Động lực để phát triển bền vững

Kỳ họp thứ 3 HĐND tỉnh Quảng Nam khóa IX vừa thông qua Đề án “Một số cơ chế đối với thành phố Hội An, thành phố Tam Kỳ, thị xã Điện Bàn và huyện Núi Thành đến năm 2020”. Đây là nguồn lực để hỗ trợ các địa phương phát triển bền vững, đặc biệt là thành phố Hội An.

Nhân dịp năm mới 2017, ông Nguyễn Văn Dũng – Chủ tịch UBND thành phố đã trao đổi về cơ chế này như sau:

PV: Thưa ông,năm 2017 đã đến, nhìn lại năm 2016, Hội An cũng đang đứng trước nhiều thách thức !

Ông Nguyễn Văn Dũng: Tôi cho rằng, năm 2016, Hội An đạt thắng lợi toàn diện trên mọi lĩnh vực. Tuy nhiên, thách thức là có thực khi xu thế cạnh tranh trong tất cả các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các địa phương lân cận ngày càng khốc liệt, nhất là trên lĩnh vực du lịch. Trong khi đó, bờ biển Cửa Đại tiếp tục sạt lở nghiêm trọng và lấn dần về phía bắc sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình phát triển kinh tế – xã hội của thành phố.

Dù vậy, chúng ta vẫn thấy rằng nhiều chỉ tiêu quan trọng của năm 2016 đã  đạt và vượt kế hoạch. Nổi bật là kinh tế tiếp tục tăng trưởng khá, thu nhập bình quân đầu người đạt 36,78 triệu đồng/năm,tăng3,8 triệu đồng so với năm 2015, trong đó, khu vực thành thị đạt 39,24 triệu đồng, khu vực nông thôn đạt 28,88 triệu đồng. Lĩnh vực du lịch phát triển mạnh, uy tín, vị thế của Hội An tiếp tục được nâng cao, được du khách và các tạp chí du lịch nổi tiếng vinh danh là “Thành phố được yêu thích nhất trên thế giới năm 2016”. Công tác bảo vệ tài nguyên và môi trường, quản lý đô thị được triển khai quyết liệt. Một số dự án, công trình trọng điểm có ý nghĩa quan trọng được đầu tư xây dựng hoàn thành và đưa vào sử dụng, đặc biệt là ở các vùng nông thôn, hải đảo. Lĩnh vực văn hóa – xã hội có những chuyển biến tích cực, an sinh xã hội được đảm bảo; đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân được nâng lên. Công tác xã hội hóa việc đầu tư tổ chức các lễ hội được thực hiện khá tốt. Quốc phòng, an ninh được củng cố và giữ vững. Hệ thống chính quyền các cấp được củng cố và kiện toàn.

Có thể nói, hiện nay, tinh thần Nhân dân thành phố rất phấn khởi. Lượng khách đến tham quan vượt 20%, một số nguồn thu chủ yếu đều vượt. Kỳ họp thứ 3 HĐND tỉnh khóa XI vừa qua đã đánh giá Hội An là 1 trong 6 huyện, thành phố vượt chỉ tiêu về thu ngân sách năm 2016 và một số hoạt động khác. Về phần mình, chúng ta cũng không chủ quan vì tình trạng sạt lở bờ biển Cửa Đại đang diễn ra nghiêm trọng, nhưng tình hình chung thì kinh tế ổn định, đời sống nhân dân tiếp tục phát triển. Thành phố tiếp tục ngiên cứu một số công trình đang đầu tư có đi ngược lại quy luật phát triển bền vững hay không, bởi chúng ta có khu dự trữ sinh quyển và khu di sản văn hóa, vấn đề bảo tồn và phát triển luôn đặt ra.

Cơ chế thêm nguồn lực để quản lý, bảo tồn di sản văn hóa Hội An- Ảnh: Quốc Hải

PV: Được biết, cuối tháng 12 năm 2016 vừa qua, HĐND tỉnh đã chính thức thông qua cơ chế đặc thù cho Hội An. Vậy cơ chế này liên quan đến những vấn đề cụ thể nào ?

Ông Nguyễn Văn Dũng: Kỳ họp thứ 3 HĐND tỉnh khóa XI đã thông qua 27 Nghị quyết, trong đó có Nghị quyết về một số cơ chế đối với Hội An. Có thể nói đây là niềm động viên rất là lớn cho cán bộ và nhân dân thành phố.

Trong văn bản trình và đề án xin cơ chế thì Hội An đã báo cáo rất rõ với tỉnh là hiện Hội An đang phải làm nhiều việc không chỉ cho địa phương, tỉnh mà cả nước, đó là phải quản lý một khu di tích là di sản văn hóa thế giới. Hiện Hội An có 1.480 di tích, trong đó hơn 300 di tích bằng gỗ, vì thế, vấn đề quản lý, bảo tồn, trùng tu để giữ gìn nguyên vẹn khu di sản là không đơn giản. Các di tích luôn bị xuống cấp nên nguồn để trùng tu, tôn tạo luôn là yêu cầu cấp thiết. Chúng ta đề xuất và tỉnh đã có cơ chế là thuận lợi thứ nhất.

Thứ hai, chúng ta đang quản Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm – Hội An, bao gồm cả Khu di sản. Hội An đang chịu áp lực rất lớn trong phát triển, phát triển trong điều kiện bảo tồn và làm thế nào để phát triển bền vững. Cụ thể là phải bảo tồn cho được đa dạng sinh học rừng ngập mặn, vùng chuyển tiếp, vũng lõi Cù lao Chàm,… mà để làm được việc này phải có bộ máy, phải có kinh phí, có nghiên cứu khoa học mới thực hiện được. Vấn đề này cần có cơ chế và tỉnh đã được chấp thuận.

Hội An đang được Trung ương và tỉnh giao nhiệm vụ phấn đấu trở thành trung tâm du lịch của cả nước với lượt khách đến trên 1 triệu lượt/năm. Năm 2016, Hội An đã đón hơn 2,6 triệu lượt khách. Nếu nói về tiêu chí thì đã đảm bảo là một trung tâm du lịch, thế nhưng, nhiều vấn đề cần phải làm, đặc biệt là tính chính quy, chuyên nghiệp. Thực tế là du lịch của chúng ta đang nặng về hái lượm, làm ăn nhỏ, hệ thống hạ tầng chưa đảm bảo, bài bản. Và để phấn đấu trở thành một trung tâm du lịch đúng nghĩa, hạ tầng kỹ thuật, dịch vụ phục vụ du lịch phải tiếp tục được quy hoạch, đầu tư.

Có thể nói, tỉnh thống nhất cơ chế cho các lĩnh vực nói trên là nguồn động viên rất lớn đối với Hội An.

PV: Như vậy, cơ chế có đề cập đến quy hoạch tổng thể, kiến thiết thị chính tại Hội An trong tương lai không, thưa ông ?

Ông Nguyễn Văn Dũng: Tỉnh đã cho cơ chế để thành phố có thể mời được tư vấn nước ngoài lập quy hoạch tổng thể phát triển Hội An giai đoạn từ nay cho đến năm 2030 và 2050. Đây là niềm vui lớn và thành phố đang tiến hành chọn nhà thầu để định hướng chiến lược cho thành phố. Thứ hai là vấn đề kiến thiết thị chính, bảo vệ môi trường, xử lý rác, nước thải. Tỉnh đã có cơ chế cấp cho thành phố mỗi năm 43 tỷ đồng, trong đó 23 tỷ từ ngân sách, 20 tỷ từ nguồn thu vé tham quan và lợi nhuận sau thuế từ yến sào. Đủ để giải quyết những vấn đề cấp bách nhưng để giải quyết căn bản phải tiếp tục xã hội hóa mới đảm bảo.

Nhiều công trình động lực sẽ tiếp tục được triển khai xây dựng- Ảnh: Quốc Hải

PV: Thưa ông, những công trình mang tính động lực tại Hội An đã được HĐND thành phố thông qua, vậy năm 2017, cơ chế này có nguồn để đầu tư hay không ?

Ông Nguyễn Văn Dũng: Một thắng lợi lớn là tỉnh thống nhất cho những công trình mang tính động lực tại Hội An. Những công trình này sẽ tạo điều kiện phát triển lan tỏa cho những công trình khác. Cơ chế giải quyết cho Hội An mỗi năm 20 tỷ đồng. Những công trình như cảng du lịch; nước sạch, vệ sinh, hạ tầng kỹ thuật cho Cù lao Chàm; mở rộng bãi tắm An Bàng; kè biển Cửa Đại,… đang cần nguồn lực rất lớn. 20 tỷ đồng là chưa đủ nhưng là động lực giúp Hội An cùng với nguồn lực địa phương giải quyết bài toán động lực để thúc đẩy kinh tế vùng phát triển.

PV: Rõ ràng, khi đã có cơ chế đặc thù thì bộ máy và con người quản lý, điều hành cũng được đầu tư. Tuy nhiên, chúng tôi hỏi thêm rằng, những nguồn thu chính của Hội An có để cập trong cơ chế không ?

Ông Nguyễn Văn Dũng: Liên quan đến bộ máy, con người, chúng tôi cũng đã đề xuất trong cơ chế. Để quản lý Khu di sản và Khu sinh quyển thế giới, bộ máy quản lý, vận hành tại Hội An hiện lớn hơn so với các địa phương khác. Vì thế, tỉnh đang nghiên cứu và chấp nhận tồn tại bộ máy vì yêu cầu nhiệm vụ.

Một trong những nội dung quan trọng nhất hiện nay là nguồn thu sau thuế từ yến sào, thu bán vé tham quan khu phố cổ và Cù lao Chàm. Tỉnh để lại 100% cho Hội An được chi và quản lý qua ngân sách. Đây là thuận lợi lớn.

Hiện Hội An đang đại diện cho Quảng Nam về các hoạt động lễ hội với bình quân mỗi năm gần 20 sự kiện. Đây là dịp quảng bá để đưa khách về Quảng Nam. Nếu không có nguồn này thì không đủ sức tổ chức lễ hội, giải quyết cấp thời việc xuống cấp di tích, sạt lở bở biển, cháy,…

Có thể khẳng định, cơ chế đặc thù này trước hết là nguồn động viên rất lớn, lãnh đạo tỉnh và các đại biểu HĐND đã thấy được những công việc mà Hội An đang làm. Cùng với những cơ chế đã được ban hành trước đó thì đây cũng là sự phân công nhiệm vụ và chúng tôi thấy trách nhiệm của mình. Với những điều kiện cụ thể như vậy, cùng với sự quyết tâm, đồng lòng của Nhân dân, chắc chắn từ nay đến năm 2020, Hội An có nhiều cơ hội hơn để đầu tư phát triển. Nguồn tăng cường là khá lớn nhưng chúng ta cũng không chủ quan, phải lập kế hoạch, chương trình cụ thể, nghiêm túc, triển khai hiệu quả. Vấn đề đặt ra là phải quản lý, điều hành và triển khai cơ chế một cách hiệu quả nhất.

Nhân dịp năm mới Đinh Dậu 2017, tôi thay mặt UBND thành phố trân trọng gửi đến quý vị và các bạn nghe Đài lời chúc mạnh khỏe và thành đạt, cùng đón năm mới an khang, thịnh vượng !

PV: Xin cảm ơn ông !

Quốc Hải