bờ biển Cẩm An vẫn không thuyên giảm. Ông Nguyễn Huệ, trưởng khối Tân Thịnh cho hay.“Bà con ngư dân họ đến báo cáo, bản thân tôi cũng đã đến làm việc với ban thủy sản của phường, rồi chỗ Đồn Biên phòng nhưng cho đến bây giờ giải quyết vẫn chưa dứt điểm. Tình trạng tàu lớn vô gần bờ kéo giã, phá hoại môi trường vẫn còn tiếp diễn, chưa chấm dứt được”.

Thiết nghĩ để ổn định đời sống cho ngư dân làm nghề thúng chai, các ngành chức năng cần tăng cường tuần tra giám sát thường xuyên hơn nữa, có biện pháp xử lý cứng rắn đối với các tàu giã cào vi phạm quy định về ngư trường đánh bắt. Cùng với đó, về lâu dài cũng cần tuyên truyền vận động ngư dân chuyên làm nghề giã cào sớm chuyển đổi ngành nghề theo chủ trương của Nhà nước để chung tay bảo vệ môi trường và nguồn lợi thủy sản trên biển nước ta.

Lê Hiền